“Deputatların maaşı 61%-dən çox artıb”. Bunu mətbuata ekspert Əkrəm Həsənov deyib. “Nəhayət ki, barəsində eşitdiyimiz, amma gizlin saxlanılan “Azərbaycan Respublikası Milli Məclisi deputatının statusu haqqında” Qanuna dəyişiklik dərc olundu və üzünü gördük.
Deputatların maaşının artırılması haqda hesablama apardım (səhv tutan, zəhmət olmasa, bildirsin), dərc edirəm. Qısa nəticə budur ki, bir neçə nəfər istisna olmaqla işləri-gücləri yalnız düymə basmaqdan və bəzən pafoslu çıxışlar etməkdən ibarət olan, hüquqdan və qanundan xəbəri olmayan, qanunvericilik təşəbbüsü ilə çıxış etməyən deputatlarımızın xalis rəsmi gəliri aşağıdakı kimi dəyişib:
1. Spiker 5789 əvəzinə 9001,5 manat alacaq;
2. Spikerin birinci müavini 5210,1 əvəzinə 8202,76 manat alacaq;
3. Spikerin müavini 4920,65 əvəzinə 7803,38 manat alacaq;
4. Komitə və komissiya sədri 4631,2 əvəzinə 7404 manat alacaq;
5. Komissiya sədrinin müavini 4341,75 əvəzinə 7003,07 manat alacaq;
6. Sıravi deputat 4052,3 əvəzinə 6537,13 manat alacaq.
Beləliklə, deputatın maaşı 61%-dən çox artıb!
Hələ Qanun layihəsini görmədən və barəsində yalnız mətbuatdan xəbər tutanda (xalq tərəfindən seçilmiş hesab edilən kəslər niyə qanun layihələrini ictimai müzakirəyə təqdim etmirlər?) status yazmışdım ki, artıma etiraz etmirəm, amma məmurların şəffaflığı barədə də deputatlar müvafiq qanunlar qəbul etsinlər. Nəinki etmədilər, heç olmasa bir deputat sadaladığım qanundan birini belə təklif etmədi…”, – o bildirib.
“Onların maaşlarının nizamlanmasında, idarə edilməsində bir prinsip olmalıdır”
Deputatların maaşlarının artım faizi ilə bağlı Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, hər bir prosesin, hər bir məsələnin arxasında fəlsəfə dayanır. “Çox təəssüf ki, Azərbaycanda heç bir işin, heç bir prosesin, heç bir fəaliyyətin fəlsəfəsi yoxdur. Kimin ağlına nə gəlir onu da həyata keçirir. Deputatın maaşı məsələsinə gəlincə, bilirsiz ki, parlament qanunverici orqandır və bütün qanunları deputatlar müzakirə edib qəbul etməlidirlər. O qanunları qəbul edərkən onlar buna ədalət prinsipi ilə yanaşmalıdırlar. Ədalət prinsipi ilə yanaşmanın hərəkətverici qüvvəsi isə deputatın mandatından asılıdır. O mandatı kimdən alıb? Deputat mandatı xalqdan alıbsa, birinci düşünəcək ki, səs verdiyi qanunlar sıravi vətəndaşa, xalqa necə təsir edəcək. Bunu düşünməlidir. Amma bunu düşünmək üçün o deputat xalqdan səs alıb mandat qazanmalıdır. Düşünməlidir ki, növbəti dəfə də xalqdan səs almaqdan ötrü ədalətli, faydalı addımlarım olmalıdır. Heç kimə sirr deyil ki, Azərbaycanda deputatlar xalqdan mandat almır, hökumətdən mandat alır. Ona görə də, onların bu ədalət hissi, cəmiyyəti nəzərə almaq düşüncəsi artıq itib. Onlar özlərini deputat kimi yox, məmur kimi hiss edirlər. Deputatların maaşının artması məsələsi, yüzə-yüz inanıram ki, onların öz təşəbbüsü deyil, hökumətin təşəbbüsüdür. Bir yana baxanda mən bu təşəbbüsü alqışlayıram. Deputatlara əvvəllər qeyri-leqal pullar verirdilər, indi həmin vəsait maaş və əlavələr şəklində leqallaşıb, bir qədər artıb. Əslində, deputatların maaşlarının artımı 61 faiz deyil, artım təxminən 20 faizdən bir qədər artıqdır”.
A.Nəsirli qeyd etdi ki, əvvəllər deputatlara seçicilərlə görüş üçün yol xərci və sair verilirdi, o zaman bu qeyri-leqal idi, indi isə əməkhaqqı üzərinə keçirilib və bir qədər də artırılıb. “Onların maaşlarının nizamlanmasında, idarə edilməsində bir prinsip olmalıdır. Türkiyə hökuməti qurulanda Atatürkdən müəllimin maaşının necə təyin edilməsi soruşulub, o da deyib ki, müəllimin maaşı millət vəkilinin, dövlət işində çalışanların maaşından az olmalı deyil, üstün olmalıdır. O zaman o ortaya belə bir fəlsəfə qoydu. Azərbaycanda da belə bir prinsip həyata keçirilməlidir. Nəyə görə deputatın maaşı 6000, amma müəllimin maaşı 600 manat olmalıdır? Müəllimin maaşı deputatın maaşından 10 dəfə azdır...”
Qeyd edək ki, Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin sədri Tahir Mirkişili deputatların maaşlarının artması məsələsinə aydınlıq gətirib. Komitə sədri bildirib ki, deputatların maaşının 61 faiz artması ilə bağlı yayılan xəbərlər həqiqəti əks etdirmir. T.Mirkişili artımın 33 faiz təşkil etdiyini diqqətə çatdırıb:“Bəzi saytlarda, sosial şəbəkədə “deputatların maaşı 61% artıb” başlıqlı doğru olmayan yazılar yayılıb. Yazılarda deputatların aylıq maaşının (qazancının) yanlış olaraq artaraq 4052 manatdan 6537 manata çatdığı iddia olunur. Deputatın artıma qədər ümumi (vergi və digər yığımlar ödənmədən) aylıq vəzifə maaşı 1733 manat idi, artımdan sonra isə 2491 manat olub. Deputatın əvvəl aldığı vəzifə maaşının 1 misli qədər əlavə, 50%-i qədər vergidən azad pul təminatı, illik 2 misli qədər müavinət və illik 2 misli qədər məzuniyyət pulları ləğv olundu. Əvəzində deputata aylıq vəzifə maaşının 2 misli qədər maaşa əlavə ödənəcək. Deputatın gəlirlərində vergi azadolmaları da ləğv olundu və beləliklə deputatın bütün gəliri gəlir vergisinə cəlb olunacaq (ayda orta hesabla 1593 manat vergi). Bundan əlavə, sosial sığorta, icbari tibbi sığorta, həmkarlar təşkilatlarına yığımlar da bütün gəlirdən hesablanacaq (ayda orta hesabla 523 manat). Beləliklə, qanuna edilən müvafiq dəyişiklikdən sonra deputatın aylıq xalis maaşı (bütün vergilər və yığımlar çıxıldıqdan sonra) 1968 manat (əvvəl 1369 manat idi), aylıq əlavələr üzərinə gəldikdə isə xalis gəliri 5357 manat (əvvəl 4017 manat idi) olacaq. Bu isə əvvəlki rəqəmdən 33% çox deməkdir. Yəni ümumi artım 33% təşkil edir”.
İradə SARIYEVA
