Bir sıra beynəlxalq təşkilatların Azərbaycana qarşı qərəzli mövqedən çıxış etməsi heç kimə sirr deyil. Bunlar sırasında "Freedom House”, "Human Rights Watch”, "Sərhədsiz Reportyorlar” kimi təşkilatların adı xüsusi qeyd edilməlidir. Onların hesabatlarında Azərbaycanla bağlı hər bir ölkə üçün xarakterik olan ayrı-ayrı mənfi hallar, bir çox hallarda təhrif olunmuş məlumatlar qabardılır və onların əsasında ümumi qənaət formalaşdırılmasına cəhd edilir.
Xüsusən də “Sərhədsiz reportyorlar” təşkilatı daim Azərbaycana qarşı ənənəvi qərəzli münasibətini davam etdirir. Qurumun yaydığı hesabatlarda ölkəmizdə söz və ifadə azadlığı, medianın durumu barədə həqiqətə uyğun olmayan iddiaların irəli sürülməsi, müxtəlif reytinq sıralarında Azərbaycanın ən aşağı yerlərdə göstərilməsi, bunu əsaslandırmaq üçün primitiv forma və metodlardan istifadə olunması adi hal alıb. Məqsəd belə vasitələrlə Azərbaycanı gözdən salmaq, onun beynəlxalq müstəvidəki imicini ləkələməkdir. Eyni zamanda qurum bu fonda ikili standartlardan da çıxış edir. Hər halda, Ermənistanda baş verənlərə bir cür, Azərbaycanda baş verənlərə başqa cür yanaşma da qeyd edilənlərin təsdiqidir.
Bu gün Ermənistan media azadlığı ilə bağlı ciddi problem yaşayan ölkələr sırasında yer alır. Məsələn, Ermənistan Jurnalistlər Birliyinin üzvü, televiziya şərhçisi Nairi Oxikyan öz ölkəsində təqib edilir. Ermənistan Jurnalistlər Birliyi bəyan edir ki, 29 iyul 2021-ci ildə jurnalist Milli Təhlükəsizlik Xidmətinə dindirilməyə gətirilib. Dindirilmə zamanı jurnalistin smartfonu müsadirə edilib. Nairi Oxikyan ikinci Qarabağ müharibəsindən bəhs edən sənədli film çəkdikdən sonra təqib edilməyə başlayıb. Jurnalist öz filmində Ermənistan hakimiyyətini tənqid edib. Paradoksal olaraq, erməni telejurnalistin peşə fəaliyyətinə görə təqib edilməsi beynəlxalq təşkilatların, xüsusən də Azərbaycanda söz azadlığının vəziyyətini tənqid etməsi ilə tanınan Fransanın "Sərhədsiz Reportyorlar" təşkilatının “gözündən qaçıb”. Ermənistan Jurnalistlər Birliyi Ombudsmanın ofisini, eləcə də beynəlxalq təşkilatları hakimiyyətin qanunsuz hərəkətlərini qiymətləndirməyə çağırıb. Lakin buna məhəl qoyan yoxdur. “Open Caucasus Media” saytı isə bildirir ki, Ermənistanda mətbuat azadlığını məhdudlaşdıran, o cümlədən anonim mənbələrə istinadlara görə cəriməni və "təhqir və ya böhtanla" bağlı cəzaları nəzərdə tutan iki qanun layihəsi müzakirə olunur. Ermənistan mətbuatına "təhdid yaradan" yeni qanunvericilik barədə məqaləyə əsasən, noyabrın 9-da üçtərəfli bəyannamənin imzalanmasından və İkinci Qarabağ müharibəsinin bitməsindən sonra jurnalistlərin işi yeni və çox vaxt "qeyri-müəyyən" məhdudiyyətlər, nizamnamələr və qaydalarla məhdudlaşdırılır.
Parlamentdə müzakirə edilən "təhqir və böhtanla" bağlı qanun layihəsinə görə, cərimələr 5 milyon dram və ya 10 min dollar, eləcə də 10 milyon dram və ya 20 min dollar həddində müəyyən edilir ki, bu da əvvəlki cərimənin 5 qatıdır. Bu sənəd parlamentdə birinci oxunuşda qəbul olunub. Daha bir qanun layihəsinə görə, mülkiyyət sahibi bilinməyən saytlar və ya sosial media hesablarını mənbə olaraq göstərən media qurumlarına 500 min dram və ya 1000 dollar cərimə kəsilə bilər. Hesab olunur ki, anonim mənbələrə qarşı yeni qayda müharibə vaxtı hökumət əleyhinə məlumatlar dərc edən və daha sonra nüfuzlu müxalifət mediasında yayılan anonim “Telegram” kanallarının artan populyarlığına cavabdır. Ermənistan Baş Prokurorluğu tərəfindən təklif olunan, lakin hələ ki parlamentə təqdim edilməyən üçüncü qanun layihəsi vəzifə səlahiyyətlərinin icrası ilə əlaqədar dövlət qulluğunda olan rəsmiyə qarşı təhqir və ya böhtana görə 3 milyon və ya 6 min dollar məbləğində cərimə, yaxud 2 ilə qədər həbs cəzasını nəzərdə tutur. Media mühitinin sərtləşdirilməsilə bağlı yeniliklər müharibənin ilk günündə elan olunmuş hərbi vəziyyətin tətbiqindən sonra başlayıb. Belə ki, hərbi vəziyyətə görə jurnalistlərə dövlət məmurlarının hərəkətlərini və Ermənistan ordusunun fəaliyyətini tənqid etmək qadağan olunmuşdu. Ermənistan hüquq-mühafizə orqanlarının məlumatına görə, dekabrın 2-də məhdudiyyətlərin ləğvinədək 13 media qurumu və 62 fərd cərimələnib. Lakin "Freedom House”, "Human Rights Watch”, "Sərhədsiz Reportyorlar” kimi təşkilatlar bunları görməzdən gəlir. Halbuki, nəyə görəsə "Sərhədsiz Reportyorlar”, "Freedom House” və "Human Rights” kimi təşkilatlar mütəmadi olaraq Azərbaycana qarşı qərəzli mövqe sərgiləyir. Sadalanan faktlar onu göstərir ki, dünyada ikili standartlar baş alıb gedir, insan hüquqları və demokratiya isə yalnız Qərb dövlətləri kiməsə təsir etmək istəyəndə yada düşür. Daha bir fakt budur ki, özlərini demokratiyanın, insan hüquqlarının müdafiəçiləri kimi təqdim edənlər reallığa doğru qiymət verməyi bacarmır. Əlbəttə ki, bu cür təşkilatlar sıradan hesabatlar hazırlamır, onların bu məsələdə hamisi rolunu, məhz güclü erməni lobbisi oynayır. Bir çox hallarda bənzər təşkilatların şər-böhtan xarakterli hesabatları da bunu təsdiq edir.
Samirə SƏFƏROVA
