Ermənilərin azərbaycanlılara aid məzarlıqları darmadağın etdikləri, baş daşlarını, sinə daşlarını söküb apardıqları, yaxud sındırıb tökdükləri məlumdur. Bu acı mənzərəni əks etdirən onlarla fakt, videomateriallar var.
Son yayılan görüntülər Kəlbəcər rayonunun Zallar, Yanşaq və Almalıq kəndlərinin məzarlıqlarında ermənilərin etdikləri vandallıqları əks etdirir. Ermənilər bu kəndlərdəki qəbiristanlıqları tamamilə dağıdıblar, baş daşlarını söküblər, sinə daşlarını isə ovxalayıb töküblər.
Ermənilər azərbaycanlılara məxsus qəbiristanlıqlarda bu cür vandalizm aktlarını mütəmadi olaraq törədiblər. Torpaqlarımız azad edildikdən sonra biz bunların hamısını gözlərimizlə gördük, dünya da bizimlə bərabər bu mənzərəni gördü.
İddialara görə, ermənilər bahalı daşlardan, mərmərdən hazırlanan baş daşlarını, sinə daşlarını götürüb, üzlərini təmizlədikdən, hamarladıqdan sonra o materialları başqa ölkələrə ucuz qiymətə satıblar, yaxud da özləri istifadə ediblər.
Ekspertlər deyirlər ki, bu, iddiadan çox gerçəyə bənzəyir, çünki torpaqlarımız işğalda olan dövrlərdə ermənilərin ərazilərimizdə xüsusi sexləri olub ki, onlar burada daş yonmaqla, köhnə daşları təmizləyib yeniləməklə, yeni daşları müxtəlif kimyəvi maddələrlə “köhnəltməklə” məşğul olublar.
Hətta ekspertlər deyirlər ki, ermənilər məzarlardan insanlarımızın cəsədlərini çıxarıb, onların qızıl dişlərini söküb aparıblar və həmin qızıllardan hazırlanan məmulatları Avropanın qara bazarlarına daşıyıblar.
“...Azərbaycan qəbiristanlıqlarının qəbir daşlarını söküb satmaq, yaxud öz saxtakar əməllərində istifadə etmək kimi cinayətlərə də yol veriblər”
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Qafqazşünaslıq İnstitutunun ermənişünaslıq şöbəsinin müdiri, professor Qasım Hacıyev “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, erməni vəhşiliyinin miqyası genişdir, bu barədə danışanda söz də kifayət etmir. Q.Hacıyevin sözlərinə görə, ermənilər o qədər ağıla gəlməyən, iyrənc hərəkətlərə əl atırlar ki, deməklə bitmir. “Azərbaycanın 20 faiz torpaqlarını işğal edərkən nə qədər günahsız insan öldürdülər, ocaqları söndürdülər, evləri, binaları məhv edib şəhərləri, kəndləri xarabazara çevirdilər. Bütün bu cinayətlərin hamısını ermənilər törədiblər. Bütün abidələri vandalcasına dağıtdılar. Azərbaycanlılara məxsus məzarlıqlardan qəbirüstü abidələri sökdülər, onların bəzilərini dağıtdılar, bahalı daşlardan olan abidələri, baş daşlarını, sinə daşlarını isə götürüb apardılar. Müsəlman qəbiristanlıqlarını dağıtmaqda bir məqsədləri buradan azərbaycanlıların izini silmək, o biri isə mərmər, qranit və digər daşları mənimsəmək, sonradan onlardan istifadə edib, gəlir götürmək idi. Bu onların mənfur siyasətinin tərkib hissəsidir. Ermənilər toplum olaraq xaraktercə dilənçidirlər, qaraçılardan heç nə ilə fərqlənmirlər, həmişə əllərinə keçəni toplayıb pula çevirirlər. Bütün kitablarda ermənilər mədəniyyətdən, sivilizasiyadan uzaq, acgöz toplum kimi göstərilir. Amma biz ermənilərin törətdikləri dəhşətləri yaşamışıq, görmüşük. Siz təsəvvür edin ki, goreşən kimi qəbirləri söküb, dağıdıb, cəsədlərin üzərində olan qızıl əşyaları, dişləri yığıblar, sümükləri isə necə gəldi ərazilərə səpiblər. Bu dəhşətdir.
Ermənilər azərbaycanlılara məxsus qəbiristanlıqları kütləvi şəkildə dağıdıb, yer üzündən silib, yerini əkin sahəsinə çevirmişdilər, orada taxıl, bostan bitkiləri əkmişdilər. Qəbiristanlıqları dağıdıb, məzar yerlərini şumlayıb taxıl əkən ermənilər Azərbaycan qəbiristanlıqlarının qəbir daşlarını söküb satmaq, yaxud öz saxtakar əməllərində istifadə etmək kimi cinayətlərə də yol veriblər. Son 30 ildə ermənilər insanlıqdan uzaq, insan ləyaqətinə sığmayan bir çox davranış sərgiləyiblər”.
Q.Hacıyev qeyd etdi ki, üçtərəfli bəyanat imzalandıqdan sonra Azərbaycan dövləti humanistlik göstərərək burada qanunsuz məskunlaşdırılan ermənilərin Kəlbəcər ərazisini tərk etmələri üçün vaxt verdi, sonra verdiyi müddəti uzatdı da, amma ermənilər gedərkən yaşadıqları evləri, ot tayalarını, meşələri yandırdılar, elektrik dirəklərini, ağacları qırdılar, hər şeyi söküb apardılar, bununla paralel olaraq qəbir daşlarını da daşıdılar. “28-30 il bundan əvvəl öz evini, kəndini, elini qəfil tərk etmək məcburiyyətində qalan azərbaycanlılar qurulu evlər qoyub çıxdılar, evlərdə xalçaları, palazları, qiymətli əşyaları qaldı. Ermənilər bunların hamısını daşıyıb apardılar, ən qiymətliləri xarici bazarlarda satdılar. Erməni separatçıları Kəlbəcərdən çox gözəl, qiymətli xalçalar apardılar. Amma bu azmış kimi, erməni vandalları azərbaycanlıların qəbiristanlıqlarını talamağa başaladılar. Kəlbəcərin özündə, eləcə də Yanşaq, Zar, Almalıq, Zülüqarlı, Ağdaban kimi kəndlərinin də nəinki qiymətli xalçalarını, əşyalarını, hətta qəbir daşlarını da söküb apardılar. Ermənilər bu qəbir daşlarının üzərindəki yazıları pozaraq onları Yaxın Şərq ölkələrinə satdılar. Çünki onların içərisində qiymətli qranit daşlar da vardı. Erməni daş ustaları bu daşların üstündə işləyib onu təzə kimi ediblər və sonra satıblar. Necə ki, yeni daşların üzərinə kimyəvi maddə çəkib, onları “qədim daş” kimi qələmə verirdilər.
Bu qaraçı, dilənçi toplum bizim baş daşlarını da satdılar. Gördünüz, qaraçı tayfası bərkə düşən kimi, şərait yaranan kimi, öz qaraçılığını göstərdi.
Bir vaxtlar “Daşnaksütyun” qərar çıxarmışdı ki, kim ermənilərə qaraçı deyərsə, onlar cəzalandırılacaqlar. İndiki ermənilərin bir qismi Hindistan qaraçılarıdır, bir qismi farsdan dönmədir, az bir hissəsi isə Aralıq dənizindən gəlmədirlər, amma onlar hamısı Qriqoryan bayrağı altında birləşib, bu cinayətləri törədirlər” - deyə Q.Hacıyev qeyd etdi.
İradə SARIYEVA