Ermənistandakı real vəziyyətin təhlili bu ölkədə siyasi müstəvidə vəziyyətin daha da gərginləşəcəyini göstərir. Belə ki, müxalifət hakimiyyəti devirməkdə, ikinci isə iqtidarda qlmaqda israrlıdır. Bu fonda artıq məlumdur ki, 17 müxalifət partiyasını birləşdirən “Vətənin xilası uğrunda hərəkat” baş nazir Nikol Paşinyanın istefası tələbi ilə fevralın 18-də bütün ölkədə etiraz aksiyasının keçiriləcəyini bəyan edib.
Məlumata görə, hərəkatın lideri Vazgen Manukyanın rəhbərliyi ilə iclas keçirilib, böhrandan çıxmaq üçün yol xəritəsi təqdim edilib, Ermənistanın bütün siyasi qüvvələrinə bu sənəd əsasında razılığa gəlmək təklif olunub. Tədbirdə ümumxalq mitinqinin keçirilməsi ilə bağlı təşkilati məsələlər müzakirə edilib. Hərəkatda hesab edirlər ki, parlamentə növbədənkənar seçkilər yalnız Paşinyanın istefasından və keçid hökumətinin formalaşdırılmasından sonra keçirilə bilər. Ermənistanın vitse-spikeri Alen Simonyan isə bunu mümkünsüz hesab edir. O bu xüsusda bildirir: “Erkən seçkilərin keçirilməsini əvvəlcədən hakimiyyət bəyan edib. Lakin müxalifət bundan imtina edir. Hakim elita seçkinin keçirilməsinə tərəfdardırsa, müxalifət isə ondan imtina edirsə, bu nonsensdir”. Bundan əlavə, erməni vitse-spiker mövcud vəziyyətdə əslində olmayan müxalifətin özünü əsas problem adlandırıb. Simonyan qeyd edib ki, istər hakimiyyətin, istərsə də müxalifətin sosial sorğularının hamısı Ermənistan əhalisinin 72%-nin hakimiyyəti dəstəklədiyini göstərir. O əlavə edib ki, hakim partiya seçkinin keçirilməsini ilk növbədə əhali üçün təklif edir ki, insanlar bundan sonra necə yaşamağa hazırlaşdıqlarını və nəyi düzgün hesab etdiklərini başa düşsünlər: "Müxalifət razı deyilsə, deməli, bu seçkidə məğlub olacağını əvvəlcədən bilir. O zaman bu seçkilərin göstərdiyim tezisə görə nə qədər lazım olacağına iqtidar partiyası qərar verəcək". Onun sözlərinə görə, hakim komandanın növbədənkənar seçkilər keçirmək istəməsi, müxalifətin isə bundan kənar olması paradoksal vəziyyət yaranıb. Simonyan müxalifəti əsas problem adlandırıb: “Çünki o, xalqı təmsil etmir, hansısa keçmiş məmurların maraqlarını təmsil edir, deməli, o yoxdur, bir neçə iri oyunçu var”. Onun sözlərinə görə, xalqın nə iqtidarda, nə də müxalifətdə elə də çox seçimi yoxdur: “Bundan əlavə, mövcud hökuməti sevməyən vətəndaşlar, hələ də "ən azı köhnələr deyil" məntiqi ilə ona üstünlük verir”. Ermənistanın “Aykakan Jamanak” qəzeti isə yazır ki, müxalifətə xalq arasında istənilən dəstək yoxdur. Bu dəstəyin qazanılmasına müxalifət xüsusi cəhd etsə də nəticə yoxdur. Bununla belə, artıq müxalif düşərgədə erkən seçkilərə meyl də artır. Bu məsələ, xüsusən “Qarabağ klanı”nın maraq dairəsindədir. Hətta o da məlum olub ki, Ermənistanın ikinci prezidenti Robert Köçəryan erkən seçki keçiriləcəyi təqdirdə burada iştirak edəcək. O, “Hayeli.am”, “Politik.am” və “Yerevan.today” onlayn resurslarına verdiyi müsahibəsində seçkilərdə qalib gələcəyinə əminliyini də ifadə edib. Bildirib ki, müxalifət siyasi mübarizə yolu seçib, amma bir müddət sonra proseslər gedişatı dəyişə bilər: “Ermənistanda etiraz fəallığı bu yaz arta bilər. Hakimiyyət müxalifətin əvvəldən siyasi mübarizə metodlarını seçdiyinə sevinməlidir. Siyasi proseslərə ümid ölsə, bütün proses başqa bir kanala çevriləcək. Ermənistan cəmiyyətində 200-300 min insan kökündən silinib. İkinci inqilab ölkə üçün problemli olacaq. Ancaq hakimiyyət dəyişikliyinə gedən siyasi yol ümidi tükənsə, yazda insanlar yenidən küçələrə axışacaq və etiraz dalğası əvvəlkindən daha güclü olacaq”. Sabiq dövlət başçısının nöqteyi-nəzərindən, indiki vəziyyətdə seçkiləri təşkil etmək olduqca təhlükəlidir. Buna baxmayaraq, səlahiyyətlilər bunu anlamırsa və həyata keçirilməsində israr edirsə, müxalifət gücün yenidən diktatorluğunun qarşısını almaq üçün bunlarda iştirak etməlidir. Köçəryanın müsahibəsində səsləndiridiyi fikirlərdən belə bəlli olur ki, o, Rusiyanın dəstəyinə də ümid edir. Bu səbəbdən də Paşinyanın Qarabağ siyasətini sərt tənqid edir: “Ermənistan strateji müttəfiq olan Rusiyanın bir protektoratına çevrildi. Taleyin ironiyası budur ki, bütün bu proses respublikada bir Rusiya hərbi bazasının olmasına etiraz edən insanlar tərəfindən edildi”.
Köçəryan 44 günlük müharibədə Rusiyanın roluna da xüsusi toxunub: “Zəngəzuru itirmədiyimizə görə Rusiyaya minnətdar olmalıyıq. Lakin vəziyyət həmişə belə olmayıb. 90-cı illərdə bölgədə ən çox döyüşə hazır olan Ermənistan ordusu idi. İrəvan və Moskva bərabər müttəfiqlər sırasındaydı. İndi isə o qədər zəifik ki, hər hansı bir qonşu dövlət ölkəmizi işğal edə bilər”. Onun sözlərinə görə, Ermənistan strateji müttəfiqlikdən Rusiyanın bir protektoratına çevrildi və bunu düşünmək belə dəhşətdir. Maraqlıdır ki, artıq kilsə də siyasi proseslərdə müxalifətin yanında yer alır. Bunu bütün ermənilərin katolikosu ikinci Qareginin açıqlamaları da təsdiq edir: “Erməni dövlətçiliyini itirmək təhlükəsi həmişə var”. Qaregin deyib ki, Ermənistan heç vaxt belə ağır duruma düşməyib. Nikol Paşinyanın istefası tələbinin qüvvədə olduğunu vurğulayan katolikos bildirib: “Bizim məsələyə yanaşmamızda dəyişiklik yoxdur”. Onun sözlərinə görə, rəhbərlik etdiyi qurum siyasi quruluşlardan üstün təşkilatdır: “Ümumerməni kilsəsinin baxışları siyasi qüvvələrdən birinin mövqeyi ilə üst-üstə düşürsə, bu bizim tərəflərdən birini müdafiə etməmiz demək deyil”.
Nahid SALAYEV
