Məlumdur ki, ölkəmizdə Nazirlər Kabinetinin 2021-ci il 16 yanvar tarixli sərəncamı ilə “Azərbaycan Respublikasında COVID-19 xəstəliyi əleyhinə 2021-2022-ci illər üçün Vaksinasiya Strategiyası” təsdiq edilib. Strategiyaya uyğun olaraq vaksinasiyanın birinci mərhələsində səhiyyə işçiləri, 65 yaşdan yuxarı şəxslər və hüquq-mühafizə orqanları tərəfindən əks-epidemik tədbirlərə cəlb olunan heyətə peyvənd vurulacaq. Artıq qeyd edilən istiqamətdə zəruri addımlar atılır. Bu xüsusda qəbul edilən strategiyanın əsas məqsədi isə ölkədə yayılmış koronavirus pandemiyasının qarşısının alınmasına, virusa yoluxma və ölüm səviyyəsinin aşağı salınmasına nail olmaqdır.
Onu da xatırladaq ki, peyvəndləmə prosesində ölkəmiz Çinin “Sinovac” şirkətinin “CoronaVAC” vaksinindən istifadə edir. İndiyə qədər olan məlumatlar və nəticələr göstərir ki, bu vaksinlər təhlükəsiz və səmərəlidir. Onların heç bir mənfi nəticəsi qeydə alınmayıb. Məlumat üçün bildirək ki, xüsusi ayrılmış otaqlarda təlim keçmiş həkimlərin nəzarəti altında peyvənd vurulur və yarım saat ərzində hansısa əks-təsirin olub-olmadığı yoxlanılır. Üç həftə sonra peyvənd olunanlara ikinci doza vurulacaq və bundan sonra onlara sertifikat veriləcək. Tibb işçilərinin vaksinasiyası başa çatandan sonra yaşı 65-dən yuxarı olan vətəndaşların vaksinasiyasına başlanılacaq. Hesab edilir ki, vaksinasiya prosesi tam başa çatandan sonra Azərbaycanda koronavirus təhlükəsi sovuşacaq və həyat əvvəlki məcrasına qayıdacaq. Bunun üçün yeganə yol isə məhz hamının peyvənd edilməsindən keçir. Yəni koronavirus təhlükəsindən peyvəndlər vasitəsilə yaxa qurtarmaq mümkün olacaq. Bu istiqamətdə Azərbaycan dövləti tərəfindən atılan addımlar isə, ekspertlərə görə, vacib əhəmiyyət kəsb edir. Belə ki, heç də dünya ölkələrinin hamısı Azərbaycan kimi virusdan tez yaxa qurtara bilməyəcək. Bunu Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) baş direktoru Tedros Qebreyesusun açıqlamaları da təsdiq edir. O, ilk növbədə koronavirus əleyhinə peyvəndin tətbiqində zəngin və yoxsul ölkələr arasında yaranmış uçurumu yenidən sərt tənqid edib. Məsələ burasındadır ki, dünyanın 49 zəngin ölkəsində indiyədək 40 milyondan çox peyvənd dozası tətbiq edildiyi halda, yoxsul ölkələrdə vurulan peyvəndlərin sayı cəmi 25 dozaya bərabərdir. Tedros Qebreyesus yaranmış vəziyyəti şərh edərkən qeyd edib ki, zəngin ölkələrin peyvənd istehsal edən şirkətlərlə bağladıqları ikitərəfli müqavilələrin sayı getdikcə artmaqdadır. Əgər ötən il ərzində 44 belə müqavilə bağlanmışdısa, bu ilin ilk günlərində daha 12 yeni müqavilə imzalanıb.
Qebreyesus “hamıdan öncə mən“ yanaşmasının təkcə yoxsul ölkələrin əhalisinin həyatına təhlükə yaratmaqla yanaşı, eyni zamanda pandemiyanın müddətini də artırdığını diqqətə çatdırıb. O, yüksək sayda peyvənd dozaları alan ölkələrə müraciət edərək, onları vermiş olduqları vədlərə sadiq qalmağa və yoxsul ölkələri peyvənd dozaları ilə təmin etməyi hədəf alan beynəlxalq COVAX təşəbbüsü dəstəkləməyə çağırıb. COVAX təşəbbüsü çərçivəsində 92 ölkənin əhalisi peyvəndlə təmin olunmalıdır və hələ ötən il bir sıra ölkə bu təşəbbüsə maliyyə dəstəyi göstərməklə yanaşı, öz ölkələri üçün sifariş edilən peyvənd dozalarının bir qismini həmin təşəbbüsə yönləndirəcəklərini vəd ediblər. Tedros Qebreyesusun bu açıqlamaları, eyni zamanda, Azərbaycanın maddi imkanlarının ölkənin təhlükəsizliyi üçün nə dərəcədə mühüm əhəmiyyət kəsb etdiyini bir daha meydana qoymuş olur. Belə ki, Azərbaycan lazımı imkanlara malik olmasaydı, peyvənd sarıdan ciddi problemlər yaşayardı. Digər tərəfdən, Azərbaycan alınan peyvəndlərdən səmərəli istifadə və pandemiyaya qarşı mübarizədə əldə edilən nəticələr baxımından da lider ölkələr sırasındadır. MDB İcraiyyə Komitəsinin saytında dərc edilmiş son məlumatlar da bunu təsdiq edir.
Həmin məlumatlardan belə məlum olur ki, MDB məkanında 100 min əhaliyə ən çox rast gəlinən yoluxma halları yenidən Ermənistanda qeydə alınıb. Burada, ötən ayın sonuna olan məlumata görə, MDB iştirakçısı olan dövlətlərdə COVID-19-a təxminən 5 milyon yoluxma halı qeydə alınıb ki, bu da dünyada yoluxma hallarının 6,3 faizini təşkil edir. Ən çox yoluxma halları Rusiyada qeydə alınıb. Bununla yanaşı, 100 min əhaliyə ən çox yoluxma halı Ermənistanda (5 191) və Moldovada (3 351) qeydə alınıb. MDB-yə üzv dövlətlərdə ölüm nisbəti Tacikistanda 0,7 faizdən Moldovada 2 faizə qədər dəyişir ki, bu da ölüm hallarının qeydə alınması xüsusiyyətləri, həmçinin xəstəxanaya yerləşdirmə müddəti və tibbi yardımın vaxtında göstərilməsi ilə əlaqəlidir. Qırğızıstanda (1,9 faiz), Rusiya Federasiyasında (1,8 faiz), Ermənistanda (1,7 faiz), Ukraynada (1,7 faiz), Qazaxıstanda (1,4 faiz) və Azərbaycanda (1,1 faiz) ölüm halları qeydə alınıb. Bu da Azərbaycanın MDB məkanında ən yaxşı göstəricilərdən birinə malik olduğunu təsdiq edir. MDB-nin saytında bu xüsusda bildirilir: “MDB-nin iştirakçısı olan dövlətlərdə yoluxma dinamikası gündəlik aşkar olunan yeni halların sayını sabitləşdirmək tendensiyasını nümayiş etdirir, bir sıra dövlətlərdə, o cümlədən Azərbaycanda yoluxma hallarının azalması müşahidə edilir”.
Nahid SALAYEV
