Məlum olduğu kimi, Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin (QMİ) sədri Allahşükür Paşazadə 44 gün davam edən Vətən müharibəsində dünyanın dini liderlərinə, nüfuzlu beynəlxalq qurumların rəhbərlərinə müraciət edərək Azərbaycanın haqlı mövqeyini dəstəkləməyə çağırmışdı. QMİ sədrinin Dağlıq Qarabağla bağlı müraciət ünvanladıqları sırasında Roma Papası Fransisk də vardı.
QMİ-dən verilən məlumata görə, Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi sədrinin Roma Papası Fransiskə göndərdiyi məktuba Vatikandan cavab gəlib. Vatikan Dövlətinin katibliyinin rəhbər əvəzi Edgar Pena Parranın imzası ilə daxil olan sənəddə deyilir: “Zati-aliləri, Dağlıq Qarabağ bölgəsində yaranmış vəziyyətlə bağlı Roma Papası Fransisk həzrətlərinə göndərdiyiniz son məktuba görə Sizə dərin minnətdarlığımı bildirirəm.
Zati-müqəddəsləri Papa Fransisk Sizin məktubunuzu diqqətlə oxuyub, hadisələrin bütün Qafqaz xalqlarının rifahı naminə ədalətli və sülh yolu ilə həlli üçün dualar edir”.
Vatikanın cavabının alayarımçıq və başdansovdu xarakter daşıdığı qətiyyən gözdən qaçmır. Papa praktik şəkildə Qarabağ məsələsi ilə bağlı heç nə deməyib, halbuki, deməyə sözü çox olmalı idi. Necə olur ki, 24 apreli ermənilərin “soyqırımı” adlandırmaq kimi konkret mövqe tutur, tarixdə heç zaman baş verməyən qondarma “erməni soyqırımı”na “qiymət” verir, amma QMİ sədrinin məktubuna cəmi iki yarımçıq, məntiqsiz cümlə ilə cavab verir, Azərbaycanın ədalətli mövqeyi ilə bağlı konkret heç nə demir.
Papanın cavabını qənaətbəxş saymaq olarmı?
“Yəqin ki, Vatikan da Qafqazda sülhün bərqərar olmasına yeganə əngəl törədənin faşist Ermənistan dövləti və separatçı erməni qüvvələri olduğunu yaxşı bilir”
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Qafqazşünaslıq İnstitutunun ermənişünaslıq şöbəsinin müdiri, professor Qasım Hacıyev baki-xeber.com-a bildirdi ki, Azərbaycan həqiqətən də tolerant, multikultural bir dövlətdir, xalqımız belə nümunəvi bir cəmiyyətdə yaşayır. “Azərbaycan dünyada tolerant bir ölkə kimi tanınır. Tolerantlıq Azərbaycan xalqına məxsus olan bir xüsusiyyətdir. İndi də Azərbaycan dövləti, Azərbaycan xalqı bu ənənəni unutmur, tolerantlığı hər zaman əsas götürür və onu davam etdirir. Bilirsiniz ki, 44 günlük Vətən müharibəsində də həm cənab Prezident, həm də QMİ və ölkəmizdəki başqa dini konfessiyalar tərəfindən dünya ictimaiyyətinə, beynəlxalq təşkilatlara, dünya dini liderlərinə müraciətlər edilib. 44 günlük Vətən müharibəsində Azərbaycanın öz torpaqlarını işğaldan azad etməklə ədaləti bərpa etdiyi bütün dünyaya məlum oldu. Bir məqamı da xatırladım ki, 31 il bundan əvvəl Sovet qoşunlarının Bakıda həyata keçirdikləri qətliam, 20 Yanvar hadisələri zamanı xalqın önündə Şeyxülislam Allahşükür Paşazadə gedirdi. QMİ sədri həmin dövrdə böyük fədakarlıq göstərərək xalqın yanında oldu və şəhidlərin dəfnində yaxından iştirak etdi.
Vətən müharibəsində də QMİ sədrinin fəaliyyətini görürük və yüksək qiymətləndiririk. QMİ sədrinin Roma Papası Fransiskə yazdığı məktub tamamilə zamanında, məqamında yazılan vacib bir məktub idi, lakin bu məktuba Roma Papasının konkret cavab verməməsi heç cür anlaşılan deyil. Azərbaycan dövləti, Qafqazda İslam dininin dayağı olan Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi hər zaman Qafqazda əmin-amanlığın, sülhün bərqərar olmasına töhfələr verib, təşəbbüslər göstərib, real əməli işlər görüb. Yəqin ki, Vatikan da Qafqazda sülhün bərqərar olmasına yeganə əngəl törədənin faşist Ermənistan dövləti və separatçı erməni qüvvələri olduğunu yaxşı bilir. Ermənistan daim bölgədə gərginliyin qalmasına çalışır. Bunu xristian dünyası da yaxşı bilir. Roma Papasının adından QMİ sədrinə göndərilən cavab məktubunda müsbət məqamlar olsa da, amma elə də qaneedici deyil və bu cavab, bütövlükdə, gözlənildiyi kimi olmadı. Amma məktubun cavablandırılması bütün hallarda yaxşıdır. Hesab edirəm ki, Azərbaycan dövlətinin, QMİ-nin başqa dinlərə və konfessiyalara, xristianlara qoyduğu hörməti, göstərdiyi diqqəti erməni qriqoryan kilsəsi göstərmir, ermənilər həmişə başqa dinlərə və təriqətlərə qarşı sayğısız yanaşırlar. Həmçinin də onların faşist siyasətini, terrorizmini müdafiə etməyən din qardaşlarına da əks mövqe tuturlar. Ermənilər qeyri-qriqoryan təriqətinə mənsub olan din qardaşlarına qarşı da həmişə pis mövqe tutublar. Gərək ki, bu, rəsmi Vatikana da aydındır” - deyə Q.Hacıyev qeyd etdi.
Roma Papasının Azərbaycanla bağlı konkret mövqe sərgiləmədiyini və QMİ sədrinin məktubuna diplomatik cavab verdiyini qeyd edən Q.Hacıyev hesab edir ki, bütövlükdə, xristian dünyası Azərbaycana hər zaman ikili standartlardan yanaşıb. Qondarma “erməni soyqırımı”nın bəzi xristian ölkələri tərəfindən tanınmasında əsas rolu erməni lobbisinin oynadığını deyən Q.Hacıyev hesab edir ki, erməni lobbisinin gücü zəiflədikcə, bu uydurmaya inananların da sayı azalacaq.
İradə SARIYEVA
