Qarabağdakı erməni işğal rejiminin başçısı Araik Arutyunyan ərazi inteqrasiyasının zəruriliyinə ehtiyac olduğunu bildirərək, Ermənistanın Qarabağ siyasətinin işğalçı mahiyyətini açıq şəkildə etiraf edib. Erməni mediası separatçıların “liderindən” sitat gətirib: "Bizim son məqsədimiz - Ermənistanla vahid vətəndir".
Bununla, Ermənistan hökumətinin başçısı Nikol Paşinyanın danışıqlar prosesinin üçüncü aktorunun – "DQR"in sülh prosesində təmsil olunmalı olduğuna dair bütün arqumentləri hər cür əsaslardan məhrum olur. Əgər “DQR” “prezidentinin” özü separatçıların əsas məqsədinin Ermənistanın Qarabağla ərazi birliyinin hüquqi cəhətdən tanınması olduğunu bəyan edirsə, Qarabağ münaqişəsinin hansı üçüncü tərəfindən söhbət gedə bilər?
Bununla yanaşı, A.Arutyunyan etiraf edir ki, tarixi perspektivdə işğal zonasının Ermənistanla birləşməsi heç də asan məsələ deyil:"Amma realist olmaq lazımdır. Bilirik ki, bu məsələnin on il ərzində həll olunması şansı çox azdır. Mümkün deyil, bunu görmürük".
Separatçıların “lideri” açıq şəkildə Azərbaycana qarşı təcavüzkar hərəkətlərə çağırır:"Buna görə də ordunu gücləndirərək düşməni erməni gücünə alışmağa, münaqişənin qismən həllinə səbəb ola biləcək böyük geosiyasi inkişaflara qədər status-kvonu qorumağa məcbur etməliyik".
Beləliklə, "sülhməramlı" N.Paşinyanın və "konstruktiv" Ermənistan hökumətinin Azərbaycanı həddindən artıq təcavüzdə günahlandırmaları onların davamlı hücumlar, Qarabağ münaqişəsinin həlli ilə bağlı öz təsəvvürləri ilə əlaqəli deyil. Erməni separatizminin liderləri açıq şəkildə Azərbaycan xalqına qarşı təcavüzkar addımlara və hərbi əməliyyatlara çağırırlar. Bu əqidədə olan adamlarla hansı sülh danışıqlarının perspektivindən danışmaq olar?
Politoloq Qabil Hüseynlinin qəzetimizə bildirdiyinə görə, Ermənistanın son addımları göstərir ki, onlar status-kvonun belə də qalmasında maraqlıdırlar:“Separatçı qurum Ermənistanın əlində oyuncaqdır. Paşinyan nə diqtə edirsə, onlar da onu deyir. Bu yaxınlarda, Rusiya-Azərbaycan münasibətlərində müəyyən gərginliyin olduğu dövrdə ölkələrimizin xarici işlər nazirləri arasında görüş keçirildi. Söhbət Rusiyadan İrəvana 400 min ton həcmində silahların göndərilməsindən, Ermənistanın Moskvanın təhriki ilə təxribata əl atması ehtimalından, üstəgəl, rus mediasında Azərbaycan əleyhinə başlayan tendensiyadan gedir. Eyni zamanda, Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin 10 min nəfərdən çox şəxsi heyətinin Azərbaycana gəlməsi Rusiyanı Ermənistandan da çox narahat edən amillərdən biridir. Bu, geostrateji mübahisə məsələsidir. Bu, 100 il əvvəl olduğu kimi, Türkiyənin yenidən Qafqaza dönməsi və ya Azərbaycanın bölgədə geostrateji rolunun artması ilə bağlıdır. Rusiya bu proseslərə narahatlıqla yanaşır. Hər nə qədər dilə gətirilməsə də, Azərbaycan ərazilərinin bir hissəsinin işğala məruz qalmasında və mövcud status-kvonun qorunmasında Rusiyanın rolu var.
Belə bir gərgin havada Dağlıq Qarabağ probleminin müəyyən qədər kölgədə qaldığını deyə bilərəm. Burada söhbət son zamanlarda yaranan problemlərə daha çox diqqətin ayrılmasından gedir. Hiss edilir ki, istər Ermənistanın baş naziri, istərsə də separatçıların başçısı eyni havanı çalır. Məqsəd sülh danışıqlarına əngəl yaratmaqdır. Paşinyanın Qarabağa qanunsuz səfərləri , orda verdiyi bəyanatlar Arutunyanın dedikləri ilə sinxronluq təşkil edir. Hələlik ermənilər özlərinin köhnə ritorikasından istifadə edərək danışıqlar prosesinin mövcud olması və davam etməsində təkid edəcəklər. Danışıqlar formatı, Minsk Qrupu onlar üçün sadəcə görüntüdür. Vasitəçilər onların əlaltından işləyib həyata keçirdiyi təxribatları ört-basdır etmək üçün bir vasitədir. Ona görə də, danışıqlar prosesi bərpa olunsa belə, Azərbaycan tərəfi məsələni qəti qoymalıdır. Bu cür qeyri-səmimi və riyakar addımların rəsmi Bakı tərəfindən qəbul edilmədiyi vurğulanmalı, bu başdan ATƏT, BMT və dünya ictimaiyyətinə xəbərdarlıq olunmalıdır ki, Azərbaycanı zorla müharibəyə cəlb etmək istəyirlər. Faktiki Azərbaycanın işğal olunan ərazilərini BMT qətnamələrinə rəğmən qaytarmaq istəmirlər, XXI əsrdə orta əsrlərin təfəkkürü ilə işğal və torpaqları mənimsəmə siyasətinə çalışırlar. Azərbaycan belə hiyləgər münasibətlərə dözməyəcək və buna adekvat addımlar atacaq”.
Belə bir vəziyyətin yaranmasının məsuliyyəti Ermənistanın üzərinə düşəcək. Azərbaycan bu mövqeyi danışıqlar prosesində və diplomatik kanallar vasitəsilə maraqlı tərəflərə çatdırmalıdır.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
