Azərbaycanın zəbt edilmiş ərazilərinə digər ölkələrdən ermənilərin gətirilməsi istiqamətində Ermənistan rəhbərliyinin atdığı addımlar Qafqazda daha böyük təhlükə mənbəyinin yaranmasına səbəb olur. Əvvəla, bu durum göstərir ki, Ermənistan Dağlıq Qarabağ münaqişəsini dinc müstəvidə həll etməkdə maraqlı deyil. İkinci bir tərəfdən, bölgəyə məskunlaşma adı altında xeyli sayda terrorçunun gətirilməsi də tamamilə gözləniləndir. Bu halda Ermənistan Qarabağı terror mərkəzinə çevirir və bundan təkcə Azərbaycan yox, bütün dünyanın əziyyət çəkəcəyi birmənalı həqiqətdir. Ən azı o baxımdan ki, erməni terrorundan bir çox ölkələr, hətta Avropa dövlətləri də əziyyət çəkib.
Bu mənada hesab edilir ki, dünya da Ermənistanın Qarabağda qanunsuz məskunlaşma siyasətinə qarşı çıxmalıdır. Əks halda bura terrorçu qruplaşmaların cəmləşməsi qaçılmaz olacaq. Bunu saxta “erməni məsələsi” üzrə tədqiqatçı Ziya Zakir Acar da istisna etmir:“Tarixin bütün dövrlərində terror və mütəşəkkil cinayətkarlıq insanlıq üçün ən böyük təhlükə və problemlər yaradan fəaliyyət növləri olub. Təəssüf ki, Türkiyə və Azərbaycan da hər zaman bu problemlərlə üz-üzə qalıb. Saxta “erməni məsələsi”ndən yaranan bütün məqamlar, o cümlədən Dağlıq Qarabağın işğalı və bu torpaqlarda qanunsuz məskunlaşdırma cəhdləri məqsədli şəkildə həyata keçirilən cinayət növləridir”. Ermənistanın Azərbaycana qarşı işğalçılıq siyasətinin ayrı-ayrı mərhələlərindən danışan tədqiqatçı qeyd edir:“Keçmiş sovetlər birliyinin süqutu ərəfəsində Ermənistandakı azərbaycanlıların bu ölkədəki dədə-baba yurdlarından deportasiya edilməsi beynəlxalq hüquqa təhdid olduğu kimi, Azərbaycanın işğal altındakı torpaqlarında qanunsuz məskunlaşdırma cəhdi də eyni məqsədli bəşəri cinayətdir. Stalinin dövründə və 1988-ci ildə həyata keçirilən deportasiyalar nəticəsində Ermənistanda azərbaycanlıların boş qalan evlərinə kimlər yerləşdirildi? Xaricdən, əsasən də ərəb ölkələrdən gətirilən ermənilər. Livandakı məlum partlayışı bəhanə edərək bu ölkədəki erməniləri min bir vədlə Azərbaycanın işğal edilmiş torpaqlarında yerləşdirmək cəhdi həmin qanunsuz məskunlaşdırmaların davamıdır”. Acar vurğulayıb ki, əslində Ermənistanın bu mərhələdəki məqsədi heç də yalnız qanunsuz məskunlaşdırma ilə yekunlaşmır. İşğalçı dövlət bu ad altında terrorçuları, ucuz döyüşçü qüvvəsini bölgəyə toplamaq niyyəti güdür.
Bu arada xatırladaq ki, Ermənistan tərəfindən həyata keçirilən qanunsuz məskunlaşdırma faktları ATƏT-in faktaraşdırıcı missiyalarının hesabatlarında da qeydə alınıb. İşğal altındakı Dağlıq Qarabağda yaradılmış qondarma rejimin başçısı Araik Arutunyan da bu məsələ ilə bağlı Livanda yerləşən Kilikiya katolikosluğunun rəhbəri, diaspor ermənilərinin dini lideri I Aramla danışıq əsnasında 100-150 erməni ailəsini orada yerləşdirməyə hazır olduğunu bildirib. Artıq Ermənistan mətbuatı Livandan olan ilk iki erməni ailəsinin Dağlıq Qarabağa yerləşdirilməsindən və bu prosesin davamlı olacağından bəhs edir. Bununla işğalçı ölkənin hakimiyyəti Livanda davam edən qeyri-sabit vəziyyətdən Ermənistan və qondarma rejimin acınacaqlı demoqrafik strukturunun yaxşılaşdırılması məqsədi üçün istifadə etməyi planlaşdırır. Belə durumda işğal olunmuş ərazilərə Livan ermənilərinin süni şəkildə köçürülməsi ilə erməni əhalisinin heç vaxt yaşamadığı işğal olunan ətraf rayonların etnik strukturunu dəyişdirmək niyyəti güdülür. Türkiyənin Azərbaycandakı sabiq səfiri Hulusi Kılıç da qeyd edilən xüsusda maraqlı açıqlamalar verir:“Ermənistandakı demoqrafik problem yerli hakimiyyəti həm narahat edir, həm də bütün zamanlarda olduğu kimi yenə də onlar bu məsələyə qazanc mənbəyi kimi baxırlar. Hazırda Dağlıq Qarabağda qanunsuz məskunlaşdırma cəhdində bu iki amilin hər biri özünü göstərir. Azərbaycanın işğal altındakı torpaqlarda qanunsuz məskunlaşma yolverilməz hadisədir və bu cəhdin qarşısı qəti şəkildə alınmalıdır”.
Ermənilərin hər zaman faciə və fəlakətlərdən öz çirkin məqsədləri üçün istifadə etdiyini xatırladan Hulusi Kılıç qeyd edir:“Avqustun 4-də Livanın paytaxtı Beyrutda baş verən dəhşətli partlayış Ermənistan dövləti və erməni lobbisi üçün mövcud olan işğal faktı ilə bağlı Azərbaycana qarşı növbəti murdar təxribat fürsətinə çevrilib. Bu, tarixin ayrı-ayrı dövrlərində baş verən çoxistiqamətli təxribatların davamıdır. Beynəlxalq hüquq, ərazi bütövlüyünə və sərhəd toxunulmazlığına qarşı bütün konvensiyalar qanunsuz məskunlaşdırmanı qəti şəkildə qadağan edir. Ona görə də, beynəlxalq ictimaiyyət, nüfuzlu təşkilatlar Livan ermənilərinin Azərbaycanın işğal altında olan ərazilərinə köçürülməsinə göz yuma bilməz”. Erməni mənbələrinə görə, Ermənistan əhalisinin kütləvi şəkildə ölkədən köçdüyünü və bunun əsas səbəbinin sosial problemlər və müharibə xofu olduğunu diqqətə çatdıran Hulusi Kılıç vurğulayıb ki, Dağlıq Qarabağın Livandan 100-150 erməni ailəsini qəbul etməyə hazır olduğunun separatçı rejim tərəfindən bildirilməsi riyakarlığın son həddidir:“Qondarma rejimin rəhbəri bununla yerli ermənilərə də mesaj verir ki, baxın, siz qaçmaq istəyirsiniz, amma bu ərazilərə köçmək istəyənlər də var. Bu köç adı altında erməni lobbisinin dünya ermənilərindən pul yığmaq cəhdi onların öz toplumlarına da sayğısızlıqdır”. İndi hesab edilir ki, beynəlxalq birlik, xüsusilə ATƏT-in Minsk Qrupunun həmsədrləri Ermənistanın bu cinayətlərinə münasibət bildirməlidir. Amma həmsədrlərin seyrçi mövqedə olması işğalçı ölkəni bu kimi qeyri-konstruktiv əməllərə sövq edir. Belə vəziyyətdə həm də Qarabağa gələn terrorçuların sayı artır və bununla dünya da mütləq ciddi problemlərlə qarşılaşacaq.
Samirə SƏFƏROVA
