Ötən zaman göstərir ki, Ermənistan daxilində hansısa gərginlik və xaos olduqda düşmən ölkənin rəhbərliyinin tapşırığı ilə cəbhədə, sərhəddə təxribatlar törədilir. Ötən ay sərhədin Tovuz istiqamətində baş verənlərin kökündə dayanan əsas amillərdən biri də məhz bu idi.
Artıq hamıya məlumdur ki, Ermənistan rəhbərliyinin yarıtmaz siyasəti daxildə böyük narazılıq yaradıb. Son bir neçə həftə ərzində müxalifətlə baş nazir Nikol Paşinyan arasında güclü qarşıdurmalar yaşanır. Görünən odur ki, demokratiya və rifah adı ilə küçədən hakimiyyət başına gətirilən Paşinyan ermənilərin ümidlərini doğrultmayıb. Ona görə də Paşinyan hakimiyyəti xalqla ciddi qarşıdurma həddindədir. İkincisi, son vaxtlar Ermənistanın beynəlxalq səviyyədə də problemləri artır. Xüsusən də Rusiya ilə ziddiyyətli vəziyyət indi Ermənistanda ən böyük problemlərdən biri hesab edilir. Bu durumda Paşinyanın sərhəd təxribatına getməsi artıq onun üçün ciddi problemə çevrilir. Hətta bəzi ekspertlər bildirir ki, 2016-cı ilin aprel məğlubiyyətindən sonra Serj Sarkisyan hakimiyyətdən qovulmuşdusa, ola bilər ki, Tovuz təxribatından sonra Paşinyan da hakimiyyətdən qovulsun. Xüsusən də Ermənistan Təhlükəsizlik Şurasının katibi Armen Qriqoryanın son fikirləri bu ehtimalı artırır. Qriqoryan sərhəddə baş verənlərlə bağlı bildirir:“Sərhəddə iyul əməliyyatlarının bütün gedişatı Ermənistan baş naziri Nikol Paşinyan tərəfindən idarə olunub və koordinasiya edilib”. Erməni mediası sərhəd toqquşması zamanı Azərbaycan tərəfindən vurulan zərbələri nəzərə alaraq, əslində, Paşinyanın da ciddi məğlubiyyətə uğradığını bildirir. Ermənistanın “Adekvat” ictimai təşkilatının rəhbəri Artur Danielyan bildirib ki, Paşinyanın, əslində mövqelərdən xəbəri olmayıb, onun iyul hadisələrində təşkilati rol oynaması yalandır. Bu səbəbdən də erməni hərbi hissələrinə ciddi zərbələr endirilib. Respublika Partiyasının sədr müavini Armen Aşotyan isə Qriqoryanın bəyanatına toxunaraq yazıb:“Armen Qriqoryana deyin ki, Paşinyanın əlaqələndirə və idarə edə biləcəyi yeganə “döyüş” əməliyyatı “Dzyunik”in binasının partladılmasıdır. Ermənistan heç vaxt bənzər qorxaq rəhbərə malik olmayıb və ümid edirəm ki, daha malik olmayacaq. Bu səbəbdən Azərbaycan tərəfi zərbə videolarını yaydığı halda bizdə göstərməyə heç nə yoxdur”. Ermənistan parlamentinin keçmiş deputatı Ruben Hakobyan isə özünün “Facebook” səhifəsində bəyanata toxunarkən qeyd edib:“Döyüş sahəsində və siyasətdə niyə bu qədər evdar qadın psixologiyasındasınız?”. Erməni hərbi ekspert Karen Vrtanesyan da durumun Paşinyan üçün acınacaqlı olduğunu bildirir:“Hazırkı hakimiyyətin. demək olar, bütün nümayəndələrinin dedikləri məndə etimadsızlıq yaradır, çünki son 2,5 ildə sonradan təkzib edilən və ya təsdiq olunmayan çox səs-küylü açıqlamalar olub. Sərhəddə baş verənlər də bu qəbildəndir”. O qeyd edib ki, Paşinyanın ətrafı onun barəsində qalib lider obrazı yaratmağa çalışır: “Amma reallıq tamamilə fərqlidir”. “Daşnaksütyun” partiyasının nümayəndəsi Baqrat Yesayan da sərhəddə baş verənlərin araşdırılmasını vacib sayır və qeyd edir ki, nəticələr Paşinyan üçün çox acınacaqlı ola bilər:“Sərhəddə baş verənlərdən bir aya yaxın vaxt keçib, lakin sürünənlər və sabunlananlar artıq “işlərinə” başlayıblar. Nələr olduğunu hamı bilir. Amma baş nazir və ətrafındakılar hələ də xalqı aldatmağa çalışır və bilmirlər ki, cavab verməli olacaqlar. Axı, bunlara niyə elə gəlir ki, erməni xalqı yalnız zombilərdən və onların “feyklərindən” təşkil olunub, niyə bunlar özlərini hələ 2018-ci ilin mayı olduğuna inandırmağa çalışırlar?”.Bütün bunlar sərhəd təxribatlarının Paşinyandan Ermənistan daxilində narazılığın artmasına gətirib çıxardığını göstərir.
Ekspertlər qeyd edir ki, əslində, beynəlxalq miqyasda da Paşinyan sərhəd təxribatları ilə özünə problem yaradıb. Bu xüsusda amerikalı politoloq Endryu Korybko qeyd edir:"Ermənilər ümid edirdilər ki, bütün dünya Ermənistanı deyil, Azərbaycanı region üçün təhlükə hesab edəcək. Lakin bu risqli strategiyaları işə yaramadı və gözlədikləri dəstəyi görə bilmədilər". O bildirib ki, qlobal güclər artıq Ermənistanın lobbi şəbəkəsinin manipulyativ təsirindən xəbərdardır:"Bir müddət təsirli olan Ermənistanın beynəlxalq lobbi şəbəkəsi artıq düzgün fəaliyyət göstərmir. Buna görə də heç kim Ermənistanın Tovuzla bağlı iddialarına inanmadı. Bölgədəki gərginliyə görə Ermənistan məsuliyyət daşıyır”. Korybko bildirib ki, Ermənistanın beynəlxalq lobbi şəbəkəsinin, xüsusilə son illərdə fəaliyyət istiqaməti ürəkaçan deyil:"Onlar Azərbaycana qarşı haqsız və əsassız ittihamların Qərb dünyası və Rusiya tərəfindən qəbul ediləcəyini gözləyirdilər. Ancaq bu olmadı". Azərbaycanın bölgədəki vacib investisiyalarını risq altına atmayacağını qeyd edən Endryu Korybko qlobal güclərin də Azərbaycanın bölgədəki neft-qaz boru kəmərlərini, dəmir yollarını və Mingeçevir su anbarını təhlükədə qoyacaq heç bir addım atmayacağını bildirib:“Ermənistan son dövrdə bir sıra səhvlərə yol verir. Ermənistanın ilk səhvi beynəlxalq lobbi şəbəkəsinin gücünü gözündə böyütməsidir. “Soyuq müharibə”dən sonra beynəlxalq ittifaqlarda “sivilizasiyaların toqquşması” tezisinə güvənən Ermənistan Qərbdən böyük dəstək gözləyirdi. Ermənilər Türkiyənin Ayasofyaya məscid statusu verməsi ilə Qərblə yaşadığı problemlərdən yararlanmağa çalışaraq dərhal bu plana əl atdılar. Bəlkə də onlar beynəlxalq ictimaiyyətin "regional sülhü təhdid edən ölkə Azərbaycan deyil, Ermənistan ola bilərmi", sualına cavab axtarmağa çalışırdılar".ABŞ-dan olan politoloq qeyd edib ki, artıq bir çox ölkələr məhz Ermənistanın regional sülhə təhdid olduğunu düşünür:“Qlobal güclərin Ermənistanla Azərbaycan arasındakı qarşıdurmalara baxışı dəyişməyə başlayacaq. Ən son gərginliklər və qarşıdurmalar Ermənistan üçün bir fəlakətə səbəb olmaq üzrədir”. Bütün bunlar sərhəd təxribatlarının Paşinyana baha başa gələcəyini göstərir.
Nahid SALAYEV
