ABŞ Konqresinin Qaydalar Komitəsində Azərbaycan ərazilərinin Ermənistan tərəfindən işğal faktını tanıyan 296 saylı düzəliş qəbul edilib. Düzəlişdə qeyd olunub ki, ABŞ Dövlət katibi Müdafiə naziri ilə birlikdə Ukrayna, Gürcüstan, Moldova və Azərbaycan respublikalarında məcburi köçkünlərin statusu barədə Konqresin müvafiq komitələrinə 180 gündən gec olmamaq şərtilə hesabat verməlidir. Hesabata 1991-ci ildən bu yana xarici qüvvələr tərəfindən Azərbaycan, Ukrayna, Gürcüstan və Moldovanın qanunsuz işğal olunmuş bölgələrindən məcburi köçürülən və qətlə yetirilən vətəndaşların sayı daxil edilməlidir.
Azərbaycan və bir sıra postsovet ölkələri ilə bağlı qəbul edilən bu sənədin əhəmiyyəti nədən ibarətdir?
Beynəlxalq qurumlarda məcburi köçkünlərin və erməni girovluğunda olan vətəndaşlarımızın hüquqlarını müdafiə edən hüquq müdafiəçisi Əhməd Şahidov qəzetimizə açıqlamasında bildirdi ki, ABŞ Konqresinin Nümayəndələr Palatasında qəbul olunmuş sənəd olduqca önəmlidir. Söhbət Azərbaycan, Gürcüstan, Ukrayna və Moldovada işğal olunmuş ərazilərdən köçkün düşmüş və həmin ərazilərdə qətlə yetirilmiş sözügedən ölkələrin vətəndaşları barədə hesabatın Dövlət katibi tərəfindən Müdafiə katibi ilə əlaqələndirilməklə Konqresə təqdim olunması düzəlişindən gedir. Düzəlişdə, Azərbaycan da daxil olmaqla, digər 3 ölkədə ərazilərin qeyri-qanuni işğalı faktı təsdiqlənir. Burada söhbət işğal olunmuş ərazilərdə köçkün düşmüş və həmin ərazilərdə həyatını itirmiş vətəndaşlar barədə məlumatın hazırlanaraq Müdafiə Departamenti ilə birlikdə Konqresə təqdim olunmasından gedir. İndiki mərhələdə bu düzəlişin bizim üçün əhəmiyyəti çox böyükdür. Çünki burada Azərbaycanın ərazilərinin işğal olunması faktı təsdiq olunur”.
Hüquq müdafiəçisinin sözlərinə görə, belə bir qanunu qəbul etməsi, təbii ki, ölkə başçısı Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi altında həyata keçirilən uğurlu xarici siyasətin bəhrəsi və diplomatiyamızın çox böyük uğurudur: “Qəbul edilmiş 296 saylı qanunda müəyyən vəzifələr nəzərdə tutulub ki, bunun da ən əsası Ermənistan tərəfindən qeyri-qanuni işğal zamanı öldürülmüş şəxslər barədə hesabatların hazırlanmasıdır. Artıq Ermənistan tərəfinin törətdiyi qırğınlar və apardıqları təcavüzkar siyasətin nəticəsi barədə hər il Amerika Birləşmiş Ştatları Konqresində hesabatlar dərc ediləcək və dünyanın diqqətinə çatdırılacaq. Həmçinin həmin hesabatlarda Ermənistanın təcavüzü nəticəsində ölkəmizdə məcburi olaraq ata-baba yurdlarını tərk etməyə məcbur olmuş məcburi köçkünlər barədə məlumatların alınması nəzərdə tutulub.
Eyni zamanda, ABŞ Konqresinin bu qanunu qəbul etməsi bizim üçün həm də ona görə zəruridir ki, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Ermənistanın Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə təcavüz etməsi barədə qəbul etdiyi dörd qətnamə bu günə qədər Ermənistan tərəfindən icra olunmayıb, hansı ki, həmin qətnamələr qeyd-şərtsiz icra edilməli və Ermənistan işğal etdiyi əraziləri boşaltmalı idi. Bu gün ABŞ-ın dünyanın lider dövlətindən biri olmasını, habelə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Təhlükəsizlik Şurasının 5 daimi üzvündən biri olmasını nəzərə alsaq, yaxın gələcəkdə bu, qətnamələrin hansı səbəbdən icra edilmədiyi və işğalçılıq siyasətinin nəticələrini gözdən keçirməyə imkan verəcək. ABŞ Konqresində qəbul edilən bu qərarın davamı da ola bilər. Bu, ABŞ Konqresində və Senatında, ABŞ siyasi rəhbərliyində bundan sonra Ermənistanla bağlı ehtiyatlı davranışların formalaşmasına yardım edəcək. Gələcəkdə azərbaycanlı məcburi köçkünlərlə bağlı qəbul ediləcək qərarlara mühüm təsiri olacaq”.
Doğrudan da bu qərarı Prezidentin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən Azərbaycan diplomatiyasının uğuru, Ermənistanın isə acı məğlubiyyəti saymaq olar.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
