Erməni mediası yazır ki, iki ildə Ermənistan-Rusiya münasibətlərinin zəifləməsi üçün hər şey edildi və hazırda münasibətlər birinci şəxslər səviyyəsində praktik olaraq dondurulub.
Qeyd olunur ki, Tovuzda baş verən döyüşlər fonunda Ermənistan müttəfiqini itirdi. Bunu onunla əlaqələndirirlər ki, Ermənistan-Azərbaycan sərhədindəki hadisələr zamanı baş nazir Nikol Paşinyanın strateji tərəfdaşımız olan Rusiya lideri ilə telefon danışığı olmayıb. Bu da Rusiya ilə münasibətlərin aşağı səviyyədə olduğunu göstərir: “Paşinyanın gördüyü və danışdığı yeganə səlahiyyətli şəxs Baş nazir Mixail Mişustin oldu ki, bu da Minskdə keçirilən tədbir çərçivəsində idi. Bu kədərlidir, çünki müttəfiqimizi itirdik. Bizim yalnız Rusiyanın bu bölgədə maraqlarının olduğuna və buna görə də Türkiyənin Ermənistana təzyiqinə imkan verməyəcəyinə güvənməyimiz isə çox təhlükəli yanaşmadır”.
Bənzər fikirləri Ermənistanın Demokrat Partiyasının sədri Aram Sarkisyan da deyib. Onun sözlərinə görə, Rusiyanın siyasi rəhbərliyi artıq İrəvanı müttəfiq kimi qəbul etmir və kimsə bunu başa düşmürsə, o sadəcə axmaqdı. O deyib ki, gərgin vəziyyət yarananda, Rusiya prezidenti həmişə Ermənistanın siyasi rəhbərliyi ilə əlaqə saxlayırdı, amma bu dəfə bu baş vermədi:“Belə bir münasibətin nəyə səbəb olacağını başa düşürsünüz? Sizə artıq açıq şəkildə müttəfiq olmadığınızı bildirirlər. Onlar birtərəfli əsasda münasibət qurmaq niyyətində olmadıqlarını açıq şəkildə göstərirlər”.
Göründüyü kimi, artıq bir çox ermənilər belə qənaətə gəliblər ki, Paşinyanın apardığı siyasət ucbatından Ermənistan əsas müttəfiqini itirdi. Bunu ekspertlər necə şərh edir?
“Ancaq Ermənistanın Rusiyadan enerji asılılığını və bu ölkədə hərbi mövcudluğunu nəzərə alsaq, bu mümkün deyil”
Sözügedən məsələni “Bakı-Xəbər”ə şərh edən politoloq Elşən Manafov bu istiqamətdə gedən proseslərə bir qədər fərqli prizmadan yanaşdı:“Ermənistanın Rusiya kimi strateji müttəfiqini itirdiyini demək hələ tezdir. Hesab edirəm ki, məsələyə bir qədər fərqli rakursdan yanaşmaq lazımdır. Paşinyanı Qərbə üz tutmağa vadar edən bir sıra amillər var. Məsələ ondadır ki, “Qarabağ klanı” Rusiyaya bağlıdır. Rusiyanın təzyiqi ilə sabiq prezident Robert Köçəryan həbsdən azad edildi. O həbsdən çıxandan sonra Serj Sarkisyanla görüşdü. Bu onu göstərir ki, Paşinyan hakimiyyətinə Rusiyanın göstərdiyi etimad “Qarabağ klanı”na göstərilən etimad səviyyəsində deyil. Digər tərəfdən, nə qədər ki, Ermənistan Rusiyanın təsir dairəsindədir, Qərb bu ölkəyə əsaslı maliyyə yardımı etməyəcək. Nəzərə almaq lazımdır ki, Qərb, Rusiyadan fərqli olaraq, Ermənistana ciddi kredit dəstəyi verə bilər. Paşinyan istəyir ki, Moskva ilə iplər tez qırılsın və Qərbdən gözlədiyi iqtisadi dəstəyi alsın. Ancaq Ermənistanın Rusiyadan enerji asılılığını və bu ölkədə hərbi mövcudluğunu nəzərə alsaq, bu mümkün deyil. Çünki Ermənistanın Rusiyanın təsir dairəsindən tam çıxması real görünmür. Ona görə də Rusiyanın Ermənistanla münasibətlərinə indiki mərhələdə iki rakursdan yanaşmaq lazımdır. Birincisi, Rusiyanın Paşinyan iqtidarına olan etimadsızlığı. Bu mənada Kreml çalışacaq ki, Ermənistanda mövcud olan sosial-iqtisadi durum daha da ağırlaşsın. Nəticədə “Qarabağ klanı”nın yenidən hakimiyyətə qayıtması üçün əlverişli zəmin yaransın. İkincisi, Rusiya istəyir ki, hakimiyyətdə kimin olmasından asılı olmayaraq, əsas onun maraqlarını təmsil edən elita hakimiyyətdə olsun. Ən pis halda, “Qarabağ klanı” hakimiyyətdə olmasa da olar. Bu mənada, hələ ki, Paşinyan Rusiyanın etimadını doğrultmur. Buna rəğmən, Rusiyanın Ermənistanı strateji müttəfiq kimi görməməsi ilə bağlı səslənən fikirlər vaxtından əvvəl irəli sürülən mülahizələrdir. Çünki təkcə Paşinyan bütün Ermənistan demək deyil”.
Ekspertin şərhindən belə qənaət hasil oldu ki, Paşinyan Rusiyanı qane edəcək siyasət yeritməsə də, Moskva Ermənistanı itirmək istəmir.
Vidadi ORDAHALLI
