Ermənistan rəhbərliyi orduda zabit və əsgər çatışmazlığını aradan qaldırmaq üçün müxtəlif variantlar üzərində çalışır. Ermənistan KİV-ində aparılan müzakirələrdə bildirilir ki, Tovuz istiqamətində gedən döyüşlərdə itkilər verdikdən sonra hakimiyyət bununla bağlı bir neçə variantı nəzərdən keçirir.
Əsas variant, artıq 9 ildir ki, vətəndaş müharibəsinin davam etdiyi Suriyada yaşayan çoxsaylı erməni icmasının nümayəndələrini Ermənistan və Azərbaycanın işğal altındakı Qarabağ torpaqlarına köçürməkdir. Hazırda Suriya Ordusunun sıralarında 2 mindən artıq erməni hərbçi xidmət keçir. Onlar, əsasən tank və artilleriya qoşunlarında xidmət keçirlər. Bundan başqa, Suriyanın hərbi zavodlarında xeyli sayda erməni mühəndis çalışır. Ermənistan hakimiyyəti onları ailələri ilə birlikdə Azərbaycanla sərhədboyu ərazilərə köçürmək və gələcək hərbi əməliyyatlarda isitfadə etməyi planlaşdırır. Bu həm əhalinin sürətlə azalmasının qarşısını almaq, həm də əsgər çatışmazlığını qarşılamaq üçün nəzərdə tutulub. Ermənistan bu planı reallaşdıra bilərmi?
Əslində Ermənistan bu addımları indiyə kimi də atıb və bunu sübut edən kifayət qədər faktlar var. Tovuz istiqamətində gedən döyüşlər zamanı ermənilərin itkilərinin çox olması və onların sayının gizlədilməsilə bağlı Müdafiə Nazirliyinin sözçüsü Vaqif Dərgahlının verdiyi açıqlamaya diqqət edək: “...Düşmənin ön xətdə yerləşən mövqeləri, dayaq məntəqələri, ehtiyatları, 100-dən artıq canlı qüvvəsi məhv edilib. Ermənistan mətbuatının, sosial şəbəkələrin monitorinqi düşmənin itkisinin yüzlərlə olduğunu göstərir. Ermənistan tərəfi itkiləri gizlədir. Yəqin ki, bir müddət sonra Ermənistan mütəmadi olaraq itkilərini müxtəlif adlar altında ortaya çıxaracaq. Düşmən itkiləri arasında Suriya və Yaxın Şərq ölkələrindən Ermənistana köç edən erməni əsilli şəxslərin olması da ehtimal edilir. Ona görə də Ermənistan hərbi rəhbərliyinin bu itkiləri gizlətmək imkanı artır”.
Qeyd edək ki, Ermənistan ordusunda hər zaman xarici ölkələrdən gələn erməni əsilli terrorçuların vuruşduğuna dair çoxsaylı faktlar mövcuddur. Hətta Ermənistan birinci Qarabağ savaşında Monte Melkumyan kimi terrorçuların öldürülüdüyünü etiraf etməyə məcbur olub. Atəşkəs dönəmində isə Ermənistan tərəfi qanunsuz şəkildə Suriyadan erməniləri Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərinə köçürməklə məşğul olub. Bununla bağlı hətta Ermənistan hökuməti ilə dünyadakı erməni diasporu dəstək proqramları da elan ediblər. Ölkəmiz “Azərbaycanın Ermənistanın işğalı altında olan ərazilərində qeyri-qanuni fəaliyyətlər: peykdən çəkilmiş şəkillərlər, sübutlar" adlı hesabat da təqdim edib. Bu müddət ərzində sübut olunub ki, Ermənistan tərəfi humanitar siyasət adı altında öz çirkin məqsədlərini həyata keçirərək Suriyadan erməniləri işğal edilmiş Azərbaycan ərazilərinə köçürür. Beynəlxalq qanunlara əsasən, insanları kütləvi şəkildə münaqişə zonasına köçürmək yolverilməzdir. Lakin Ermənistan tərəfi buna məhəl qoymur və öz qanunsuz fəaliyyətini davam etdirir. Bu bir daha göstərir ki, Ermənistan tərəfi Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin sülh yolu ilə həll olunmasında maraqlı deyil. Təəssüflər olsun ki, dünya birliyi bu hallara lazımi reaksiya vermir. Bu baxımdan da Ermənistanın öz ordusuna həmin ölkədən olan qaçqınları cəlb etməsi real görünə bilər. Hətta bir çox hallarda oradakı çətin vəziyyətdə olan erməni ailələri yaxşı şərait vədi ilə ya Ermənistana, ya da işğal altındakı ərazilərə köçürülür. Bununla həm Ermənistan və qondarama qurumdakı miqrasiyanın qarşısı alınır, həm də onlardan orduda istifadə olunur. Budəfəki planda isə sırf təlim keçmiş hərbçilərin köçürülməsi planlaşdırılır. Azərbaycan tərəfi bununla bağlı bütün lazımi instansiyaları məlumatlandırmalıdır ki, həmin terrorçu tranzitinin qarşısı alınsın. Bu kütləvi terrorçu tranziti niyyətilə bağlı region ölkələri də məlumatlandırılmalıdır. Çünki belə bir addımın atılması regiondakı sülhə və stabilliyə təhdid yaradır.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ