Məhərrəm Zülfüqarlı: “Ona görə də Azərbaycanda pensiya islahatları ilə bağlı proseslər ağrısız ötüşüb”
Məlum olduğu kimi, Rusiyada həyata keçirilməsi nəzərdə tutulan pensiya islahatları ölkə ictimaiyyəti tərəfindən dəstəklənsə də, narazılıq edənlər də var. Qeyd edək ki, Rusiyada hazırda pensiya yaşı kişilər üçün 60, qadınlar üçün 55 yaş təşkil edir. Rusiya baş naziri Dmitri Medvedyev iyunun 14-də pensiya islahatlarının keçirilməsi haqqında bəyanat verib.
İslahatlara görə, pensiya yaşı qadınlarda 8, kişilərdə isə 5 il müddətinə artırılıb. Yəni qadınlar üçün pensiya yaşı 63, kişilər üçün isə 65 olmalıdır. Sənəd Dövlət Dumasında ilk oxunuşdan keçib.
Ancaq ölkə ictimaiyyətində bunun narazılıqla qarşılanması müxtəlif müzakirələrə səbəb olub. Rusiya Prezidenti Vladimir Putin hökumətin təklif etdiyi, lakin əhalinin müəyyən narahatlığına səbəb olan pensiya islahatları barədə - pensiya yaşının qaldırılması hesabına dövlət büdcəsinə qənaət edilməsini nəzərdə tutan qanun layihəsinə münasibət bildirib və pensiya qanunvericiliyində dəyişikliklərlə bağlı öz təkliflərini verib.
Putin qanun layihəsinin onun reytinqinə mənfi təsir etməsinə rəğmən, ölkədəki ciddi demoqrafik problemləri əsas gətirərək pensiya islahatlarının vacib olduğunu bildirib. Lakin bununla belə, əhalinin narazılığı nəzərə alınaraq, qanun layihəsində müəyyən yumşalmalar edilməsinin zəruri olduğunu vurğulayıb. Putinin sözlərinə görə, qadınlar üçün pensiyaya çıxmaq yaşı hökumətin təklif etdyi kimi 8 yox, 5 il qaldırılmalıdır. Yəni qadınlar qanun layihəsində deyildiyi formada 63 yaşında yox, 60 yaşında pensiyaya çıxmalıdırlar. Kişilər üçün isə bu yaş həddi 65 olmalıdır.
O da məlumdur ki, bir neçə il əvvəl Azərbaycanda da pensiya islahatlarına start verilib və bu gün də davam edir. Ancaq Rusiyadan fərqli olaraq, Azərbaycanda aparılan pensiya islahatları hansısa rezonansa gətirib çıxarmadı.
Azərbaycanda və Rusiyada pensiya islahatlarına fərqli rezonansların hansı səbəbləri var? Azərbaycan cəmiyyətinin davamlı pensiya islahatlarını ağrısız qarşılaması əsasən hansı amillərlə bağlıdır?
Məsələyə münasibət bildirən İctimai Problemlərin Tədqiqi Assosiasiyasının sədri Məhərrəm Zülfüqarlı bunu bir sıra amillərlə əlaqələndirdi: “Hesab edirəm ki, Rusiyada pensiya islahatlarına göstərilən müqavimət xarici amillərlə bağlıdır. Çünki Rusiya böyük bir ölkədir və müxtəlif ölkələrin institutları orada özlərinə uyğun fəaliyyət göstərirlər. Onlar da bu imkanlardan istifadə edib ictimaiyyəti bu islahatlara qarşı qaldırırlar. Məsələn, Türkiyədə müəyyən çətinliklər olanda xalq dövlətlə birlik nümayiş etdirir. Başa düşür ki, dövlətin vəziyyəti çətindir və bu səbəbdən dövlətin yanında olur. Azərbaycan vətəndaşları, Rusiya vətəndaşlarından fərqli olaraq, dövlətə daha çox bağlıdırlar. Ona görə də Azərbaycanda pensiya islahatları ilə bağlı proseslər ağrısız ötüşüb. Azərbaycanda iqtisadi inkişaf da imkan verir ki, pensiya ilə bağlı artımlar olsun. Nəzərə almaq lazımdır ki, bizdə pensiyaçıların bir hissəsi həm də işləyirlər. Bu da onların sosial vəziyyətinin yaxşılaşmasına müsbət təsir edir. Bu baxımdan narazılıq Rusiyadakı kimi olmur. Yaxud da hansısa radikal formada özünü göstərmir. Bu da dövlətçilik baxımından müsbət haldır”.
Vidadi ORDAHALLI
