Vüqar Bayramov: “… bu, xarici borcun ümumdaxili məhsuldakı payının 22,5 faizdən 12,5 faizə qədər azalması deməkdir”
Azərbaycanın 2025-ci ildə xarici dövlət borcunun məbləğinin 2018-ci ilin sonuna olan proqnozdan 3,2 mlrd. dollar azalaraq 6,5 mlrd. ABŞ dolları təşkil edəcəyi gözlənir. Bu barədə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24 avqust tarixli Sərəncamı ilə təsdiq edilmiş “Azərbaycan Respublikasında dövlət borcunun idarə edilməsinə dair orta və uzun müddət üçün Strategiya”da qeyd edilib.
Strategiyada nəzərdə tutulur ki, həmin ildə xarici dövlət borcunun ÜDM-ə nisbəti 12% təşkil edəcək. Sənədə əsasən, 2018-ci ilin sonuna ölkənin xarici dövlət borcunun məbləğinin 9,7 mlrd. dollar (ÜDM-ə nisbəti 22,5%), 2019-cu ildə 10,1 mlrd. dollar, 2020-ci ildə 9,8 mlrd. dollar, 2021-ci ildə 9,2 mlrd. dollar, 2022-ci ildə 8,5 mlrd. dollar, 2023-cü ildə 7,8 mlrd. dollar, 2024-cü ildə 7,2 mlrd. dollar, 2025-ci ildə isə 6,5 mlrd. dollar olacağı proqnozlaşdırılır.
Bildirilib ki, 2018-ci il 1 yanvar tarixinə Azərbaycanın dövlət borcunun ümumi məbləği 17 007,4 mln. manat təşkil edib: “Məcmu dövlət borcunun 15 978,1 mln.manatı (9 398,3 mln. ABŞ dolları) və ya 93,9 faizi xarici, 1 029,3 mln. manatı və ya 6,1 faizi daxili dövlət borcunun payına düşür. Xarici dövlət borcunun ÜDM-ə nisbəti 22,8 faiz, daxili dövlət borcunun ÜDM-ə nisbəti 1,5 faiz olmaqla, ölkənin məcmu dövlət borcunun 2017-ci ildə ÜDM-ə nisbəti 24,3 faiz təşkil edib. Məcmu dövlət borcunun ölkənin valyuta ehtiyatlarına nisbəti 23,8 faiz olub. Xarici dövlət borcunun 3 331,4 mln. ABŞ dolları və ya 35,5 faizi xarici valyuta nominallı dövlət qiymətli kağızlarından, 5 510,4 mln. ABŞ dolları və ya 58,6 faizi hökumətin birbaşa cəlb etdiyi kreditlərdən, 556,5 mln. ABŞ dolları və ya 5,9 faizi isə xarici dövlət borcu hesab edilən şərti öhdəliklərdən ibarətdir”.
2025-ci ilə qədər Azərbaycanın xarici dövlət borcunun 6,5 milyard dollar olacağı barədə fikir bildirən iqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, Strategiyanın imzalanması orta və uzun müddətli dövr üçün Azərbaycanda xarici borcun idarə olunması və daha dayanıqlı səviyyədə saxlanmasına imkan verəcək: “Nəzərə almaq lazımdır ki, Strategiyaya uyğun olaraq, xarici borc məbləğinin 2018-ildəki 9,6 milyard dollardan 2025-ci ildə 6,5 milyard dollara azaldılması nəzərdə tutulur. Bu, xarici borcun ümumdaxili məhsuldakı payının 22,5 faizdən 12,5 faizə qədər azalması deməkdir. Nəticədə 2025-ci ilədək faiz etibarilə iki dəfə aşağı salınacaq. Bu da ölkə iqtisadiyyatında dayanıqlığın və sabitliyin gücləndirilməsi baxımından vacibdir. Eyni zamanda, büdcədən xarici borcun qaytarılması ilə bağlı azalmalar da olacaq. Dövlət büdcəsinin vəsaitlərinin qənaet edilməsi və bu istiqamətdə ayrılan vəsaitin həcminin azaldılması baxımından əhəmiyyətlidir. Dövlət büdcəsindən xarici borcun saxlanması ilə bağlı 2018-ci ildə 1 milyard 241 milyon dollar vəsaitin ayrılması nəzərdə tutulub. Bu rəqəm 2025-ci ildə 820 milyon dollara qədər azalacaq. Xarici borcun qaytarılması ilə bağlı büdcə xəcrlərinin payı 10,1 faizdən 6, 2 faizə qədər azalacaq. Bütövlükdə, Strategiyanın qəbul olunması xarici borcun daha dayanıqlı səviyyədə saxlanması və xarici borcun mövcud səviyyəsinin idarə olunması baxımından vacibdir. Bu da orta və uzunmüddətli dövrdə xarici faktorların Azərbaycan iqtisadiyyatına təsirlərinin minimuma endirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir”.
Günel CƏLİLOVA
