Əli Əlirzayev: “Ancaq ölkədə hasil olunan qızılı emal edib satmaq daha yaxşıdır, nəinki xammal formasında onu ixrac etmək”
Rusiya mümkün sanksiyalara hazırlıq məqsədilə kifayət qədər qızıl alıb və bunu davam etdirir. Bu barədə “Bloomberg” məlumat yayıb. Belə ki, Beynəlxalq Valyuta Fondundan əldə edilən məlumata görə, təkcə avqust ayı ərzində Rusiya Mərkəzi Bankı 26,1 ton qiymətli metal alıb.
Ötən ayın sonunda Rusiyanın qızıl-valyuta ehtiyatı 77,4 milyard ollar həcmində qiymətləndirilib. Beləliklə, ölkənin qızıl ehtiyatı 2170 tona yüksəlib. 2017-ci ilin noyabrından üzü bəri bu, rekord göstəricidir. O zaman Rusiya 27,37 ton qızıl almışdı.
Nəşrin qeyd etdiyi kimi, qızıl hüquqi və siyasi risqlərdən 100 faizli zəmanət hesab edilir. Bu ilin may ayında yayılan rəqəmlərə görə, Rusiya qızıl ehtiyatına görə Çini də üstələyib və 5-ci yerdə qərar tutub. Son 10 ildə bu ölkənin qızıl ehtiyatı 1000 ton artıb. Bunun 850 tonu son 4 ildə əldə edilib. “Bloomberg” ehtimal edir ki, Rusiya dollar əldə etməklə yanaşı, eyni zamanda, ABŞ aktivlərindən də imtina edir və Birləşmiş Ştatların yeni sanksiyalarını gözləyərkən, özünün təhlükəsizliyini təmin etməyə çalışır.
O da məlumdur ki, Azərbaycanda ilbəil qızıl hasilatı artır. 2018-ci ilin yanvar ayında 744,8 kq qızıl hasil olunub ki, bu da ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 7,1 dəfə çoxdur.
Müqayisə üçün qeyd edək ki, Azərbaycanda 2017-ci il ərzində 2016-cı illə müqayisədə 3,4 dəfə çox - 6,391 ton qızıl hasil olunub. Bundan başqa, ölkə ərazisində ehtimal olunan ərazilərdə qızıl hasilatı ilə bağlı tədqiqatlar davam edir. Nəzərə alsaq ki, Rusiya qızıl tədarükünü artırıb, o zaman Azərbaycanın bu ölkəyə qızıl ixracını artırmasına, yənu bu təşəbbüslə çıxış etməsinə ekspertlər necə baxırlar?
Məsələyə münasibət bildirən iqtisadçı-alim Əli Əlirzayevin sözlərinə görə, prinsipcə, bu mümkündür: “Qızıl qiymətli metal olduğuna görə onun tədarükü böyük həcmdə vəsait tələb edir. Rusiyanın qızıl ehtiyatlarını artırmaqda məqsədi var. O da ondan ibarətdir ki, ölkəyə qarşı həyata keçirilən iqtisadi sanksiyalardan özünü qorumaq istəyir. Azərbaycan, digər ölkələr kimi, Rusiyaya da qızıl ixrac edə bilər. Ancaq ölkədə hasil olunan qızılı emal edib satmaq daha yaxşıdır, nəinki xammal formasında onu ixrac etmək. Həm daxili tələbatı təmin etmək, həm də xaricə çıxmaq üçün qızılı emal edib hazır məhsullar almaq məqsədəuyğundur. Hesab edirəm ki, Azərbaycanda hasil olunan qızılın alıcı problemi yoxdur. Bu, Rusiyada ola bilər, digər ölkələr də. Sadəcə məsələ ondadır ki, Azərbaycanda hasil olunan qızılın həcmi elə də böyük deyil. Rusiyanın özündə də qızıl hasil olunur və keyfiyyətinə görə fərqlənir. Nəzərə almaq lazımdır ki, qızıl çox baha başa gələn məhsuldur və istənilən qədər onu almaq mümkün deyil. Çünki böyük həcmdə xərc və texnologiya tələb edir. Rəqabət mühiti şəraitində Azərbaycan çalışmalıdır ki, öz maraqlarını qorusun. Yeri gəlmişkən, ölkənin öz qızıl ehtiyatlarının da artırılmasına ehtiyac var. Ona görə də bütün məqamlar nəzərə alınmalıdır. Çünki dünya qızıl bazarında rəqabət böyükdür. Bu səbəbdən Azərbaycanın daxili qızıl ehtiyatları artmalıdır”.
Vidadi ORDAHALLI
