Aydın Hüseynov: “Bu markalı benzinlərin bahalaşmasının ölkədə orta təbəqənin gəlirlərinə, maddi imkanı aşağı olan ailələrin büdcəsinə heç bir mənfi təsiri olmayacaq”
Məlum olduğu kimi, Azərbaycanda “Premium Euro-95” və “Super Euro-98” markalı yanacağın qiyməti qalxıb. Belə ki, yeni tariflərə əsasən, “Premium Euro-95”in satış qiyməti 1,50 manat, “Super Euro-98” markalı benzinin qiyməti isə 1,60 manat olub.
Hazırda ölkəyə idxal olunan “Premium Euro-95” markalı avtomobil benzininin hər litri orta hesabla, təxminən, 1.35-1.4 AZN-ə başa gəlir. Araşdırmalar yanacaqdoldurma məntəqələrində bu markalı benzinin hər litrinin 1.25 AZN-ə satıldığını, məhsulun idxal qiymətinin satış qiymətindən daha yüksək olduğunu aydın göstərir. Oxşar vəziyyət keçmiş müddətdə “Super Euro-98” markalı avtomobil benzinində də müşahidə olunurdu.
Müqayisə üçün bildirək ki, qonşu ölkələrdən Gürcüstanda 95 oktanlı avtomobil benzininin satış qiyməti 1.03 ABŞ dolları, yəni 1.75 AZN, 98 oktanlı benzinin satış qiyməti 1.07 ABŞ dolları, yəni 1.82 AZN, Türkiyədə isə, müvafiq olaraq, 1.14 ABŞ dolları, yəni 1.94 AZN və 1.18 ABŞ dolları, 2.0 AZN təşkil edir. Ukrayna Respublikasında bu növdə avtomobil benzinlərinin satış qiyməti, müvafiq olaraq, 1.18 ABŞ dolları, yəni 2.0 AZN və 1.22 ABŞ dolları, yəni 2.07 AZN civarındadır. Vacib məqam bundan ibarətdir ki, qonşu Gürcüstanda da, bizdə olduğu kimi, adıçəkilən neft məhsulları istehsal edilmir. Yəni tələbat dünya bazarından idxal hesabına ödənilir. Belə olan halda, idxal qiymətləri dəyişirsə, o zaman qiymətlərin qalxmasl tam təbiidir.
Bu arada belə fikirlər səslənir ki, sözügedən benzin markalarının qiymətinin qalxması yerli istehsal olan benzinin də bahalaşmasına səbəb olacaq. Maraqlıdır, bu nə dərəcədə realdır?
Məsələyə münasibət bildirən millət vəkili Aydın Hüseynov bunu istisna etdi. O bunu bir sıra arqumentlərlə əsaslandırdı: “A-92” növ benzinin və dizel yanacağının qiyməti bahalaşmayacaq. Həmin növ yanacağın qiymətinin qaldırılması gözlənilən deyil. Çünki o yanacaqlar ölkəmizdə istehsal edilir. Yaxın günlərdə “A-92” növ benzinin qiymətinin qalxmasını gözləmirəm. Ümumilikdə isə qiymət artımı bazarın konyukturasından asılıdır və buna görə tənzimlənir. Ölkə daxilində əsas tələbat dizel və “Aİ- 92” markalı benzinədir. Avtomobil istifadəçilərinin 95 faizi bu yanacaqları alır. Bu yanacaqların qiymətində isə heç bir artım yoxdur. "Premium Euro-95” və "Super Euro-98” tipli yanacaqlardan mühərrikləri güclü olan bahalı maşınların sahibləri istifadə edirlər. Ona görə bu markalı benzinlərin bahalaşmasının ölkədə orta təbəqənin gəlirlərinə, maddi imkanı aşağı olan ailələrin büdcəsinə heç bir mənfi təsiri olmayacaq. Bir məqamı da qeyd edim ki, sözügedən benzin markaları xarici ölkələrdə istehsal olunur, Azərbaycan onu idxal edir. Bu baxımdan, həmin benzinlərin qiymətini Tarif Şurası müəyyənləşdirmir. Xaricdən istehlak olunan bu məhsulları alış qiymətindən ucuz satmaq mümkün deyil. Ona görə hər iki benzin markasının qiymətlərinin bahalaşması obyektiv səbəblərdən baş verib. Azərbaycanda sürücülərin istifadə etdiyi ümumi avtomobillərin cəmi 5 faizi "Premium Euro-95” və "Super Euro-98” markalı yanacaqdan istifadə etdiyi üçün, benzinin qiymətinin artması xidmət sahələrinə heç bir təsir göstərməyəcək. Bir sözlə, bu markaların bahalaşması əhalinin xərclərinə ciddi təsir etməyəcək”.
Vidadi ORDAHALLI
