Azərbaycanın təşəbbüs və iştirakı ilə regionda həyata keçirilən transmilli layihələr ölkəmizin qlobal miqyasda rolunu artırmaqla yanaşı, onun iqtisadi tərəqqisinə də mühüm töhfələr verir. Belə vəziyyət hökumətin xüsusi diqqət mərkəzində yer alan qeyri-neft sektorunda da mühüm nəticələr əldə olunmasını şərtləndirir.
Xüsusən də nəqliyyat sahəsində görülən işlər Azərbaycanın bu istiqamətdə gəlirlərini sürətlə artırır. Nəqliyyat məsələləri üzrə tanınmış mütəxəssis, "Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı" QSC-nin baş istismar idarəsinin rəisi Yucin Sea bu xüsusda bildirir: "Azərbaycan coğrafi baxımdan çox əlverişli mövqedə yerləşir və buradan "Müasir İpək Yolu" kimi vacib nəqliyyat marşrutu keçir".
"Şimal-Cənub" nəqliyyat dəhlizinə toxunan Yucin Sea bildirib ki, Azərbaycan Şimaldan Cənuba, inkişaf etməkdə olan ölkələrə qida məhsullarının daşınması zəncirində vacib bəndə çevrilə bilər: "Məsələn, Azərbaycan Rusiyadan və Qazaxıstandan olan taxılın inkişaf etməkdə olan ölkələrə çatdırılmasında nəqliyyat habı ola bilər. "Cənub Qaz Dəhlizi" Avropa üçün enerji təhlükəsizliyi baxımından nə qədər vacibdirsə, "Şimal-Cənub" marşrutu simasında daha da əhəmiyyətli dəhliz yarana bilər". Çindən Avropaya gedən və Azərbaycan üzərindən keçən nəqliyyat dəhlizinə toxunan Y.Sea qeyd edib ki, hazırda bu dəhlizin daşıma gücü 300 min konteyner təşkil edirsə, 3 ildən sonra bu göstərici ildə 1 milyon konteynerə çatacaq: "Bəziləri deyir ki, Çindən Avropaya malları göndərmək üçün Rusiyadan keçən marşrut daha sərfəlidir. Amma bu marşrut əlverişli görünsə də, əslində çox vaxt aparır. Buna görə də Mərkəzi Asiyadan və Azərbaycandan keçən marşrutun yaradılması ehtiyacı yaranıb və onun potensialı var". Y.Sea, həmçinin, Azərbaycanın infrastruktur sahəsində gördüyü işlərdən də danışıb: "Sinqapur infrastruktura milyardlarla dollar sərmayə yatırıb. Azərbaycan da bunu edir və qonşuları ilə bu sahədə sıx əməkdaşlıq edir. Buna görə düşünürəm ki, hazırda Azərbaycanda işlər düzgün istiqamətdə aparılır. Çox vacibdir ki, ölkədə sabit siyasi vəziyyət olsun və hamı bir istiqamətdə hərəkət eləsin. Sonda insanların bu regiona inamı artacaq. Əgər siz özünüz də inansanız ki, bu sahənin gələcəyi var, bu sahə Azərbaycanın qeyri-neft sektorunun aparıcı qüvvəsinə çevriləcək".
Real vəziyytin təhlili göstərir ki, hazırda Azərbaycan tranzit imkanlarının daha əlverişli hala gəlməsinə imkan verən mühüm infrastruktur yarada bilib. Elə bu da Azərbaycanın tranzit potensilından istifadə etmək istəyən ölkələrin sayını artırır. Məsələnin bu tərəfinə nəzər salan İran dənizçilik və limanlar təşkilatının direktoru Məhəmməd Rastad da elə bu günlərdə bildirib ki, şəxsən onun ölkəsi üçün həyata keçirilən idxal-ixrac əməliyyatlarında Azərbaycan tranzit ölkə kimi mühüm əhəmiyyət daşıyır. Onun sözlərinə görə, Azərbaycan Xəzəryanı ölkələr arasında ən müasir liman infrastrukturuna malik dövlətdir. Bundan başqa, Azərbaycanın nəqliyyat-logistika layihələri Rusiyanın cənub regionlarında kənd təsərrüfatının inkişafı üçün əlverişli şərait yaradır. Xüsusilə Şimali Qafqaz Federal Dairəsi taxılın Yaxın Şərq ölkələrinə ixracı sahəsində Azərbaycanın nəqliyyat infrastrukturuna böyük ümidlər bəsləyir.
Qeyd edək ki, Rusiya və İranın Azərbaycan vasitəsilə daha böyük həcmdə ixrac məhsullarını dünya bazarlarına çıxarmaq istiqamətində intensiv hazırlıqlara başladığı aydın müşahidə olunur. Astara (İran)-Astara (Azərbaycan) dəmir yolu xətti bu məsələdə indi böyük önəm kəsb edir. İranın Gilan vilayətinin valisi Mustafa Salari qeyd edir ki, bu dəmir yolu xətti iki ölkəni birləşdirməklə yanaşı, “Şimal-Cənub” beynəlxalq nəqliyyat dəhlizinin də əsas hissəsini təşkil edir. Onun sözlərinə görə, İranla Azərbaycanı birləşdirən dəmir yolu xəttindən həm beynəlxalq yükdaşımalar, həm də iki ölkə arasındakı iqtisadi əlaqələrin genişlənməsi üçün istifadə olunacaq.
Eyni zamanda bu xətt “Cənub-Qərb” beynəlxalq nəqliyyat marşrutu ilə yükdaşımaların artımına da ciddi təsir edir. Yeri gəlmişkən qeyd edək ki, “Cənub-Qərb” marşrutu ilə yükdaşımaların həyata keçirilməsi layihəsi çərçivəsində Polşanın Slavkov stansiyasından yola salınan konteyner uğurla İrandakı Astara stansiyasına çatıb və artıq əks istiqamətdə yük aparıb. Qeyd edək ki, operatoru “ADY Konteyner” şirkəti olan bu test daşıma “Cənub-Qərb” beynəlxalq nəqliyyat marşrutunun texnologiyasının işlənməsi, o cümlədən yüklərin çatdırılma müddətini ölçmək üçün həyata keçirilib. Test qatarının çıxışı uğurlu alındığından, bu istiqamətdə daha böyük həcmdə yükdaşımaların həyata keçrilməsi gözlənir. “Şərq-Qərb” dəhlizinin də işə düşməsi qarşıdakı dövr ərzində Azərbaycan üzərindən daha çox yük daşınmasına, beləliklə, ölkənin daha çox gəlir əldə etməsinə rəvac verəcək.
Tahir TAĞIYEV
