Fikrət Yusifov: “İki ölkə arasında ticarət dövriyyəsinin artması gözlənir”
Məlum olduğu kimi, İtaliya Prezidenti Sergio Matarella iyulun 18-19-da Azərbaycanda rəsmi səfərdə olub. Səfər zamanı İtaliya Prezidenti Prezident İlham Əliyevlə görüşüb. İki ölkə arasında bir sıra sazişlər imzalanıb. Həmçinin, İtaliya Prezidenti Sumqayıt Kimya Sənaye Parkına gedib və İtaliyanın “Maire Tecnimont” şirkətinin inşa etdiyi polipropilen istehsalı zavodunun fəaliyyəti ilə tanış olub.
Qeyd edək ki, Azərbaycanla İtaliya arasında turizm, kənd təsərrüfatı kimi sahələrdə əməkdaşlıq üçün böyük potensial var. Səfər zamanı bu potensialdan istifadə, eləcə də neft sektorunda artıq mövcud olan əməkdaşlığın daha da genişləndirilməsi müzakirə olunub.
Prezident İlham Əliyev bildirib ki, İtaliya Azərbaycan üçün birinci ticarət tərəfdaşıdır: “Azərbaycan böyük həcmdə neftini İtaliya istiqamətinə göndərir, enerji sahəsində çox gözəl əməkdaşlıq var. Əminəm ki, gələcəkdə bu əməkdaşlıq dərinləşəcək”.
İ.Əliyev qeyd edib ki, İtaliya şirkətləri Azərbaycanda uğurla fəaliyyət göstərirlər: “Azərbaycanda bir çox İtaliya şirkətləri fəaliyyət göstərir. Biz bu məsələ ilə bağlı da danışdıq və mən Prezident Matarellaya dedim ki, İtaliya şirkətləri üçün Azərbaycanda bütün qapılar açıqdır, biz onların səviyyəsini bilirik, onlar çox yüksək texnologiyaya malik olan şirkətlərdir. Azərbaycanda inşaat sektorunda, kənd təsərrüfatı sahəsində, ağır sənaye sahəsində bir çox layihələr icra ediblər və çox yüksək səviyyədə icra ediblər”.
Məlumat üçün qeyd edək ki, İtaliya və Azərbaycan arasında diplomatik münasibətlər 1992-ci ildə qurulub. 1997-ci ilin mart ayında İtaliyanın Azərbaycanda, 2003-cü ilin dekabrında isə Azərbaycanın İtaliyada səfirliyi təsis edilib. Təbii ehtiyatlarının məhdud olması ilə əlaqədar idxaldan asılı olan İtaliya 1999-cu ildən Bakı-Supsa neft kəməri, daha sonra isə Bakı-Ceyhan vasitəsilə Azərbaycandan neft almağa başlayıb. Bu isə İtaliyanı Azərbaycanın ən iri ticarət tərəfdaşı edib və bu mövqeyi indiyədək qoruyub saxlamaqdadır. Ötən il iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsi 4.7 milyard dollar olub, bunun 4.4 milyard dolları Azərbaycanın İtaliyaya ixracıdır.
Bütün bu deyilənlərin fonunda, İtaliya-Azərbaycan iqtisadi əlaqələrinin bugünkü vəziyyəti və perspektivlərini ekspertlər necə dəyərləndirirlər?
Məsələyə münasibət bildirən iqtisad elmləri doktoru, professor Fikrət Yusifovun sözlərinə görə, iki ölkə arasında geniş iqtisadi əlaqələr var: “İtaliya ilə Azərbaycan arasında iqtisadi əlaqələr başqa Avropa ölkələri ilə müqayisədə daha genişdir. Bunu iki ölkə arasındakı ticarət dövriyyəsinin həcminə dair göstəricilər təsdiq edir. Azərbaycandan İtaliyaya əsasən neft və neft məhsulları, həmçinin, kimya sənayesi məhsulları ixrac edilir. İtaliyadan ölkəmizə isə texnika, yüngül və yeyinti sənayesi məhsulları gətirilir. İki ölkə arasında ticarət əlaqələrinin yüksək olmasına baxmayaraq, 2013-ci illə müqayisədə ticarət dövriyyəsi 6,2 milyard dollardan üç dəfə azalaraq aşağı düşüb. Bu əsasən Azərbaycan neftinin ixracının azalması və ümumiyyətlə dünya bazarlarında neftin qiymətlərinin kəskin azalması ilə bilavasitə bağlıdır. Lakin bu rəqəmin özü də indiki xarici ticarət dövriyyəmiz üçün heç də kiçik rəqəm deyil. “Cənub Qaz Dəhlizi” layihəsi tam istismara verildikdən sonra “Şahdəniz-2” qazının TAP xətti vasitəsilə İtaliya sahillərinə çatdırılması ölkələrimiz arasında ticarət dövriyyəsinin yenidən artmasına səbəb olacaq. O üzdən, iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsinin artması gözlənir. Digər tərəfdən, biz İtaliyanın iqtisadi təcrübəsindən Azərbaycanda qeyri-neft sektorunun inkişaf etdirilməsində faydalanmalıyıq”.
Vidadi ORDAHALLI
