Rəşad Həsənov: “Neftin satış qiymətinin yüksəlməsi fonunda valyuta daxilolmalarının artması hökuməti “üzən məzənnə” rejiminə keçid prosesinin tamamlanması fikrindən daşındırdı”
2020-ci ildən Azərbaycanda “tam üzən məzənnə” rejimi tətbiq olunacağı bildirilir. Bu barədə "Azərbaycan Respublikasında kommunal xidmətlərin (elektrik və istilik enerjisi, su və qaz) inkişafına dair Strateji Yol Xəritəsinin icra vəziyyəti"nin 2017-ci il üzrə illik monitorinq və qiymətləndirmə hesabatında qeyd edilib.
Qeyd edək ki, monitorinq və qiymətləndirmə İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzi tərəfindən hazırlanıb. Sənəddə qeyd edilib ki, əsas icraçı qurum olan Mərkəzi Bank “tam üzən məzənnə”yə keçid üçün istehlak səbətində idxalın əvəzlənməsi barədə tədbirlər planının hazırlanması ilə bağlı 2017-ci il üçün nəzərdə tutulan tədbiri qismən icra edib. Tədbirlər planı tam hazır edilmədiyindən, Maliyyə Sabitliyi Şurası ötən il bu sənədi təsdiq edə bilməyib.
Hesabatda o da qeyd olunub ki, Mərkəzi Bank bu il üçün “tam üzən məzənnə”yə keçidlə bağlı tədbirlər planının icrasına başlamalıdır.
Bu istiqamət üzrə əsas icraçı orqan olan Mərkəzi Bank tərəfindən 2019-cu ildə “tam üzən məzənnə” rejiminə keçid üçün tədiyyə balansında və istehlak səbətində idxalın xüsusi çəkisinin GZİT təhlili aparılmalı və “tam üzən məzənnə” rejiminə keçidin müddətləri müəyyənləşdirilməlidir. 2020-ci ildən isə Mərkəzi Bank “tam üzən məzənnə”yə keçidi təmin etməlidir.
Azərbaycanın “tam üzən məzənnə” rejiminə 2020-ci ildə keçəcəyi barədə fikir bildirən iqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, hazırda ölkəmiz “üzən məzənnə” rejimində deyil: “Baxmayaraq, 2017-ci ildə “üzən məzənnə” rejiminə keçid başlandı, sonrakı proseslər zamanı biz dəfələrlə bildirdik ki, məzənnə “üzən” rejimdə formalaşmır. Çünki manatın məzənnəsi qlobal valyuta bazarındakı hadisələrə heç bir reaksiya vermir. Bu isə “üzən məzənnə” rejiminin xüsusiyyətlərinə zidd bir məsələdir. Artıq aidiyyəti qurumlar da ictimaiyyətin qənaətinin doğruluğunu təsdiq etmək məcburiyyətindədir”.
İqtisadçının sözlərinə görə, “üzən məzənnə” rejiminə keçid 2017-ci ildə başa çatmalı idi. Ancaq daxili biznesin manatın dəyişən məzənnəsinə hazır olmaması, eyni zamanda, neftin satış qiymətinin yüksəlməsi fonunda valyuta daxilolmalarının artması hökuməti “üzən məzənnə” rejiminə keçid prosesinin tamamlanması fikrindən daşındırdı.
Həmsöhbətimiz hesab edir ki, 2 il ərzində mövcud templə ölkənin “üzən məzənnə” rejiminə hazır olacağı sual doğurur. Çünki qısa müddətdə bunun gerçək olması müəmmalıdır: “Onu da deyim ki, neftin satış qiyməti Azərbaycan üçün məqbul səviyyədə olacaqsa, ödəmələr balansında ciddi dəyişiklik baş verməyəcəksə, o zaman Azərbaycan hazırkı məzənnə rejimini davam etdirəcək. Əks halda, strateji valyuta ehtiyatlarının əriməsi prosesi baş verəcək”.
Günel CƏLİLOVA
