Natiq Cəfərli: "Dollardan imtina təklifi siyasi populizmdir və iqtisadiyyata çox mənfi təsir göstərə bilər"
Məlum olduğu kimi, Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan xalqa çağırış edərək, vətəndaşları dollardan imtina etməyə, pullarını lirəyə çevirməyə səsləyib. Ərdoğan vətəndaşları evlərdə saxladığı dolları lirəyə dəyişməyə çağırıb:
"Qoy yastığın altındakı dollarları çıxartsınlar və onları qızıla, lirəyə dəyişsinlər. Türk lirəsi və qızıl dəyər qazansın. Narahat olmayın, biz tezliklə bu oyunu pozacağıq. Eyni ilə bu oyunu 2007-2008-ci illərdə reallaşdırmağa çalışırdılar. O vaxt da dedim ki, bu keçəcək. İndi də eyni sözləri deyirəm - keçəcək".
Artıq "Borsa İstanbul" (İstanbul Fond Birjası) prezidentin çağırışını dəstəkləyib. Belə ki, dekabrın 4-dən etibarən bütün nağd vəsaitləri lirəyə çevirməklə hesablarında türk lirəsi saxlanması haqqında qərar verib.
Türkiyənin dollardan imtina etməsindən sonra analoji proses Azərbaycanda da baş verə bilərmi?
Ekspertlərin fikrincə, oxşar üsulun Azərbaycan xarici ticarətində tətbiqi sərfəli deyil. Bu, sadəcə, məhdud məhsullar çərçivəsində ola bilər.
İqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərli qeyd etdi ki, bu cür populist bəyanatların reallaşmaq şansı yoxdur: "Azərbaycan dünyaya neft satdığı üçün dollardan imtina etməsi mümkün deyil. Dünyada gedən proseslərə və dünya ticarət qaydalarına baxdıqda görürük ki, bu təklif əslində siyasi populizmdir. Çünki iki ölkə arasında gedən ticarətdə həmin ölkələrin digər ölkənin milli valyutasını haradan alacağı sualı hələ də açıq qalıb. Türkiyə Rusiyadan 24 milyardlıq mal alırsa və bunun əvəzinə cəmi 6 milyardlıq mal satırsa, yerdə qalan 18 milyard rublu haradan alacaq? Bunu Türkiyə özü çap etməyəcək ki? Məcburdur ki, dollar satıb rubl alsın və ödənişləri etsin. Azərbaycanın da belə bir təşəbbüsə qoşulmaq şansı yoxdur".
İqtisadçının sözlərinə görə, Azərbaycan İtaliyaya, Sinqapura və yaxud da İsrailə öz neftini dollarla satır.
Həmsöhbətimiz hesab edir ki, dollardan imtina ilə bağlı səslənən fikirlər iqtisadiyyata çox mənfi təsir göstərə bilər: "Bu tip bəyanatlar türk lirəsinin dəyərdən düşməsinin sürətini artırır və Türkiyə iqtisadiyyatına ciddi zərbə vurur. Rusiya və Çin arasında isə uzun illərdir bu istiqamətdə danışıqlar gedir. Bu günə qədər də ortaq məxrəcə gəlib razılaşma əldə edə bilməyiblər. Çünki bütün ölkələrin milli valyutasının ortaq məxrəci dollarla olan məzənnə fərqidir".
Günel CƏLİLOVA
