Məlum olduğu kimi, Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi şənbə-bazar günləri "Kənddən şəhərə" həftəsonu yarmarkaları keçirir. Keçirilən yarmarkalar Bakı və Abşeron ərazisində fərqli ünvanlarda təşkil olunur. Yarmarkaların təşkilində əsas məqsəd yerli fermer təsərrüfatları üçün alternativ satış kanalı yaratmaq, eyni zamanda, şəhər sakinlərini təbii və sağlam kənd məhsulları ilə dolğun şəkildə təmin etməkdir.
Onu da qeyd edək ki, satışa çıxarılan məhsulların keyfiyyətinə nəzarət etmək məqsədilə yarmarkalarda Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Səyyar Qida Laboratoriyası da fəaliyyət göstərir.
Qeyd etdiyimiz kimi, yarmarkaların təşkil olunmasında əsas məqsədlərdən biri kəndlinin əkib-becərdiyi məhsulu rahat şəkildə həmin yerdə sata bilməsidir. Ancaq bu hal kəndlilər üçün mümkün olmur. Çünki yarmarkarlarda həmişə eyni satıcılar olur, yəni ticarətçilər. Kənddən məhsulunu satmaq üçün Bakıya gələn kəndli isə məcbur olub, əkib-becərdiyini binaların qarşısında satır.
“Ticarətçilər piştaxtaları əvvəlcədən tuturlar, məhsul becərən kəndli, fermer yarmarkanın qapısı arxasında qalır”
Məsələ ilə bağlı fikir bildirən iqtisadçı ekspert Rəşad Həsənov qeyd etdi ki, yarmarkaların təşkilində müəyyən problemlər var: “Yarmarkalarda məhsulları satan əsasən ticarətçilərdir və qiymətlər də, demək olar, Bakı bazarlarındakı qiymətlərlə eynidir. Məlum problemin yaranmasının əsas səbəbi ticarətçilərin yarmarkalarda yerləri davamlı şəkildə zəbt etməsidir. Ticarətçilər piştaxtaları əvvəlcədən tuturlar. Məhsul becərən kəndli, fermer yarmarkanın qapısı arxasında qalır. Təbii ki, belə olan halda qiymət ucuzluğundan söhbət gedə bilməz. Yarmarkada istehsalçılar iştirak etməlidir, fermerin məhsulunu alıb-satanlar yox. Özünün istehsal etdiyi məhsulu olmayan şəxs yarmarkaya buraxılmamalıdır. Hazırda istehsalçı məhsulunu toplayıb gəlir yarmarkaya, görür ki, yerlər tutulub, ticarətçilər tərəfindən əvvəlcədən piştaxtalar ələ keçirilib. Fermer də məcbur olur, ucuz qiymətə məhsulu onlara satır, çünki özü ilə geri aparası deyil. Ticarətçi də ucuz qiymətə aldığı məhsulun üzərinə ödədiyi yer haqqını da əlavə edib satışa çıxarır. Ona görə də qiymət yüksək olur”.
Həmsöhbətimiz hesab edir ki, yarmarkalarda yerlərin eyni şəxslər tərəfindən davamlı şəkildə zəbt edilməsinə son qoyulmalıdır. Bu halda daxili rəqabət yaranacaq, fermer çalışacaq ki, daha keyfiyyətli məhsul becərsin, bazara vaxtında çatdırsın, beləcə qiymətlər də əlçatan olacaq.
Günel CƏLİLOVA
