şənbə günü, 11 iyul 2026
     

İn­sult hal­la­rı­nın ço­xal­ma­sı­nın sə­bəb­lə­ri...

Image


Adil Qey­bul­la: "Ürək xəs­tə­lik­lə­ri­nin ca­van­laş­ma­sı sə­bəb­lə­ri so­si­al fak­tor­lar, ət­raf mü­hit, eko­lo­ji amil­lər və son il­lər ar­tan psi­xo-emo­sio­nal gər­gin­lik­dir"

 

Azər­bay­can­da hər il müx­tə­lif sə­bəb­lər­dən ölüm­lər qey­də alı­nır. Araş­dır­ma­la­ra gö­rə, son vaxt­lar bə­zi xəs­tə­lik­lər xey­li ca­van­la­şıb və on­lar­dan ölən­lər da­ha çox­dur.

Son il­lər Azər­bay­can­da bə­zi xəs­tə­lik­lə­rin ca­van­laş­dı­ğı bil­di­ri­lir. Qeyd olu­nur ki, adə­tən ən çox ürək xəs­tə­lik­lə­ri, hi­per­to­ni­ya, yə­ni qan təz­yi­qi­nin ar­tı­mı, on­ko­lo­ji xəs­tə­lik­lər ölüm hal­la­rı­na sə­bəb olur.

Sta­tis­tik mə­lu­mat­la­ra gö­rə, kar­dio­lo­ji xəs­tə­lik­lər - ürək ça­tış­maz­lı­ğı, in­sult ki­mi hal­lar ar­tıq on­ko­lo­ji xəs­tə­lik­lə­ri də üs­tə­lə­yir. Qeyd olu­nan xəs­tə­lik­lər ar­tıq ca­van­la­şıb. Be­lə ki, gənc­lər­də, or­ta yaş­lı in­san­lar­da hə­min xəs­tə­lik­lə­ri mü­şa­hi­də et­mək müm­kün­dür. Əv­vəl­lər bu cür xəs­tə­lik­lər 50 yaş­dan yu­xa­rı in­san­lar üçün xa­rak­te­rik idi­sə, in­di be­lə de­yil.

Ürək ça­tış­maz­lı­ğı və in­sult xəs­tə­lik­lə­ri­nin ca­van­laş­ma­sı ba­rə­də fi­kir bil­di­rən pro­fes­sor, hə­kim-eks­pert Adil Qey­bul­la "Ba­kı-Xə­bər"ə açıq­la­ma­sın­da qeyd et­di ki, bu­nun əsas sə­bəb­lə­ri so­si­al fak­tor­lar, ət­raf mü­hit, eko­lo­ji amil­lər və son il­lər ar­tan psi­xo-emo­sio­nal gər­gin­lik­dir: "Ürə­yin işe­mik xəs­tə­li­yi bu gün sə­hiy­yə­nin, tib­bin in­ki­şa­fı­na bax­ma­ya­raq, bü­tün dün­ya­da ölü­mə və əlil­li­yə sə­bəb olan xəs­tə­lik­lər ara­sın­da bi­rin­ci sı­ra­dı­dar. Bu xəs­tə­li­yin əla­mət­lə­ri müx­tə­lif cür olur. Bə­zi xəs­tə­lər­də çox sa­də ağ­rı şək­lin­də olur. Və onu da qeyd edim ki, ürək ağ­rı­sı çox vaxt sol­da, sol dö­şü üs­tün­də olan ağ­rı de­yil. Klas­sik, ti­pik ürək ağ­rı­sı or­ta­da, si­nə­də si­nə sü­mü­yü­nün ar­xa­sın­da yan­dı­rı­cı, sı­xı­cı tərz­də olan ağ­rı­dır".

İn­sult xəs­tə­li­yi­nin ca­van­laş­ma­sı­na gə­lin­cə, həm­söh­bə­timmz bil­dir­di ki, in­san­la­rın sağ­lam­lı­ğı­na la­qeyd ya­naş­ma­sı, qi­da­lan­ma və stress prob­le­mi bu­na gə­ti­rib çı­xa­rır: "Qan döv­ra­nı ilə bağ­lı olan xəs­tə­lik­lər, ürək-da­mar sis­te­mi na­ra­hat­lıq­la­rı ət­raf mü­hit prob­lem­lə­ri, in­san­la­rın iş üs­lu­bu­nun, ya­şam tər­zi­nin də­yi­şik­li­yi sə­bə­bin­dən ar­tır. Qi­da­lan­ma sis­te­mi­nin qey­ri-düz­gün təş­kil edil­mə­si, aya­qüs­tü, ya­rım­fab­ri­kat şək­lin­də ha­zır­lan­mış qi­da­la­rın qə­bu­lu, üs­tə­gəl, otu­raq hə­yat tər­zi­nin çox ol­ma­sı da əsas sə­bəb­lər sı­ra­sın­da­dır. Yaş­lan­dıq­ca, in­san­la­rın da­mar prob­lem­lə­ri ar­tır. Ən önəm­li sə­bəb hor­mo­nal dis­ba­lan­sın ya­ran­ma­sı­dır. Be­lə­lik­lə, or­qa­nik və psi­xo­so­ma­tik də­yi­şik­lik­lər, ey­ni za­man­da ət­raf mü­hi­tin tə­si­ri ilə in­san­lar­da in­sult ki­mi xəs­tə­lik­lə­rin ya­şı ca­van­laş­ma­ğa doğ­ru ge­dir".

Həm­söh­bə­ti­miz onu da əla­və et­di ki, son za­man­lar in­san­lar ara­sın­da bey­nin qan-da­mar xəs­tə­lik­lə­rin­dən əziy­yət çə­kən­lə­rin sa­yı xey­li ar­tıb: "Bey­nin­də qan-da­mar xəs­tə­lik­lə­ri olan­la­rın bir qis­mi dün­ya­sı­nı də­yi­şir, ək­sər his­sə­si isə əlil qa­lır. Be­yin­də da­mar poz­ğun­lu­ğu­nun əmə­lə gəl­mə­sin­də hi­per­to­ni­ya­nın, ar­te­ri­al hi­per­to­ni­ya­nın, ürək xəs­tə­lik­lə­ri­nin, rev­ma­tizm nə­ti­cə­sin­də tö­rə­yən in­fek­si­on vi­rus­la­rın, ana­dan­gəl­mə da­mar ano­ma­li­ya­la­rı­nın, psi­xi və fi­zi­ki gər­gin­li­yin, al­ko­qo­liz­min ro­lu bö­yük­dür. Bey­nin qan-da­mar xəs­tə­lik­lə­ri kəs­kin olur və təd­ri­cən şid­dət­lə­nir".

Gü­nel CƏ­Lİ­LO­VA



VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

SON XƏBƏRLƏR

11.07.2026 / 14:22
Azərbaycan vətəndaşını qətlə yetirən şəxs Batumi aeroportunda yaxalandı

11.07.2026 / 14:09
BTQ ilə Burkina-Faso Beynəlxalq Araşdırmalar İnstitutu arasında anlaşma memorandumu imzalandı

11.07.2026 / 13:57
Prezident Şuşanın Kiçik Qaladərəsi kəndində görülən işlərlə tanış olub və kəndə qayıdan sakinlərlə görüşüb - FOTO

11.07.2026 / 13:44
Azərbaycanın sərt müqavimətindən sonra İsrail geri addım atdı – qondarma “soyqırım" məsələsi gündəmdən çıxarıldı...

11.07.2026 / 13:17
CHP-nin idarə etdiyi daha bir bələdiyyədə həbslər aparıldı – sədrin də aralarında olduğu 36 nəfər qandallandı...

11.07.2026 / 12:50
Sui-qəsd iddiaları Trampı qorxutdu... Orduya əmr verdi - İranı xəritədən siləcəklər...

11.07.2026 / 12:19
İran “səhvini” boynuna aldı? - Tramp danışıqların bərpasına göstəriş verdi

11.07.2026 / 12:15
Ukrayna Azovda 13 rus tankerini vurdu - Rusya Don-Azov kanalını gəmilərə bağladı...

11.07.2026 / 11:53
"Karib hövzəsində dekolonizasiya mövzusu çox vaxt lazımi səviyyədə diqqətdə olmur" - Sen-martinli jurnalist

11.07.2026 / 11:29
Ukrayna üçün “Patriot”lar ilkin mərhələdə Almaniyada istehsal oluna bilər...

11.07.2026 / 11:15
Prezident İlham Əliyev Monqolustan Prezidentinə təbrik ünvanlayıb

11.07.2026 / 11:03
Prezident Laçında Hoçaz çayının üzərindəki su elektrik stansiyalarının açılışını etdi - FOTO

11.07.2026 / 10:54
Zakir Həsənov Türkiyədə səfərdədir - FOTO

11.07.2026 / 10:45
“Həkəriçay” su anbarının təməli qoyuldu

11.07.2026 / 10:31
Jan-Mişel Brun Fransa mətbuatını ifşa etdi - müstəmləkə xalqlarına qarşı zorakılığı kölgədə saxlayır, təhrif edirdilər...

11.07.2026 / 10:22
Avropa Parlamenti ermənilərdən başqa həm də yunan lobbisinin əsirliyində imiş... SÜBUT...

11.07.2026 / 10:08
Hakan Fidan S-400-lərin üçüncü ölkəyə göndərilməsi ilə bağlı danışıqların davam etdiyini açıqladı...

11.07.2026 / 09:53
“Azərbaycanca-Norveçcə sözlük" yayınlandı

11.07.2026 / 09:48
"Media dekolonizasiya prosesində qlobal məlumatlılığın artırılmasında mühüm rol oynayır" - Abbas Abbasov

11.07.2026 / 09:44
Vətənə və xalqa xidmət edən ömür Doğum gününüz mübarək, hörmətli Rasim Məmmədov!

11.07.2026 / 09:37
Bakıda medianın dekolonizasiya prosesində roluna həsr olunmuş konfrans keçirilir

11.07.2026 / 09:30
Amerikalı mütəxəssislər TRIPP layihəsi ilə bağlı Ermənistana səfər edib...

11.07.2026 / 09:15
İran Trampın iddialarını təkzib etdi – onlardan danışıqların bərpasını istəməmişik...

11.07.2026 / 08:49
İran ABŞ-ın bombaladığı nüvə obyektlərini bərpa edir - peyk görüntüləri ortaya çıxardı...

10.07.2026 / 22:43
Paşinyan hələ də Ermənistanda qalan Azərbaycan kəndlərindən danışdı...

10.07.2026 / 22:18
Kreml rəsmisi ABŞ-ın Ukraynaya “Patriot hədiyyəsini” dəstəklədi - Peskov nə demək istəyir?...

10.07.2026 / 21:44
Paşinyan yeni konstitusiya layihəsini dekabrda Əliyev və Trampla görüşədək təqdim edəcək...

10.07.2026 / 21:16
Avroparlament Putinin devrilməsinə doğru daha bir addım atdı...

10.07.2026 / 20:55
Rusiyada dərin yanacaq qıtlığının Azərbaycana təsirləri gündəmdə...

10.07.2026 / 20:41
Prezident İlham Əliyev bir sıra beynəlxalq qurumların rəhbər şəxslərini qəbul edib - FOTO

10.07.2026 / 20:37
Azərbaycan JF-17 qırıcı təyyarələri ilə bütün Xəzəri nəzarətə götürür

10.07.2026 / 20:36
Ərdoğanın hədiyyə etdiyi revolverlərin bir çoxu geri qaytarıldı

10.07.2026 / 20:21
Ermənistan İranın əlindən çıxır, TRIPP layihəsinin də buna birbaşa dəxli var

10.07.2026 / 20:05
Akademik Musiqili Teatrda "Şahmaran" tamaşasına daxili baxış keçirilib

10.07.2026 / 19:55
Ermənilərin məhkəməsi çıxışlarla davam etdirilib FOTO

10.07.2026 / 19:39
Tramp İrandan yeni təklif aldığını iddia etdi – “Biz də qəbul etdik”...

10.07.2026 / 19:22
Vasitəçi ölkələr ABŞ-İran gərginliyini azaltmaq üçün hərəkətə keçdi - Qətər Tehrana heyət göndərdi...

10.07.2026 / 18:57
Yaxın Şərqdə gərginliyi daha da artıracaq iddia - ABŞ-dan sonra iki körfəz ölkəsi də İrana hücum etdi...

10.07.2026 / 18:40
Xaricdə təhsil şirkətləri ilə bağlı vətəndaşlara xəbərdarlıq edildi... - "özünü "təhsil ekspertləri" kimi təqdim edənlər..."

10.07.2026 / 18:12
Kreml Türkiyənin S-400-ləri satacağını rəsmən təsdiqlədi – sistemlər üçüncü ölkələr üzərindən Rusiyaya qaytarıla bilər...

10.07.2026 / 17:50
Əli Əsədovun rəhbərliyi ilə İqtisadi Şuranın iclası keçirildi - FOTO

10.07.2026 / 17:35
Nazir Vilayət Eyvazovun göstərdiyi rəqəmlərlə bağlı müzakirə başladı - necə və hansı üsullarla?...

10.07.2026 / 17:19
Professor Məhərrəm Zülfüqarlının “ Atillanın yeni sərgüzəştləri” kitabı nəşr olundu - FOTO

10.07.2026 / 16:32
“Zəngəzur dəhlizi bəyanatına” Ermənistan XİN-nin əks-reaksiyası tam yersizdir...

10.07.2026 / 15:58
“XXI Əsrin Qadınları” İctimai Birliyinin layihəsinin yekun tədbiri Ağsuda keçirilib

10.07.2026 / 15:57
Yunus Oğuzun “Türk” etnonimi və törələri kitabı Respublika Gənclər Kitabxanasının fonduna daxil edilib

10.07.2026 / 15:52
Beyləqan şəhərində fermerlər üçün aqrar sığorta ilə bağlı maarifləndirici təlim keçirilib

10.07.2026 / 15:49
ABŞ MKİ-nin “əllərini pişik yeyib ki, İsrail kəşfiyyatı önə çıxıb?!”...

10.07.2026 / 15:41
Marketlər yerli istehsalçılardan 100 min manat istəyir? – Deputatdan iddia...

10.07.2026 / 15:27
Ölkədə qulaqdibi xəstəliyinin artması iddiaları ilə bağlı rəsmi açıqlama...

10.07.2026 / 15:10
Azərbaycanın Ermənistandakı eksklav kəndlərinin taleyini özümüz həll edəcəyik...

10.07.2026 / 14:59
Azərbaycandakı sabitlik və inkişaf Prezident İlham Əliyevin uğurlu siyasətinin nəticəsidir - ŞƏRH

10.07.2026 / 14:47
Rusiya alimindən Ermənistan iqtisadiyyatı barədə inanılmaz rəylər - böhran olmayacaq...

10.07.2026 / 14:34
Kəlbəcərdə mina partladı...

10.07.2026 / 14:29
İran hakimiyyətində yeni parçalanma? - İranda əhali, ABŞ-da mətbuat radikallaşır...

10.07.2026 / 14:18
Bakıda sərnişinlərdən küsən avtobus sürücüsü ilə bağlı QƏRAR VERİLDİ...

10.07.2026 / 14:12
Türkiyə Rusiyadan aldığı S-400 sistemlərini körfəz ölkəsinə satır – İDDİA...

10.07.2026 / 14:05
Bakcell və Gənclər Fondu "İnnovasiya və Süni İntellekt" üzrə təqaüd proqramının qalibləri ilə görüş keçirib - FOTO

10.07.2026 / 13:56
Azərbaycanın xarici dövlət borcu azaldı - 4 milyard 616,8 milyon...

10.07.2026 / 13:51
Ukrayna Rusiyaya ağır zərbə - neft zavodu, neft terminalı, neft anbarı və böyük bir müdafiə zavodu vuruldu...

10.07.2026 / 13:39
“Valideyn himayəsindən məhrum qalmış uşaqlarla iş” layihəsinin yeddinci təlimi

10.07.2026 / 13:17
Qazaxıstan da vitse-prezidentlik institutuna keçir...

10.07.2026 / 13:05
Rusiyaya qarşı yeni sanksiyalar paketi AB-ni parçaladı – birlik ölkələri razılığa gələ bilmir...

10.07.2026 / 12:54
Təbii qazın Azərbaycandan Gürcüstana təchizatı barədə saziş təsdiq edildi

10.07.2026 / 12:16
Trampın Ankaraya yeni təyyarəsi ilə gəlib köhnə təyyarəsi ilə qayıtmasının əsl səbəbi ortaya çıxdı...

10.07.2026 / 11:58
Rusiya Azərbaycan üzərindən Ermənistana propan və gübrə göndərəcək...

10.07.2026 / 11:30
Azərbaycan avtonom nəqliyyat vasitələrinin tətbiqinə hazırlaşır...

10.07.2026 / 10:51
Bakıda media və dekolonizasiya mövzusunda beynəlxalq konfrans keçiriləcək..

10.07.2026 / 10:20
Şuşada IV Qlobal Media Forumu keçiriləcək

10.07.2026 / 10:12
Zakir Həsənov Selçuk Bayraktarla görüşdü

10.07.2026 / 09:55
Azərbaycan və Serbiyanın hərbi kibertəhlükəsizlik mütəxəssislərinin görüşü oldu...

10.07.2026 / 09:17
Azərbaycan və Rusiya Samur çayının bölüşdürülməsini müzakirə edib

10.07.2026 / 07:22
İran ABŞ-ı ikinci mərhələ cavab zərbələri ilə hədələdi

10.07.2026 / 07:12
İranın enerji strukturu yenidən hədəfdə - gecə partlayışlar baş verib

10.07.2026 / 06:32
İran Trampa qarşı sui-qəsd planlaşdırır(?) - WSJ…

10.07.2026 / 06:11
Zaxarova Londonun Zelenskini həbs etməməsindən təəccüblənib…

10.07.2026 / 05:56
Tehrandakı Britaniya səfiri İran XİN-ə çağırıldı

10.07.2026 / 05:48
Tramp Netanyahu ilə bölgədəki vəziyyəti müzakirə etdi

10.07.2026 / 05:38
İİKK generalı raketlə vuruldu

09.07.2026 / 22:51
Separatçı qüvvələrin ortaya atdığı “Bakılılar günü”, “Bakılılar milləti” - “Azərbaycançılıq” ideologiyasına qarşı təxribat

09.07.2026 / 22:18
“Qərbi Azərbaycanın sakral coğrafiyası” silsiləsindən - Göyçə gölündən Araz çayınadək uzanan vadi: Türk-Müsəlman Ruhani və İrfan yurdları…

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...

XƏBƏR ARXİVİ