çərşənbə günü, 30 sentyabr 2026
     

İn­sult hal­la­rı­nın ço­xal­ma­sı­nın sə­bəb­lə­ri...

Image


Adil Qey­bul­la: "Ürək xəs­tə­lik­lə­ri­nin ca­van­laş­ma­sı sə­bəb­lə­ri so­si­al fak­tor­lar, ət­raf mü­hit, eko­lo­ji amil­lər və son il­lər ar­tan psi­xo-emo­sio­nal gər­gin­lik­dir"

 

Azər­bay­can­da hər il müx­tə­lif sə­bəb­lər­dən ölüm­lər qey­də alı­nır. Araş­dır­ma­la­ra gö­rə, son vaxt­lar bə­zi xəs­tə­lik­lər xey­li ca­van­la­şıb və on­lar­dan ölən­lər da­ha çox­dur.

Son il­lər Azər­bay­can­da bə­zi xəs­tə­lik­lə­rin ca­van­laş­dı­ğı bil­di­ri­lir. Qeyd olu­nur ki, adə­tən ən çox ürək xəs­tə­lik­lə­ri, hi­per­to­ni­ya, yə­ni qan təz­yi­qi­nin ar­tı­mı, on­ko­lo­ji xəs­tə­lik­lər ölüm hal­la­rı­na sə­bəb olur.

Sta­tis­tik mə­lu­mat­la­ra gö­rə, kar­dio­lo­ji xəs­tə­lik­lər - ürək ça­tış­maz­lı­ğı, in­sult ki­mi hal­lar ar­tıq on­ko­lo­ji xəs­tə­lik­lə­ri də üs­tə­lə­yir. Qeyd olu­nan xəs­tə­lik­lər ar­tıq ca­van­la­şıb. Be­lə ki, gənc­lər­də, or­ta yaş­lı in­san­lar­da hə­min xəs­tə­lik­lə­ri mü­şa­hi­də et­mək müm­kün­dür. Əv­vəl­lər bu cür xəs­tə­lik­lər 50 yaş­dan yu­xa­rı in­san­lar üçün xa­rak­te­rik idi­sə, in­di be­lə de­yil.

Ürək ça­tış­maz­lı­ğı və in­sult xəs­tə­lik­lə­ri­nin ca­van­laş­ma­sı ba­rə­də fi­kir bil­di­rən pro­fes­sor, hə­kim-eks­pert Adil Qey­bul­la "Ba­kı-Xə­bər"ə açıq­la­ma­sın­da qeyd et­di ki, bu­nun əsas sə­bəb­lə­ri so­si­al fak­tor­lar, ət­raf mü­hit, eko­lo­ji amil­lər və son il­lər ar­tan psi­xo-emo­sio­nal gər­gin­lik­dir: "Ürə­yin işe­mik xəs­tə­li­yi bu gün sə­hiy­yə­nin, tib­bin in­ki­şa­fı­na bax­ma­ya­raq, bü­tün dün­ya­da ölü­mə və əlil­li­yə sə­bəb olan xəs­tə­lik­lər ara­sın­da bi­rin­ci sı­ra­dı­dar. Bu xəs­tə­li­yin əla­mət­lə­ri müx­tə­lif cür olur. Bə­zi xəs­tə­lər­də çox sa­də ağ­rı şək­lin­də olur. Və onu da qeyd edim ki, ürək ağ­rı­sı çox vaxt sol­da, sol dö­şü üs­tün­də olan ağ­rı de­yil. Klas­sik, ti­pik ürək ağ­rı­sı or­ta­da, si­nə­də si­nə sü­mü­yü­nün ar­xa­sın­da yan­dı­rı­cı, sı­xı­cı tərz­də olan ağ­rı­dır".

İn­sult xəs­tə­li­yi­nin ca­van­laş­ma­sı­na gə­lin­cə, həm­söh­bə­timmz bil­dir­di ki, in­san­la­rın sağ­lam­lı­ğı­na la­qeyd ya­naş­ma­sı, qi­da­lan­ma və stress prob­le­mi bu­na gə­ti­rib çı­xa­rır: "Qan döv­ra­nı ilə bağ­lı olan xəs­tə­lik­lər, ürək-da­mar sis­te­mi na­ra­hat­lıq­la­rı ət­raf mü­hit prob­lem­lə­ri, in­san­la­rın iş üs­lu­bu­nun, ya­şam tər­zi­nin də­yi­şik­li­yi sə­bə­bin­dən ar­tır. Qi­da­lan­ma sis­te­mi­nin qey­ri-düz­gün təş­kil edil­mə­si, aya­qüs­tü, ya­rım­fab­ri­kat şək­lin­də ha­zır­lan­mış qi­da­la­rın qə­bu­lu, üs­tə­gəl, otu­raq hə­yat tər­zi­nin çox ol­ma­sı da əsas sə­bəb­lər sı­ra­sın­da­dır. Yaş­lan­dıq­ca, in­san­la­rın da­mar prob­lem­lə­ri ar­tır. Ən önəm­li sə­bəb hor­mo­nal dis­ba­lan­sın ya­ran­ma­sı­dır. Be­lə­lik­lə, or­qa­nik və psi­xo­so­ma­tik də­yi­şik­lik­lər, ey­ni za­man­da ət­raf mü­hi­tin tə­si­ri ilə in­san­lar­da in­sult ki­mi xəs­tə­lik­lə­rin ya­şı ca­van­laş­ma­ğa doğ­ru ge­dir".

Həm­söh­bə­ti­miz onu da əla­və et­di ki, son za­man­lar in­san­lar ara­sın­da bey­nin qan-da­mar xəs­tə­lik­lə­rin­dən əziy­yət çə­kən­lə­rin sa­yı xey­li ar­tıb: "Bey­nin­də qan-da­mar xəs­tə­lik­lə­ri olan­la­rın bir qis­mi dün­ya­sı­nı də­yi­şir, ək­sər his­sə­si isə əlil qa­lır. Be­yin­də da­mar poz­ğun­lu­ğu­nun əmə­lə gəl­mə­sin­də hi­per­to­ni­ya­nın, ar­te­ri­al hi­per­to­ni­ya­nın, ürək xəs­tə­lik­lə­ri­nin, rev­ma­tizm nə­ti­cə­sin­də tö­rə­yən in­fek­si­on vi­rus­la­rın, ana­dan­gəl­mə da­mar ano­ma­li­ya­la­rı­nın, psi­xi və fi­zi­ki gər­gin­li­yin, al­ko­qo­liz­min ro­lu bö­yük­dür. Bey­nin qan-da­mar xəs­tə­lik­lə­ri kəs­kin olur və təd­ri­cən şid­dət­lə­nir".

Gü­nel CƏ­Lİ­LO­VA



VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Xüsusi şərtlərlə pensiya alan qulluqçuların pulları azala bilər...

Azərbaycandakı Kürmük məbədinə Gürcüstan patriarxlığının iddiası... Real tarix...

Dövlət qulluğuna qəbulun mürəkkəbləşdirilməsi ciddi suallar doğurdu...

SON XƏBƏRLƏR

30.09.2026 / 19:19
Tramp öz danışıqçıları vasitəsilə İrana verdiyi sözü inkar etdi - "Axios tam yalan yazıb"...

30.09.2026 / 19:15
Putin partiyasının yeni deputatları Dumadan kütləvi istefa verir - ssenari...

30.09.2026 / 19:02
Milli futbolumuza dövlət bundan artıq daha nə etsin?! - Dirçəliş yoxdu...

30.09.2026 / 18:10
Süni intellekt kütləvi insan ölümü törədə bilər, qorxunc xəbərdarlıq - təhlükə 10 faizə çatır...

30.09.2026 / 17:59
Koreya Rusiya müharibəsinə daha 10 min əsgər göndərir - əvəzində İran dronları...

30.09.2026 / 16:51
Qaçırıldığı deyilən Dubai təyyarəsi ilə bağlı yeni xəbər - pilotun biri digərini bıçaqladı…

30.09.2026 / 16:37
Ölkədə 33 min ictimai avtobusun 60 faizinin taleyi sual altındadır...

30.09.2026 / 16:23
Azərbaycan və BƏƏ arasında hərbi-texniki sahədə əlaqələrin inkişaf perspektivləri müzakirə edildi

30.09.2026 / 16:16
İfrat sağçılar Makronun "nəfəsini kəsir"...

30.09.2026 / 16:05
Qareginin hakimiyyətinə "hökm oxundu" - Kilsə xarici təsirin yayılma alətinə çevrilib...

30.09.2026 / 15:30
Prezident İlham Əliyev Birləşmiş Krallığın müdafiə üzrə dövlət nazirini qəbul etdi - FOTO

30.09.2026 / 15:14
Baş prokuror Kamran Əliyev təcili Moskvaya uçub - səbəb?... - VIDEO

30.09.2026 / 14:58
Prokuror DTX-nın saxladığı Saleh Səmədova 9 il iş istədi...

30.09.2026 / 14:52
Sabahdan elektron pulköçürmələrlə bağlı yeni qaydalar qüvvəyə minir

30.09.2026 / 14:35
DİN-in Mərkəzi avtobus zolaqlarına daxil olan sürücülərə müraciət etdi - VİDEO

30.09.2026 / 14:02
Qətərin ABŞ və İranı bir-birinə yaxınlaşdırmaq cəhdləri uğursuz oldu - heç kim güzəştə getmək istəmir…

30.09.2026 / 13:48
Dubay-Təl-Əviv reysinin pilotu təyyarəni dik şəkildə aşağı endirib qəzaya uğratmağa cəhd etdi - sərnişinlər müdaxilə edib təyyarəni ələ keçirdi...

30.09.2026 / 13:40
Azərbaycan və Çin Birgə İnvestisiya Fondu yaradır

30.09.2026 / 13:25
AKP-çi Fatma Betül Sayanın bütün aktivləri donduruldu…

30.09.2026 / 13:16
Qaçırıldığı deyilən Dubay-Təl-Əviv reysində pilotların əlbəyaxa davaya çıxdığı məlum oldu

30.09.2026 / 13:02
Prezident və Birinci xanım “ADEX 2026” və “Securex Caspian” sərgiləri ilə tanış olublar - FOTO

30.09.2026 / 12:50
Cəlilabadda kütləvi zəhərlənmə - araşdırma aparılır...

30.09.2026 / 12:38
Vüqar Rəhimzadə: 3 oktyabr 1993-cü il Azərbaycanın dövlətçilik tarixində yeni mərhələnin başlanğıcıdır

30.09.2026 / 12:22
Britaniyanın müdafiə naziri ADEX sərgisində iştirak edir...

30.09.2026 / 12:06
"Bələdiyyələr 300-500 min evdən əmlak vergisi toplaya bilmir" - Siyavuş Novruzov

30.09.2026 / 11:32
Milli Məclis Anım Günü ilə əlaqədar bəyanat qəbul etdi

30.09.2026 / 11:25
Serbiyanın müvəqqəti prezidenti vəzifəsində Vuçiçi lezbiyan qadın əvəz edəcək

30.09.2026 / 11:18
Britaniya polisi Trampın söylədiklərini alt-üst etdi...

30.09.2026 / 11:10
Faiq Ələkbərlinin “Türk xalqları fəlsəfəsi tarixi (Qədim dövr)” əsəri haqqında fəlsəfi düşüncələr

30.09.2026 / 10:54
Şahin Mustafayev İranda bir sıra mühüm rəsmi görüşlər keçirib

30.09.2026 / 10:36
Vuçiçin partiyasını Avropa Xalq Partiyasından qovurlar - səbəb terrorçu Mladiçə göstərilən qayğıdır...

30.09.2026 / 09:49
Prezident: "Azərbaycanın müdafiə sənayesi məhsullarının keyfiyyəti beynəlxalq səviyyədə yüksək qiymətləndirilir"

30.09.2026 / 09:44
"Müdafiə qabiliyyətinin möhkəmləndirilməsi Azərbaycanın dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən biridir" - Prezident

30.09.2026 / 09:41
Prezident İlham Əliyev “ADEX 2026” və “Securex Caspian 2026” sərgilərinin iştirakçılarına müraciət ünvanladı

30.09.2026 / 07:52
Netanyahunun maraqlı karikaturası yayıldı

30.09.2026 / 07:37
Almaniya Ukraynaya PVO sistemləri verəcək - Merz açıqladı

30.09.2026 / 06:46
Netanyahu bir sıra İsrail media qurumu və jurnalistləri məhkəməyə verdi

29.09.2026 / 22:22
İran təyyarəsi İstanbul hava limanında müsadirə edildi - sərnişinləri endirib təyyarəyə əl qoydular...

29.09.2026 / 22:06
2.4 milyardın taleyi Rusiya-Türkiyə münasibətlərində ciddi problemə çevrildi...

29.09.2026 / 21:56
Leyla Əliyeva və Alyona Əliyeva Müqəddəs Taxt-Tacın Dinlərarası Dialoq üzrə Dikasteriyasının prefekti kardinal Corc Ceykob Kuvakad ilə görüşüblər - FOTO

29.09.2026 / 21:50
Putin ordunu 15 min nəfər artırdı, gələn il müharibəyə 27 trilyon xərcləyəcək...

29.09.2026 / 21:48
Romada Leyla Əliyeva və Alyona Əliyeva ilə Müqəddəs Arxeologiya üzrə Pontifik Komissiyanın katibinin görüşü olub - FOTO

29.09.2026 / 21:44
Leyla Əliyeva və Alyona Əliyeva Vatikan şəhər-dövlətinin qubernatorluğunun prezidenti ilə görüşüblər - FOTO

29.09.2026 / 21:33
Paşinyan mina xəritələrini Bakıda məhkum edilmiş separatçılarla dəyişmək istəyir...

29.09.2026 / 21:14
Avropa İttifaqı NATO-nu əvəzləmək üçün hərəkətə keçdi - Şimal Alyansının sonu çatır...

29.09.2026 / 20:52
Kremlin yeni səfərbərlik hazırlığı başladı - miqrantlar üçün təhlükə artır

29.09.2026 / 20:40
Gürcüstanı 2 monastr məsələsində Azərbaycana qarşı qızışdıranlar var...

29.09.2026 / 20:25
Daxili işlər naziri Şəkidə vətəndaş qəbulu və sıra baxışı keçirəcək

29.09.2026 / 20:18
Danışıqlar dalana dirəndi, neft bahalaşdı

29.09.2026 / 19:49
Azərbaycan Orta Dəhlizdən əlavə 1,3 milyard dollar qazanacaq - Dünya Bankı xəbər verdi...

29.09.2026 / 19:31
Azərbaycana xaricdən sərmayə cəlbinin yeni mərhələsi açıldı...

29.09.2026 / 19:14
“Nefti Hitlerdən qoruduq, ancaq SSRİ onu bizə bərbad gündə qaytardı” – Əliyevdən unikal ittiham və tarix...

29.09.2026 / 18:50
Azərbaycanın olmadığı beynəlxalq təşkilatda idarəçilik Ermənistanın əlinə keçir...

29.09.2026 / 18:33
ABŞ-Britaniya tarixində pik gərginlik – Tramp hərbi bazanı çəkib aparır...

29.09.2026 / 18:17
Vuçiç istəyəndə prezident olur, lazım gələndə baş nazir də ola bilir - Serbiyada başladı...

29.09.2026 / 17:44
Rusiyada strateji bombardmançı təyyarə qəzaya uğradı - altı ölü, bir yaralı…

29.09.2026 / 17:23
Putin Rusiyadan Azərbaycana nağd pulun çıxarılmasına qoyulan limiti sərtləşdirdi...

29.09.2026 / 16:58
Rusiya Polşa-Ukrayna sərhədində Yahodin keçid məntəqəsini bombaladı…

29.09.2026 / 16:41
Trampın və Netanyahunun çıxışı qəti sübut etdi ki, BMT ölüb, yerdən götürən yoxdur"...

29.09.2026 / 16:23
Makronun reytinqi tarixi minimuma düşdü – 18 faiz...

29.09.2026 / 16:14
Lənkəranda zəlzələ olub

29.09.2026 / 16:08
İranın qarşı çıxdığı TRİPP-ə ehtiyacı artır...

29.09.2026 / 15:52
Xətainin heykəlinin üzərindəki yazı ilə bağlı araşdırma başladı...

29.09.2026 / 15:37
Tramp İrana qarşı sanksiyaların azaldılması ilə bağlı xəbərləri təkzib etdi…

29.09.2026 / 14:42
Məkkə sazişi elə sınaq anında “sarsıntı keçirdi”... Husilər Səudiyyəni dağldır...

29.09.2026 / 14:21
Prezident İlham Əliyev Pezeşkianı təbrik etdi

29.09.2026 / 13:52
Trampın İranla bağlı iştahı xeyli artdı – “Onlarla belə sazişi 1 il əvvəl imzalamaq olardı, indi yox”...

29.09.2026 / 13:37
İrəvan bələdiyyəsinə qəti tapşırıq - Ararat dağını göstərən videolar yaymayın…

29.09.2026 / 13:22
Qalibafdan ABŞ-a təhdid kimi mesaj – biz neft sata bilmiriksə, regionda heç bir ölkə sata bilməz…

29.09.2026 / 13:07
Ukrayna Rusiyanın daha bir Kasta radar stansiyasını vurdu…

29.09.2026 / 12:45
Bakıya gələn Qazaxıstan vətəndaşının üzərindən 4 milyonluq brilyant çıxdı

29.09.2026 / 12:30
İnfantinodan Prezident İlham Əliyevə maraqlı hədiyyələr... - FOTO

29.09.2026 / 12:16
Prezident İlham Əliyev FIFA-nın prezidentini qəbul etdi - FOTO

29.09.2026 / 12:14
Almaniyanın XI naziri Lavrova 2 aydın mesaj verdi - Tramp bunu bilsə, aləm yenə qarışacaq...

29.09.2026 / 11:37
Lənkəranda vətəndaşların 150 min manatdan çox pulunu ələ keçirən şıxs yaxalandı

29.09.2026 / 11:20
ABŞ Yunanıstanda çevriliş hazırlayır? - Afinadakı səfirdən ŞOK AÇIQLAMA …

29.09.2026 / 11:02
Şair-publisist Dəyanət Osmanlının yeni nəşrləri oxuculara təqdim edilib

29.09.2026 / 10:55
Ağsuda meşə yanğınına səbəb olan şəxs saxlandı

29.09.2026 / 10:48
Baş prokuror xaricdə Azərbaycana qarşı cinayət törətməkdə ittiham edilən şəxslərdən danışdı

29.09.2026 / 10:36
9 milyonluq bir ölkə ABŞ-ı idarə edir - Amerikalı jurnalistdən Tramp administrasiyasına sərt sözlər…

29.09.2026 / 10:20
Bir ayda at arabalarının iştirakı ilə iki qəza baş verib - Yol polisindən xəbərdarlıq...

Azərbaycanın regional və beynəlxalq əməkdaşlığında hərbi tərəfdaşlığın rolu sürətlə artır

XƏBƏR ARXİVİ