Bazar günü günü, 15 noyabr 2026
     

İn­sult hal­la­rı­nın ço­xal­ma­sı­nın sə­bəb­lə­ri...

Image


Adil Qey­bul­la: "Ürək xəs­tə­lik­lə­ri­nin ca­van­laş­ma­sı sə­bəb­lə­ri so­si­al fak­tor­lar, ət­raf mü­hit, eko­lo­ji amil­lər və son il­lər ar­tan psi­xo-emo­sio­nal gər­gin­lik­dir"

 

Azər­bay­can­da hər il müx­tə­lif sə­bəb­lər­dən ölüm­lər qey­də alı­nır. Araş­dır­ma­la­ra gö­rə, son vaxt­lar bə­zi xəs­tə­lik­lər xey­li ca­van­la­şıb və on­lar­dan ölən­lər da­ha çox­dur.

Son il­lər Azər­bay­can­da bə­zi xəs­tə­lik­lə­rin ca­van­laş­dı­ğı bil­di­ri­lir. Qeyd olu­nur ki, adə­tən ən çox ürək xəs­tə­lik­lə­ri, hi­per­to­ni­ya, yə­ni qan təz­yi­qi­nin ar­tı­mı, on­ko­lo­ji xəs­tə­lik­lər ölüm hal­la­rı­na sə­bəb olur.

Sta­tis­tik mə­lu­mat­la­ra gö­rə, kar­dio­lo­ji xəs­tə­lik­lər - ürək ça­tış­maz­lı­ğı, in­sult ki­mi hal­lar ar­tıq on­ko­lo­ji xəs­tə­lik­lə­ri də üs­tə­lə­yir. Qeyd olu­nan xəs­tə­lik­lər ar­tıq ca­van­la­şıb. Be­lə ki, gənc­lər­də, or­ta yaş­lı in­san­lar­da hə­min xəs­tə­lik­lə­ri mü­şa­hi­də et­mək müm­kün­dür. Əv­vəl­lər bu cür xəs­tə­lik­lər 50 yaş­dan yu­xa­rı in­san­lar üçün xa­rak­te­rik idi­sə, in­di be­lə de­yil.

Ürək ça­tış­maz­lı­ğı və in­sult xəs­tə­lik­lə­ri­nin ca­van­laş­ma­sı ba­rə­də fi­kir bil­di­rən pro­fes­sor, hə­kim-eks­pert Adil Qey­bul­la "Ba­kı-Xə­bər"ə açıq­la­ma­sın­da qeyd et­di ki, bu­nun əsas sə­bəb­lə­ri so­si­al fak­tor­lar, ət­raf mü­hit, eko­lo­ji amil­lər və son il­lər ar­tan psi­xo-emo­sio­nal gər­gin­lik­dir: "Ürə­yin işe­mik xəs­tə­li­yi bu gün sə­hiy­yə­nin, tib­bin in­ki­şa­fı­na bax­ma­ya­raq, bü­tün dün­ya­da ölü­mə və əlil­li­yə sə­bəb olan xəs­tə­lik­lər ara­sın­da bi­rin­ci sı­ra­dı­dar. Bu xəs­tə­li­yin əla­mət­lə­ri müx­tə­lif cür olur. Bə­zi xəs­tə­lər­də çox sa­də ağ­rı şək­lin­də olur. Və onu da qeyd edim ki, ürək ağ­rı­sı çox vaxt sol­da, sol dö­şü üs­tün­də olan ağ­rı de­yil. Klas­sik, ti­pik ürək ağ­rı­sı or­ta­da, si­nə­də si­nə sü­mü­yü­nün ar­xa­sın­da yan­dı­rı­cı, sı­xı­cı tərz­də olan ağ­rı­dır".

İn­sult xəs­tə­li­yi­nin ca­van­laş­ma­sı­na gə­lin­cə, həm­söh­bə­timmz bil­dir­di ki, in­san­la­rın sağ­lam­lı­ğı­na la­qeyd ya­naş­ma­sı, qi­da­lan­ma və stress prob­le­mi bu­na gə­ti­rib çı­xa­rır: "Qan döv­ra­nı ilə bağ­lı olan xəs­tə­lik­lər, ürək-da­mar sis­te­mi na­ra­hat­lıq­la­rı ət­raf mü­hit prob­lem­lə­ri, in­san­la­rın iş üs­lu­bu­nun, ya­şam tər­zi­nin də­yi­şik­li­yi sə­bə­bin­dən ar­tır. Qi­da­lan­ma sis­te­mi­nin qey­ri-düz­gün təş­kil edil­mə­si, aya­qüs­tü, ya­rım­fab­ri­kat şək­lin­də ha­zır­lan­mış qi­da­la­rın qə­bu­lu, üs­tə­gəl, otu­raq hə­yat tər­zi­nin çox ol­ma­sı da əsas sə­bəb­lər sı­ra­sın­da­dır. Yaş­lan­dıq­ca, in­san­la­rın da­mar prob­lem­lə­ri ar­tır. Ən önəm­li sə­bəb hor­mo­nal dis­ba­lan­sın ya­ran­ma­sı­dır. Be­lə­lik­lə, or­qa­nik və psi­xo­so­ma­tik də­yi­şik­lik­lər, ey­ni za­man­da ət­raf mü­hi­tin tə­si­ri ilə in­san­lar­da in­sult ki­mi xəs­tə­lik­lə­rin ya­şı ca­van­laş­ma­ğa doğ­ru ge­dir".

Həm­söh­bə­ti­miz onu da əla­və et­di ki, son za­man­lar in­san­lar ara­sın­da bey­nin qan-da­mar xəs­tə­lik­lə­rin­dən əziy­yət çə­kən­lə­rin sa­yı xey­li ar­tıb: "Bey­nin­də qan-da­mar xəs­tə­lik­lə­ri olan­la­rın bir qis­mi dün­ya­sı­nı də­yi­şir, ək­sər his­sə­si isə əlil qa­lır. Be­yin­də da­mar poz­ğun­lu­ğu­nun əmə­lə gəl­mə­sin­də hi­per­to­ni­ya­nın, ar­te­ri­al hi­per­to­ni­ya­nın, ürək xəs­tə­lik­lə­ri­nin, rev­ma­tizm nə­ti­cə­sin­də tö­rə­yən in­fek­si­on vi­rus­la­rın, ana­dan­gəl­mə da­mar ano­ma­li­ya­la­rı­nın, psi­xi və fi­zi­ki gər­gin­li­yin, al­ko­qo­liz­min ro­lu bö­yük­dür. Bey­nin qan-da­mar xəs­tə­lik­lə­ri kəs­kin olur və təd­ri­cən şid­dət­lə­nir".

Gü­nel CƏ­Lİ­LO­VA



VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Azərbaycan üzərindən Ermənistanla ticarət dayan(dırıl)ıb - İrəvan adekvat ola bilmir...

İrəvanda Göy məscid murdarlandı, Azərbaycandan başqa heç bir qonşu müsəlman ölkə səsini çıxarmadı...

Saatlıq maaş sisteminə keçirik, pullar yeni qaydada hesablanacaq...

SON XƏBƏRLƏR

15.11.2026 / 14:29
Putinin nəvələrinin Zelenski soyadı daşıdığı ortaya çıxdı... Uşaqların sənədləri illər sonra dəyişdirildi...

15.11.2026 / 14:19
Əliyevin Strateji dünya təfdaşlığı kursu şaxələnir - Avropa, Amerika, Mərkəzi Asiya, Çin, sonra kim...

15.11.2026 / 13:50
Trampa sui-qəsd iddiası ABŞ-ı ayağa qaldırdı... Bəzi rəsmilər evlərindən çıxarılıb təhlükəsiz yerlərə aparıldı...

15.11.2026 / 13:14
İranın nə qədər raketi var?... ABŞ kəşfiyyatı açıqladı – müharibəyə baxmayaraq...

15.11.2026 / 12:09
Daha bir super güclə Strateji tərəfdaşlıq qurduq - Azərbaycanı nələr gözləyir...

15.11.2026 / 11:42
İran Bəhreyndə ABŞ-ın radar stansiyasına dronlarla zərbə endirdi...

15.11.2026 / 11:18
Kadırov Qroznıda Putinin adını daşıyan yeni rayon salır...

15.11.2026 / 11:10
Prezident İlham Əliyev Mahmud Abbası təbrik etdi

15.11.2026 / 10:31
Azərbaycan Fələstini Milli Günü münasibətilə təbrik edib

15.11.2026 / 10:11
Tramp İrana yeni zərbələrdən bu halda imtina edəcək – Ağ Evdə qapalı müzakirələr gedir...

15.11.2026 / 09:27
"Azərbaycanın artan geosiyasi nüfuzu onu Avropa üçün mühüm tərəfdaşa çevirib" - Vüqar Rəhimzadə

15.11.2026 / 08:55
Hörmüz boğazında iki neft tankerində partlayış baş verib...

14.11.2026 / 18:21
Macarıstanda keçmiş nazirə qarşı əməliyyat - ələ keçirilən pulları 12 nəfər beş aparatla səkkiz saata saydı...

14.11.2026 / 17:45
ABŞ-dan Ukraynaya şok təklif... Donbası ruslara verin, NATO-ya üzv olun - Zelenski detalları açıqladı...

14.11.2026 / 16:50
Ev təsərrüfatları ilə bağlı yeni qaydalar əslində əhalinin öz mənafelərinə uyğundur - baxın, necə...

14.11.2026 / 16:10
Sabunçuda avtomobildən 6 min oğurlayan şəxs yaxalandı

14.11.2026 / 16:02
Rusiya XİN Zelenskinin Moskvaya getməkdən imtina etməsinə belə münasibət bildirdi - icazə vermirlər...

14.11.2026 / 15:46
Tramp, Putin və Cinpin İran məsələsini üzbəüz müzakirə edəcək – tarix açıqlandı...

14.11.2026 / 15:09
“Türkiyə ilə münasibətlərin normallaşmasına və Azərbaycanla davamlı sülhə yaxınıq” - Paşinyan

14.11.2026 / 14:31
Rusiya ABŞ-dan NATO-nun Avropada və Cənubi Qafqazda hərbi mövcudluğunun məhdudlaşdırılmasını tələb etdi...

14.11.2026 / 14:06
Rusiya hərbçilərinin Gümrüdə 30 ildə törətdikləri cinayətlərin hesabatı aparıldı...

14.11.2026 / 13:46
Qaradağda evdən 7050 manatlıq qızıl-zinət əşyaları oğurlandı

14.11.2026 / 13:14
Ermənistan XİN-in saxtakarlığı İFŞA OLUNDU...

14.11.2026 / 12:30
Moskva məhkəməsi Ukraynanın sabiq müdafiə naziri Reznikov barəsində qiyabi həbs qərarı çıxardı...

14.11.2026 / 12:07
Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 59 nəfər saxlandı

14.11.2026 / 11:46
İrəvandakı Göy məscidin mərasim zalına erməni şairin adının verilməsi narahatlıq doğurur - BƏYANAT

14.11.2026 / 11:23
Türkiyə Ermənistana uçan hərbi təyyarənin hava məkanından keçməsinə icazə vermədi...

14.11.2026 / 10:58
Gənc əsgərlərlə görüşə müvəqqəti məhdudiyyət qoyuldu - RƏSMİ

14.11.2026 / 10:15
Britaniyada ABŞ bazasında təhlükəsizlik həyəcanı - naməlum dron ordunu ayağa qaldırdı...

14.11.2026 / 09:40
Azərbaycan nefti bahalaşdı...

14.11.2026 / 09:17
Hörmüz boğazında daha bir tanker minaya düşdü...

14.11.2026 / 08:52
Husilər Ər-Riyad hava limanını vurdu

13.11.2026 / 22:49
Rusiyanın Ukraynada itkiləri yarım milyona çatdı - sızdırılan gizli sənədlər Moskvanı ifşa etdi...

13.11.2026 / 22:26
Məşhur milyarder süni intellektlə bağlı xəbərdarlıq etdi - xəstəxana və banklar təhlükədə...

13.11.2026 / 22:10
Ərəb Parlamenti husilərin maliyyə və silah təchizatını kəsmək üçün hərəkətə keçdi...

13.11.2026 / 21:55
Rusiya Əbu-Dabidə Finlandiyanın NATO-dan çıxmasını tələb etdi - Moldovanın parçalanması da gündəmə gətirildi...

13.11.2026 / 21:38
Leyla Əliyeva COP31 çərçivəsində Xəzərin ekoloji problemlərinə dair müzakirələrdə iştirak edib - FOTO

13.11.2026 / 21:22
Tramp Avropanın təhkükəsizliyi barədə Putindən məsləhət almaq istəyir... Qəribəlik...

13.11.2026 / 21:05
Əlil şəxslər “keçiddə” bir beçə aylıq müavinətdən niyə məhrum olsunlar?!

13.11.2026 / 20:47
Vüqar Rəhimzadə: Azərbaycan-Böyük Britaniya əlaqələri çoxşaxəli siyasi-strateji müstəvidə

13.11.2026 / 20:30
Rusiya ABŞ-la qarşılıqlı hücum etməmək sazişi imzalaya bilər - NATO-ya dağıdıcı təhlükəsi...

13.11.2026 / 20:13
Məzuniyyətin pulla əvəzlənməsi - İşçi özü istəyirsə, pisdir?

13.11.2026 / 19:52
Süni intellektlə tələbələrin görüntülərini montaj edərək pul tələb edən şəxs saxlanıldı - VİDEO

13.11.2026 / 19:37
Avropanın Bakı zirvəsi təsadüfi qərar deyil...

13.11.2026 / 19:15
İşdə məhəbbət macərası - DOST Agentliyinin müdir müavini buna görə işdən azad olundu

13.11.2026 / 18:58
Zelenski Əliyevdən umacaqlarını Dublində bu cür dilə gətirdi...

13.11.2026 / 18:41
Güclü Avropanın gələcəyində Azərbaycanın yeri - Dublin zirvəsi perspektivi göstərdi...

13.11.2026 / 18:26
Prezident İlham Əliyevin İrlandiyaya işgüzar səfəri başa çatdı

13.11.2026 / 18:23
Dublin zirvəsi Qafqazda sülh prosesini sürətləndirir - Əliyev Avropa zirvəsində...

13.11.2026 / 17:56
Rusiya xarici ticarətdə dolları yuanla əvəzləyə bilmədi - uğursuzluğun səbəbi...

13.11.2026 / 17:55
Avropa ölkələri birgə xartiya imzaladılar - Rusiyadan gələcək təhlükələrə qarşı

13.11.2026 / 17:40
Firəngiz Əlizadə bəstəkarların əsas problemlərini gündəmə gətirdi - "Kabinetimə gəlib ağlayırlar"

13.11.2026 / 17:13
Bakıdan gəlib bağ evi tikən imkanlı şəxslərin üzündən bəzi rayonlarda torpağın sotu 15–20 min manata çatıb.... Niyə?

13.11.2026 / 16:55
İrandan Almaniyaya 29 kq-dan çox metamfetamin aparanlar Naxçıvanda yaxalandı

13.11.2026 / 16:40
Ev təsərrüfatlarının uçotunun arxasında nələr var - Şayiələr baş alıb gedir, bəs həqiqət harada?...

13.11.2026 / 16:26
“Yazıçılar Birliyi hara, restoran hara?” – Anar parlamentdən kömək istədi...

13.11.2026 / 16:10
KTMT-yə görə Ermənistan Kremldən daha bir "dişsiz həmlə" yeyəcək...

13.11.2026 / 15:53
Özbəkistanın Milli Universitetində hicabla bağlı narahatlıq baş qaldırıb - hələlik kənar müdaxilə yoxdur...

13.11.2026 / 15:49
İran raket maneələrini aradan qaldırdı, ABŞ-ın Avropadakı bazaları təhlükə altındadırmı?

13.11.2026 / 15:48
ABŞ-ın Ukrayna siyasəti ziddiyətlər içində - ərazi bütövlüyünü imzalamaq hara, "Donbası verin" hara...

13.11.2026 / 15:10
İrəvandakı Göy Məscid üzərindən İslam dəyərlərinə növbəti zərbə vuruldu...

13.11.2026 / 14:41
Türkiyə Rusiya ilə AES əməkdaşlığına birdəfəlik son qoyur...

13.11.2026 / 14:36
Əməkhaqqına nəzarət mexanizmi gəlir: “paket maaş” ın taleyi həll olunur...

13.11.2026 / 14:01
Moskvada Ukraynanın keçmiş baş naziri Azarovun müşavirinin avtomobili partladıldı...

13.11.2026 / 13:45
İsrailin ABŞ-dan gözlədiyi xəbər gəldi - İranla yeni müharibəyə hazır olun...

13.11.2026 / 13:44
BIAF-ın ikinci mövsümü başa çatıb: 37 ölkədən 500-dən çox iştirakçı, 10 mindən artıq tamaşaçı

13.11.2026 / 13:29
Deputat Elm və Təhsil Nazirliyini tənqid etdi - valideynlər, müəllimlər həyəcan təbili çalır...

13.11.2026 / 13:24
Görmə məhdudiyyəti maneə deyil, əlçatmaz mühit maneədir!

13.11.2026 / 13:20
Gələn il bu müavinətlər artırılacaq...

13.11.2026 / 13:09
Müəllimlərin orta aylıq əməkhaqqı nə qədərdir?..

13.11.2026 / 12:57
Azərbaycan Avropa Siyasi Birliyinin əlavə öhdəlik yaradan bəyanatlarına qoşulmadı...

13.11.2026 / 12:43
Xəbərin fotosu başqa, məzmunu başqa - Media Şurası bu xəbərlərin vizual təqdimatına irad bildirdi...

13.11.2026 / 12:29
Tramp rəsmən elan etdi - ABŞ daha bir ölkəyə hücum edəcək...

13.11.2026 / 12:20
Aşpaz İlyas

13.11.2026 / 12:04
Müəllimlərə yeni qadağalar tətbiq edildi...

13.11.2026 / 12:00
Mühasibat uçotu: bəşəriyyətin iqtisadi yaddaşından qlobal maliyyə hesabatlılığı sisteminə

13.11.2026 / 11:37
Ukrayna Volqoqradda azərbaycanlı milyarderin zavodunu vurdu...

13.11.2026 / 11:20
Zakir Həsənov Yaşar Gülerə başsağlığı verdi

13.11.2026 / 11:14
Türkiyədə axtarışda olan qruplaşma rəhbəri Azərbaycanda həbs edildi

13.11.2026 / 11:03
Fin körfəzində Rusiya hərbi gəmisi vuruldu... NATO ölkəsi dəniz və hava məkanını bağladı...

13.11.2026 / 10:47
"Azərbaycan Yaxın Şərq münaqişəsi fonunda neft qiymətlərinin artımından faydalana bilər" - BVF

İki ildən çoxdur azad sahibkarlıq yeni Rəqabət Məcəlləsi ilə tənzimlənir...

XƏBƏR ARXİVİ