Kəmalə Qurbanova: "Bu saytlara ciddi dövlət nəzarəti olmalıdır" "Bəzən təsadüfi adamlar da burada "həkim məsləhəti" verir"
Hər bir insan sağlam və gümrah görünmək istəyir. Bu təbiidir. Xüsusən də qadınlar cavan, gözəl və təravətli qalmaq üçün bütün vasitələrdən istifadə edirlər.
Son zamanlar insanlar xəstəlikləri ilə əlaqədar və sağlamlıqlarını qorumaqla bağlı həkimlərə getməklə yanaşı, virtual həkim məsləhətlərindən də istifadə etməyə üstünlük verirlər.
Qeyd edək ki, bu gün internet şəbəkəsində müxtəlif adlar altında sağlamlıq saytları fəaliyyət göstərir. Bu saytlarda əsasən təbii müalicə üsulları təbliğ edilir. Məsələ burasındadır ki, bütün dünyada xalq təbabətindən geniş şəkildə istifadə edilir. Azərbaycanda da, həmçinin, tarixən xalq təbabətinə böyük üstünlük verilib. El arasında "türkəçarə" kimi tanınan və tətbiq edilən xalq təbabətindən xeyir görənlər də yox deyil. Amma bu müalicəni xəstəliklərə və bitkilərin, digər vasitələrin xüsusiyyətlərinə, müalicəvi imkanlarına bələd olan adamlar həyata keçirəndə böyük effekt verir.
Son zamanlar həkimlikdən anlayışı olan da, olmayan da internetin qazandırdığı imkanlardan istifadə edərək "həkim məsləhəti" verməklə məşğuldur. Doğrudur, sağlamlıq saytları arasında peşəkar səviyyədə məsləhətlər verənlər də var. Bunu danmaq olmaz. Əksəriyyəti isə xalqın cibini soymaqla və xəstələri mətləbdən uzaqlaşdırmaqla məşğuldur.
Məsələn, hava şəraiti ilə əlaqədar olaraq bəzən epidemiya halı alan qrip, öskürək, kəskin boğaz ağrısı, bronxların üşüməsi kimi problemlərlə tez-tez rastlaşırıq. Bu halda, həkimə getmək əvəzinə, internetdə dərdimizə çarə axtarırıq. Narahatlığımızla bağlı sağlamlıq saytlarına üz tuturuq, lakin burada da əsasən ziddiyyətli təkliflərlə üzləşirik. Orada yazılanları davamlı olaraq, təlimata uyğun şəkildə həyata keçiririk, amma sağlamlığımız bərpa olunmur. Bu halda, kimyəvi dərmanlarla özümüzü müalicə etməli oluruq.
Bəzi saytların təqdim etdiyi təbii təbabət vasitələri nə üçün insanları sağaltmır?
Özəl klinikaların birində çalışan həkim Kəmalə Qurbanova bizimlə söhbətində mövzu ilə əlaqədar bəzi detallara aydınlıq gətirdi. Onun sözlərinə görə, bu vasitələrin, təbii dərman bitkilərinin insanlara təsir etməməsinin bir səbəbi o resepti təqdim edənlərdədirsə, bir səbəbi də xəstələrin özlərindədir: "İnsanlar sağlamlığını bərpa etmək üçün bəzən çox ifrata varırlar. Bu da onunla bağlıdır ki, onlar o təbii dərman bitkilərindən bəzən tələb olunan dozada istifadə edə bilmirlər. Tutalım, birinin qara ciyəri, mədəaltı vəzi xəstədir. O, həkimə getməzdən əvvəl internetə baxır, buradan dərman bitkilərinin adlarını götürür, amma onu hazırlayarkən qətiyyən qaydalara riayət etmir. Hər bir təbii dərman bitkisi, vasitəsi özünə uyğun şəkildə hazırlanmalıdır. Təbii vasitələri əczaçılar hazırlayanda daha effektiv olur. Yaxşı olardı ki, xəstələr bu resepti götürəndə qeyd edilən təlimatlara ciddi nəzər yetirsinlər. Bu problem də var.
Amma, digər tərəfdən, sağlamlıq saytlarının bir qismi peşəkarların iştirakı ilə təbii dərman vasitələri təqdim edirsə, bəziləri ordan-burdan köçürüb məlumatı sayta qoyurlar. Əsasən də rus və müasir Türkiyə türkcəsindən tərcümə edirlər. Bu da çox vaxt o bitkilərin adlarının səhv verilməsinə, dozaların düzgün qeyd edilməməsinə gətirib çıxarır. Elələri var ki, qara ciyərə ziyanı olan bir bitkini qara ciyərin dərmanı kimi təqdim edir. Bu səhvdir. Mənə belə gəlir ki, bu işdə xəstələr diqqətli olmalıdırlar".
K.Qurbanovanın bildirdiyinə görə, insan sağlamlığı ilə bağlı olan saytlara Səhiyyə Nazirliyi və digər əlaqədar qurumlar tərəfindən nəzarət edilməlidir: "Bu saytlara ciddi dövlət nəzarəti olmalıdır. Çünki bəzən təsadüfi adamlar da buradan "həkim məsləhəti" verir. Bu çox məsuliyyətli işdir. Məncə, Səhiyyə Nazirliyi və əlaqədar qurumlar o saytları attestasiya etməlidir ki, görsün onların təqdim etdiyi məsləhətlər, reklam etdikləri bitkilər xəstəliklərə uyğundurmu. Bitkilərin saxlanma şəraiti məsələsi də var. Çobanyastığı bir çox soyuqdəymə xəstəlikləri üçün faydalıdır, amma onu çəməndən dərib tezliklə istifadə etmək olmaz. Onun toplanması, təmizlənməsi, xüsusi temperaturda qurudulması, saxlanması böyük prosesdir. Buna da diqqət yetirmək lazımdır. Bir də ki, xəstələr hər gördükləri məlumatları ciddi qəbul edib onu özlərinə tətbiq etməsinlər. Yaxşı olar ki, həkimə müraciət etsinlər. Belə hallar da olur ki, xəstə saytlardan resepti götürüb ona uyğun dərman hazırlayır, lakin ondan fayda görmür. Bu halda, saytla əlaqə saxlayır. Saytdan ona bildirirlər ki, siz filan qədər pul ödəyib o dərmanı hazır şəkildə bizdən ala bilərsiniz. Burada onlar həm də öz biznes maraqlarını güdürlər. Xəstələr diqqətli olmalıdırlar".
Həkim bildirdi ki, bir çox qadınlar ginekoloji problemlərinin həlli ilə də bağlı sağlamlıq saytlarında verilən məlumatlardan istifadə edirlər. Onun dediyinə görə, qadınların çoxu bu vasitələrdən fayda görmür: "Ginekoloji xəstəliklərlə də bağlı virtual həkim məsləhətxanaları fəaliyyət göstərir. Burada onlar müxtəlif təbii müalicə vasitələri təqdim edirlər. Amma qadınlar analiz vermədən, USM-dən keçmədən və xəstəliyini bilmədən o vasitələrdən istifadə edirlər, bu da əksər hallarda əks göstərici ilə nəticələnir. Bir də bir çox qadınlar bədənlərini və üzlərini cavan saxlamaq üçün təbii vasitələrlə maskalardan, müxtəlif arıqladıcı bitkilərdən istifadəyə üstünlük verirlər. Bu da korkoranə olmalı deyil. Mütləq həkimə yaxınlaşsınlar. Üz dərisinin xüsusiyyətini bilməyən qadınlar götürüb başqa dəri üçün münasib olan vasitədən istifadə edirlər".
İradə SARIYEVA
