Əjdər Ağayev: "Riyazi biliyin aşağı olması təfəkkürün zəif olması demək deyil" Nabatəli Qulamoğlu: "Şagirdlərin riyazi təfəkkürünün inkişaf etmədiyini demək üçün qoyulan sualların..."
"Azərbaycanlı uşaqlar riyaziyyatı yaxşı bilmir. Təfəkkürləri tam inkişaf etməyib". Bu sözləri DİM-in Direktorlar Şurasının sədri Məleykə Abbaszadə jurnalistlərə açıqlamasında deyib.
O qeyd edib ki, bu il keçirilən XI sinif buraxılış imtahanlarının nəticələri təxminən 2016-cı ilin nəticələri ilə eyni səviyyədədir: "IX sinif üzrə buraxılış imtahanları isə həm forma, həm də məzmun baxımından ötənilki imtahanlardan fərqləndiyi üçün nəticələri müqayisə etmək düzgün olmazdı. Biz yalnız builki IX sinif buraxılış imtahanının ikinci test mərhələsinin nəticələrini ötən illə müqayisə edə bilərik. Birinci mərhələnin nəticələrini müqayisə etmək mümkün deyil, çünki keçən il belə bir imtahan keçirilməyib. Deyə bilərəm ki, test imtahanlarının nəticəsi də ötən illə müqayisədə ciddi dəyişməyib. Amma onu da qeyd etmək istəyirəm ki, IX sinif üzrə buraxılış imtahanlarının birinci mərhələsinin nəticələri gözlənilən idi. Biz 2012-ci ildən başlayaraq monitorinq imtahanları keçiririk və həmin nəticələrə əsasən deyə bilərəm ki, müəyyən sahələrdə, xüsusilə riyaziyyat fənnindən şagirdlərdə təfəkkür tam inkişaf etməyib".
Şagirdlərin riyazi təfəkkürünün zəif inkişaf etməsi barədə DİM-in Direktorlar Şurası sədrinin fikirlərinə təhsil ekspertlərinin münasibətini öyrəndik.
Təhsil eksperti Əjdər Ağayev "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, şagirdlərin riyazi biliyi zəif ola bilər, ancaq bunu onların təfəkkürünün zəif olması ilə bağlamaq düzgün deyil: "Riyazi biliyin aşağı olması təfəkkürün zəif olması demək deyil. Riyazi bilik o zaman aşağı ola bilər ki, müəllim proqramı şagirdə yaxşı öyrətmir, riyazi əməliyyatları uşaqlara öyrətmir, ya da səthi keçir. Belə olan halda, uşaqlar riyazi tapşırıqların üzərində işləyə bilmir".
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, təfəkkürün inkişafında yalnız riyazi bilik rol oynamır. Təfəkkürün inkişafına yaradılan mühit, digər informasiya məlumatları, psixoloji vəziyyət kimi amillər təsir edir.
Təhsil eksperti Nabatəli Qulamoğlunun sözlərinə görə, DİM sədri konkret nəticələrə əsaslanıb rəy bildirir: "Şagirdlərin riyazi təfəkkürünün inkişaf etmədiyini demək üçün qoyulan sualların çətinlik dərəcəsinə baxmaq lazımdır. Sualların məzmununda bəzən asanlıq, bəzən isə çətinlik hiss olunur. Yadımdadır, təxminən 3-4 il bundan əvvəl buraxılış imtahanlarının sualları çox sadə şəkildə qoyulmuşdu. Son zamanlar isə nisbətən çətinləşdirilib. Həmin nəticələr isə sualların çətinliyindən asılı olaraq dəyişir.
Hesab edirəm ki, bu il imtahanlara salınan suallar forma etibarilə də fərqlənirdi. DİM sədrinin dediyi kimi, ötənilki səviyyənin inkişaf etməməsi bununla bağlıdır. Mən təhsilin inkişafında müəyyən işartılar olduğunu hiss edirəm".
Günel CƏLİLOVA
