Şahin Qafarov: "Qızlarda skolioz xəstəliyinin geniş yayılmasının səbəbləri hündürdaban ayaqqabı, ağır çanta və düzgün qaydada oturmamaqdır"
Skolioz onurğanın yanlara doğru əyilərək vertikal ox ətrafında burulmasına deyilir. Xəstəliyin proqressiv inkişafı onurğa sütununun və döş qəfəsinin nəzərəçarpacaq dərəcədə deformasiyasına gətirib çıxarır, bu isə inkişaf edən orqanizmdə bir sıra orqan və sistemlərin patoloji dəyişikliklərinə səbəb olur.
Həkimlərin bildirdiyinə görə, hazırda 50-80 faiz uşaqların qamətində bu və ya digər əyriliklər müşahidə olunur. 5-9 faiz uşaqlarda isə onurğa sütununun ən ağır formalı deformasiyalarından hesab edilən və son nəticədə hətta əlilliyə də səbəb ola bilən skolioz xəstəliyi aşkar edilir.
Statistik rəqəmlərə əsasən, Azərbaycanda təxminən hər 1000 nəfərdən 10 nəfər skolioz xəstəliyinin daşıyıcısıdır. Xəstəliyin üstünə vaxtında düşməsə, insanın vücudu əyilir və donqarlıq əmələ gəlir.
Bu gün bu xəstəlikdən əziyyət çəkənlər arasında qızlar üstünlük təşkil edir. Gənc xanımların skoliozdan əziyyət çəkməsinin səbəbi kimi həkimlər hündürdaban ayaqqabı, ağır çanta və ya düzgün oturuş qaydasının olmamasını göstərir.
Məsələ ilə bağlı fikir bildirən həkim-ortoped Şahin Qafarov bildirdi ki, skolioz xəstəliyindən əziyyət çəkənlər bu gün artıb: "Tək gənc qızlar deyil, eyni zamanda oğlanlarda da bu problem yaşanır. Nəzərə almaq lazımdır ki, informasiya əsridir. Hər kəs kompyuter önündə və ya əlində telefonla düzgün qaydada oturmamaqla onurğa sümüyünün əyilməsinə səbəb olur. Qızlarda skolioz xəstəliyinin geniş yayılmasının səbəbləri hündürdaban ayaqqabı, ağır çanta və düzgün qaydada oturmamaqdır. Əsasən hündürdaban ayaqqabı qızların onurğa sümüyünün əyilməsinə səbəb olur.
Skolioz xəstəliyinin qarşısının erkən yaşlarda alınması vacibdir. Skolioz xəstəliyinin qarşısı 20-22 yaşlarında alınmadıqda, artıq müalicəsi gec olur. Ağrıların qarşısını müalicələrlə alsaq da, bu cür xəstələri tam müalicə etmirik. Çünki bu artıq mümkünsüz olur. Hətta bəzən valideynlər, uşaqlarının skolioz xəstəliyinə tutulmasına baxmayaraq, həkim-ortoped əvəzinə, başqa həkimlərə müraciət edir. Bu isə düzgün deyil. Bu cür xəstələrlə yalnız həkim-ortopedlər məşğul ola bilər. Onurğanın ağır formalı əyrilikləri uşağı fiziki cəhətdən eybəcərləşdirir, onurğa sütununun donqarına və əlilliyə də gətirib çıxara bilir. Bundan başqa, onurğanın ağır formalı əyrilikləri bir çox orqan və tənəffüs sistemi orqanları, ürək, böyrəklərin fəaliyyətinə də mənfi təsir göstərir. Profilaktik olaraq, uşağı ildə 1 dəfə həkim-ortopedə göstərmək lazımdır. Onurğa sütununun əyriliyi müxtəlif səbəblər nəticəsində baş verə bilər. Bu gün bizim gənclərimizin qidalanması belə düzgün deyil. Bu xəstəliyin yaranma səbəblərindən biri də elə sağlam qidalanmamaqdır".
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, müasir skoliozun əsası həm də məktəblərdə qoyulur: "Məktəbyaşlı uşaqlarda düzgün oturma bacarığı olmadığından, onların onurğa sütunu bir çox hallarda deformasiyalara məruz qalır. Bu isə onurğa sütununun əyriliyinə gətirib çıxara bilər. Bundan əlavə, ağır məktəb çantaları da skoliozun əsasını qoya bilir. Məktəblilərin, demək olar ki, 99 faizində onurğa əyriliyini müşahidə etmək olar. Uşağı heç olmasa 9-10 yaşında mütəxəssis yanına aparmaq lazımdır. Onu da qeyd edim ki, bu sahədə yaxşı mütəxəssis də azdır. Aşkarlayan, müalicə edən çoxdur, amma nəticəsi yoxdur. Skolioz 3 və 4-cü dərəcəyə çatanda əsasən qızlarda hamiləliyin başa çatdırılmaması meydana gəlir. Belə ki, onurğa ağacı hamiləliyi 9 aya çatdırmalıdır. Vaxtından öncə uşaq salmalar, dölün düzgün inkişaf etməməsi bu səbəbdən yaranır. Belə qızlara təbii doğuşa icazə vermirik. Çox hallarda rast gəlinir ki, xəstəlik müalicə olunur, ancaq bərpa dövrünə fikir verilmir. İstənilən xəstəlikdən sonra onun bərpa dövrü getməlidir. 1-ci dərəcəli skolioz 2 kurs, 3-cü dərəcəlı skolioz isə 2 və artıq kurs müalicə götürməlidir. Xəstələr eyni zamanda xüsusi karsetlər də geyinməlidir".
Günel CƏLİLOVA
