Kamran Əsədov: "Abituriyentlərin aşağı nəticə göstərməsi 2017/2018-ci tədris ilində bir çox plan yerlərinin boş qalmasına səbəb olacaq"
Son 4 il ərzində Azərbaycanda ali məktəblərə keçirilən qəbul imtahanlarında iştirak edənlərin keyfiyyət göstəricisi yüksəlib. Təhsil Nazirliyindən mətbuatın sorğusuna cavab olaraq bildirilib ki, 2014/2015-ci tədris ilində qəbul imtahanlarında iştirak edən 92 641 abituriyentin keyfiyyət göstəricisi 34,7 % idisə, 2015/2016-cı tədris ilində 82 925 abituriyentin keyfiyyət göstəricisi 40 %, 2016/2017-ci tədris ilində isə 78 545 abituriyentin keyfiyyət göstəricisi 43,9 % olub. 2017/2018-ci tədris ili üzrə ali məktəblərə keçirilən qəbul imtahanının birinci mərhələsində (30 aprel, 7 may) iştirak edən 64 420 abituriyentin keyfiyyət göstəricisi 48,9 % təşkil edib.
2017/2018-ci tədris ilində I-IV ixtisas qrupları üzrə müsabiqədə iştirak etmək hüququ qazanan abituriyentlərin imtahan ballarının paylanmasına gəlincə, növbəti tədris ili üzrə ali məktəblərə keçirilən qəbul imtahanının I mərhələsində (30 aprel, 7 may) 64 220 abituriyent iştirak edib. Onlardan 17 033-ü (8 554-ü I, 4 176-sı II, 3 396-sı III, 907-si IV ixtisas qrupu üzrə) 0-99, 15 804-ü (6 079-u I, 4 758-i II, 4 162-si III, 805-i IV ixtisas qrupu üzrə) 100-199, 12 708 (4499-u I, 3 997-si II, 3 468-i III, 744-ü IV ixtisas qrupu üzrə) 200-299, 13 906-sı (4 436-sı I, 4 228-i II, 4 081-i III, 1 161-i IV ixtisas qrupu üzrə) 300-499, 4 769-u (1 486-sı I, 1 190-ı II, 1 255-i III, 838-i IV ixtisas qrupu üzrə) isə 500-700 arası bal toplayıb.
Qəbul imtahanının I mərhələsində iştirak edən 64 220 abituriyentdən 31 383-ü müsabiqədə iştirak etmək hüququ qazanıb. Onlardan da 10 421-i I, 9 415-i II, 8 804-ü III, 2 743-ü isə IV ixtisas qruplarının payına düşüb.
Göründüyü kimi, 17 min nəfərdən çox abituriyent 0-99 arası bal toplayıb ki, bu da çox aşağı göstəricidir. Düzdür, ümumən götürəndə abituriyentlərin bir qisminin aşağı bal toplaması başadüşüləndir. Ona görə ki, ali məktəbə sənəd verənlərin bilik və bacarığı eyni olmur. Ancaq bir belə abituriyentin olduqca aşağı göstərici ortaya qoyması maraq doğurmaya bilməz. Sözügedən məsələni dəyərləndirən təhsil sahəsi üzrə ekspert Kamran Əsədovun fikrincə, ümumilikdə, bu il abituriyentlərin qəbul imtahanlarındakı göstəriciləri aşağı səviyyədədir: "Əvvəlki illərlə müqayisədə ali təhsil müəssisələrinə imtahan verən abituriyentlərin sayı azalıb. Sayın azalması qəbul imtahanında iştirak edən abituriyentlərin keyfiyyət göstəricisi faizinin artmasına təsir göstərsə də, ümumi nəticə qənaətbəxş deyil. Əvvəlki illərdə TQDK (DİM) əvvəlcədən müəyyən etdiyi müsabiqə üçün keçid balını abituriyentlərin müsabiqə şərtlərini yetərli sayda ödəmədiyinə görə hətta 150-yə salırdı. Lakin son 2 il ərzində Təhsil Nazirliyinin müraciəti əsasında bu baş vermir, keçid balı ilk elan edildiyi səviyyədə saxlanır. Lakin bu il hesab edirəm ki, keçid balları aşağı salınacaq. Çünki vəziyyət olduqca təhlükəli həddədir. Hətta bəzi universitetlərin fəaliyyət göstərməsi belə sual altına düşə bilər. Bu il ali təhsil müəssisələrinə qəbul imtahanlarının I mərhələsində abituriyentlərin aşağı nəticə göstərməsi 2017/2018-ci tədris ilində bir çox plan yerlərinin boş qalmasına səbəb olacaq. Azərbaycanda ali təhsil müəssisələri üçün nəzərdə tutulan qəbul planı ildən-ilə artırılsa da, qəbul olunmaq üçün sənəd verənlərin sayında kəskin azalma müşahidə edilir. Ali məktəblər qəbul plan yerlərini tam şəkildə doldura bilməyib. Hətta özəl universitetlərin bəzisi plan yerini cəmi 11 faiz doldura bilmişdi. Ümumilikdə, özəl universitetlər 2016-cı ildə 50 faiz plan yerinə qəbul apara bilməyib. Bu il isə Azərbaycanda fəaliyyət göstərən 54 universitetin hamısını təhlükə gözləyir".
Vidadi ORDAHALLI
