Kamran Əsədov: "Müsbət haldır ki, təhsil haqlarının aşağı salınması ixtisas seçimindən əvvəl baş verib"
Bu il özəl ali məktəblər təhsil haqlarını aşağı salıb. Məsələ ondadır ki, son 2 ildə manatın ucuzlaşması ilə əhalinin alıcılıq qabiliyyətinin aşağı düşməsi təhsil müəssisələrinə də təsirsiz ötüşməyib. Bu özünü daha çox ötən ilin qəbul nəticələrində göstərib. Belə ki, 2016-cı ildə keçirilən qəbul imtahanlarından sonra özəl ali məktəblərdə və dövlət təhsil müəssisələrinin ödənişli ixtisaslarında plan yerlərinin xeyli hissəsi boş qalıb. Ən az nəticə isə Odlar Yurdu Universitetində idi - cəmi 11 % yerlər tutulub. Digərlərində isə ən yüksək nəticə 50 %-ə yaxın idi.
Universitetlər tələbə qəbulunu artırmaq naminə bu il qiymətləri xeyli ucuzlaşdırıb. Elə ali məktəb var ki, qiymətləri 50 faizədək ucuzlaşdırıb.
Avrasiya Universitetində təhsil haqları 300-400 manat aşağı salınıb. Ötən il Regionşünaslıq fakültəsində təhsil haqqı 1800 manat, qalanlarında 2000 manat idi. Universitet rəsmiləri qiymət ucuzlaşmasını tələbələrin rahat təhsil almasına şərait yaratmaq istəyi ilə izah edir.
ADA Universitetində qiymətlər dəyişməyib. Burada bakalavr pilləsində təhsil haqqı 6000-6500 manat arasında dəyişir. Magistr pilləsində təhsil haqqı isə 6500-28000 manat arasında dəyişir.
Qərb Universitetində də qiymətlər ötən illə müqayisədə 50 faiz aşağı salınıb. Universitet yeni qiymətləri elan edib.
Bütövlükdə, qiymətlərin aşağı salınması özəl universitetlərdə təhsil almaq istəyən tələbələrin sayının artmasına gətirib çıxara bilərmi?
Sözügedən məsələni dəyərləndirən təhsil üzrə ekspert Kamran Əsədovun fikrincə, dövlət universitetləri də təhsil haqqını aşağı salsa, bunun müsbət təsiri ola bilər: "2016-2017-ci tədris ilində 8 minə yaxın plan yeri boş qaldı. Hətta bəzi universitetlərdə 90 faiz yerlərə qəbul olmadı və boş qaldı. Ümumilikdə, keçən il özəl universitetlər artıq ikinci turda müəyyən güzəştli kampaniyalarla tələbələri cəlb etməyə çalışsalar da, buna nail olmadılar. Əvvəlki ildən nəticə çıxaran özəl universitetlər bu ildən etibarən təhsil haqlarını azaltmağa başladılar və müsbət haldır ki, bu, ixtisas seçimindən əvvəl baş verib. Lakin dövlət universitetləri də boş dayanmamalıdır. Çünki hazırda bir sıra özəl universitetlərin ictimai nüfuzu, tədris göstəriciləri və reytinqi heç də aşağı deyil. Valideynlər və abituriyentlər seçim zamanı təhsil müəssisəsinin yerləşdiyi məkana da xüsusi diqqət verir. Keçid balını toplayan abituriyent ixtisas seçimi zamanı regionda hansısa universiteti seçməkdənsə, Bakıda eyni təhsil haqqı olan özəl universiteti seçəcək. Digər tərəfdən, artıq Azərbaycan abituriyenti bəzən yüksək bal toplayanda nəinki dövlət universitetini seçmir, birbaşa, heç ixtisas seçimi etmədən xarici ölkələrə üz tutur. Hər il yüksək bal toplayan yüzlərlə abituriyent bunu edir. Hesab edirəm ki, bu hal universitetlər arasında rəqabət mühitini artıracaq. Hər bir universitet daha çox abituriyenti cəlb etməkdə maraqlı olacaq. Nəzərə alsaq ki, bu il abituriyentlərin sayı əvvəlki illərlə müqayisədə kəskin azalıb, plan yerləri isə artıb, biz hələ universitetlərin tələbə cəlb etməklə bağlı güzəştlərə gedəcəyini gözləyə bilərik".
Vidadi ORDAHALLI
