Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetində aparılan islahatlarla əlaqədar təhsil üzrə ekspert, "İctimai Problemlərin Tədqiqi Assosiasiyası"nın sədri, t.e.n., dos. Məhərrəm Zülfüqarlının müsahibəsini təqdim edirik.
- Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin yeni rəhbərliyi barədə nə deyə bilərsiniz?
- Cəfər Cəfərov ümummilli lider Heydər Əliyevin sovet dövründə Moskvaya oxumağa göndərdiyi gənclərdəndir. O, Moskva Dövlət Universitetinin tarix fakültəsini və aspiranturasını bitirib. Müvəffəqiyyətlə namizədlik dissertasiyası müdafiə edərək gənc alim kimi Respublikaya qayıdıb. Uzun müddət indiki Bakı Dövlət Universitetində müəllim, dekan müavini və s. vəzifələrdə çalışaraq kollektivin hörmətini qazanıb. Bundan başqa, Cəfər Cəfərov Azərbaycanda Vətəndaş Cəmiyyəti İnstitutunun yaradıcılarından biridir. Bir QHT rəhbəri kimi Qərb ölkələrinin demokratik mərkəzləri ilə, BMT-nin Bakı ofisi ilə əməkdaşlıq edərək müxtəlif layihələrdə iştirak edib. Dövlət dilimizdən başqa rus və ingilis dillərini yüksək səviyyədə bilən Cəfər Cəfərov Azərbaycan Dövlətçiliyinin inkişafı üçün daim çalışır, əlindən gələni əsirgəmir.
Müsbət fəaliyyətini nəzərə alaraq Prezident İlham Əliyev 2006-cı ildə Cəfər Cəfərovu yeni yaradılan Azərbaycan Turizm İnstitutuna rektor təyin etdi. Respublika rəhbərliyi tərəfindən ona müasir tələblərə cavab verən nümunəvi bir ali məktəb yaradılması kimi məsul vəzifə həvalə olundu. İslahatçı rektor kimi tanınan tarix üzrə elmlər doktoru, professor Cəfər Cəfərov 10 ilə yaxın Azərbaycan Turizm və Menecment Universitetindəki fəaliyyəti ilə ictimaiyyət arasında müsbət imic yarada bilmişdir. Respublika əhalisi, ziyalılar onu demokratik fikirli, neqativ hallara qarşı barışmaz bir rəhbər işçi kimi tanıyır və ona hörmət edir. Cəfər Cəfərov 10 il ərzində Azərbaycan Turizm və Menecment Universiteti kimi müasir tələblərə cavab verən bir ali təhsil müəssisəsi yaratmaqla yanaşı, öz elmi işləri üzərində də müvəffəqiyyətlə çalışdı. O, bu dövrdə tarix üzrə elmlər doktoru elmi dərəcəsi və proffessor elmi adını aldı. Cəfər Cəfərov ona göstərilən etimadı döğrultduğuna görə Prezident İlham Əliyev 2016-cı ilin yayında ona yenidən böyük etimad göstərək daha böyük təhsil ocağı olan ADPU-ya rektor təyin etdi.
- Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetində aparılan islahatlarla bağlı müxtəlif ekspertlər öz rəylərini bildiriblər. Bu islahatlara Sizin münasibətiniz necədir?
- Azərbaycan Dövlət Müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra sovet dövründən qalmış bir sıra problemlərin, o cümlədən təhsil sahəsində problemlərin aradan qaldırılması sahəsində məqsədyönlü işlər həyata keçirilmiş, qanunvericilik bazası təkmilləşdirilmişdir. Lakin çox təəssüf ki, bəzi təhsil müəssisələrində hələ də çox ciddi problemlər qalmaqdadır. Bu problemlərdən ən başlıcası kadr problemidir. Mən özüm də 40 ildir ki, müxtəlif ali məktəblərdə dərs deyirəm. Bəzi hallarda yüksək elmi adı, müxtəlif mükafatları olan şəxslər bu titulların arxasında gizlənərək, auditoriyada dərs demək əvəzinə, daha çox kafedraların boynunda yükə çevrilir, kollektivin inkişafına mane olur. Hazırda ADPU-da aparılan islahatların əsas mahiyyəti ondan ibarətdir ki, müəllimlərin demokratik yolla, şəffaf şəraitdə seçkisi təşkil olunur. Yəni kafedrada vəzifə tutmaq istəyən şəxslər, kimliyindən asılı olmayaraq, birinci növbədə komissiyanın iştirakı ilə auditoriyada açıq dərs keçməlidir. Məhz dedikləri dərslərin keyfiyyətinə görə onlar bu vəzifələrə seçilə biləcəklər.
- Bəs əvvəllər müəllimlərin işə götürülməsi necə həyata keçirilib?
- Əvvəllər bayaq dediyim kimi titullar əsas götürülüb. Bundan başqa proteksiya, digər neqativ hallar da mövcud olub. Fikrimcə, ali məktəbdə müasir dövrün tələbatına cavab verən, gənclərə nümunə olan, onlara vətənə, millətə, dövlətə məhəbbət hissi aşılaya bilən müəllim dərs deməlidir. Məndə olan məlumata görə, ADPU-nun bəzi kafedralarında əvvəllər ayda bir neçə dəfə kafedraya baş çəkən, dərs yükləri, auditoriya saatları olmayan çoxlu sayda müəllim olub. Yeni rəhbərliyin universitetdə nizam-intizamı qaydaya salmaq üçün imza jurnallarını tətbiq etməsi bu cür neqativ halları üzə çıxardı.
- Sizcə, böyük kollektivi olan ADPU-da bu islahatlardan razı qalanlar çoxdur, ya əleyhdarları?
- ADPU-nun yeni rəhbərliyinin həyata keçirdiyi demokratik islahatlar birinci növbədə Azərbaycan dövlətçiliyinin güclənməsinə xidmət edir. Əlbəttə, bu islahatlardan razı qalanlar da var, narazılar da. Bu da təbiidir. Aylarla işə gəlməyib maaş alan, öz iş yerlərini itirib təqaüdə gedenlər, əlbəttə ki, narazı qalacaqlar. Lakin bu islahatların müsbət nəticələri artıq görünməkdədir. Bəzi kafedralarda illərlə laborant işləyib müəllim keçə bilməyən gənc alimlərə münbit şərait yaradılıb. Fikrimcə, ADPU-da bu islahatlar öz müsbət nəticəsini verəcək. Arzu edirəm ki, digər universitetlər də bu müsbət təcrübədən bəhrələnsinlər.
