Bazar günü günü, 12 iyul 2026
     

Fövqəladə hadisələr Həccin perspektivinə pessimist rəylər doğurub

Image


Fazil Mustafa: "Ölkələr üçün kvotaları azaltmaq lazımdır"

"İkinci və daha çox ziyarət etmək istəyənlərə viza verilməməklə bu say azaldıla bilər"

Bu il Həcc ziyarətində müxtəlif səbəblərdən 1000-ə yaxın zəvvarın həlak olması Məkkədə görülən təhlükəsizlik tədbirlərinin səviyyəsini yenidən gündəmə gətirib.
Mina faciəsindən sonra Türkiyədən bu ölkəyə şok təklif səsləndirilib. Hakim Ədalət və İnkişaf Partiyası (AKP) sədrinin müavini ziyarət zamanı Məkkədə təhlükəsizlik yönündə ciddi bir çatışmazlıq olduğunu deyib. Mehmet Əli Şahin Həcc ziyarətinin təşkilatçılığının Türkiyəyə verilməsini təklif edib. Şahin baş verənlərə "tale", "vaxtı çatdı", "əcəl" və s. deyib keçməyin mümkün olmadığını deyib. Sədr müavini, həmçinin, Məkkə və çevrəsi Səudiyyə Ərəbistanı ərazisində olsa da, bu müqəddəs məkanın bütün müsəlmanlara aid olduğunu vurğulayıb: "Oradakı təhlükəsizlik probleminin həlli üçün bütün müsəlman ölkələrinin birlikdə müzakirələr aparmasında fayda var. "Ordan gələnlər burdan gələnləri sıxışdırıb əziblər". Elə şey olar? Bunu dünyaya necə izah edəcəksiniz? İzahı mümkündürmü? Minə yaxın, 753 insan dünyasını dəyişdi. Belə şey olar? Heç kim millətçilik elədiyimi fikirləşməsin. Bizə versinlər, Türkiyə Allahın izni ilə heç kimin burnunu qanatmadan Həcc ziyarətini təşkil edər. Zəhmət haqqı da istəmirik. Səudiyyə Ərəbistanı hökumətinə müraciət edirəm. Verin bizə, Türkiyəyə. Türkiyə olaraq ziyarətin təşkilatçılığını intizamlı şəkildə həll edərik".
Mina faciəsindən sonra İranın paytaxtı Tehranda Səudiyyə Ərəbistanına qarşı etirazlar səngimək bilmir. İnsidentdən hiddətlənmiş yüzlərlə paytaxt sakini Krallığın Tehrandakı səfirliyi qarşısına toplaşaraq qəzəb nümayiş etdirib. Əl-Səud ailəsi və rəsmi Ər-Riyada qarşı lənətlər yağdıran izdiham bu ərəb ölkəsinin səfirliyinin qapadılmasını tələb edib.
Səud hökuməti Minada baş vermiş faciəyə görə təşkilati və təhlükəsizlik işlərində səriştəsizlikdə təqsirləndirilir. İranın rəsmi xəbər agentliyinin yaydığı məlumata görə, baş verən basırıqda həlak olmuş 700-dən çox zəvvardan 155-i İran vətəndaşı olub, 321 iranlı zəvvarın aqibəti barədə hələ də heç bir məlumat yoxdur.
Bütün bu yaşananların Həcc ziyarətinin perspektivinə nə kimi təsiri olacaq və analoji halların yaşanmaması üçün nə edilməlidir?
Millət vəkili Fazil Mustafanın fikrincə, İslam alimləri bir yerə yığılıb müsəlmanlara tövsiyə edə bilərlər ki, bir dəfə Həcc ziyarəti etmək yetərlidir: "Çünki ziyarət edənlərin sayı günbəgün artır və Səudiyyə Ərəbistanı hökumətinin də bu qədər insan kütləsini tənzimləməsi ildən-ilə çətinləşir. "Hər kəs istəyir ki, Həcc ziyarəti zamanı dünyasını dəyişib şəhid olsun" deməklə iş bitmir. Böyük əksəriyyət istəyir ibadətini tamamlayıb evinə qayıtsın. Səudiyyə hökuməti ildən-ilə artan zəvvar sayının normada olması üçün yollar düşünməlidir.
Düşünürəm ki, Səudiyyə Ərəbistanı bu axının qarşısını almaq üçün, ikinci və daha çox ziyarət etmək istəyənlərə viza verməməklə bu sayı azalda bilər. Ümumi mərasimlər zamanı ayrıca ölkə və ya bir neçə ölkəni birləşdirən qruplar üçün ibadət növbəliliyi yaratmaq olar. Ölkələr üçün kvotaları azaltmaq lazımdır. Çünki tibbi baxımdan da təhlükəli virusların yayılması risqi var. Kiminsə yaş və ya səhhət səbəbindən dünyasını dəyişməsi gözləniləndir, ancaq bu hansısa texniki səhlənkarlıq və ya nöqsan səbəbindən baş verirsə, buna oldu-bitdi deyib baxmaq olmaz. Təbiidir ki, bütün yaşananlar ziyarətə getmək istəyənlərin də sayına təsir edəcək. Çünki heç kim ayaq altda qalıb ölmək istəməz".
Məhəmmədəli QƏRİBLİ





VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

SON XƏBƏRLƏR

12.07.2026 / 11:32
İranın 6 şəhərində partlayışlar baş verib

12.07.2026 / 11:10
İrandan ABŞ-a xəbərdarlıq - Sözünüzə əməl edin, əks halda bədəlini ödəyəcəksiniz...

12.07.2026 / 10:52
DÇ-2026 - Yarımfinalında qarşılaşacaq komandalar müəyyənləşdi...

12.07.2026 / 10:37
ABŞ İranı yenə vurdu – İran 5 ölkədə hərbi hədəflərə zərbə endirdi...

12.07.2026 / 10:19
Qazaxıstanda Neolit dövrünə aid məzarlar tapılıb

12.07.2026 / 09:55
SEPAH Hörmüzdə daha bir gəmini vurub

12.07.2026 / 07:31
Almaniyada Ukrayna üçün dron istehsal edən gizli fabrik?..

12.07.2026 / 07:17
1900 LGBT+ sərnişini daşıyan Amerika kruiz gəmisi Türkiyə və Misir sahillərinə buraxılmadı

12.07.2026 / 06:46
Hörmüzdə gəmilərə hücum edən "sistemin yaramaz elementləri" imiş - İran tərəfi belə deyir…

12.07.2026 / 06:31
İnqilab Keşikçiləri Hörmüzü yenidən bağladı - “əlavə xəbərdarlığa qədər…”

11.07.2026 / 23:18
Rusiya Ukraynaya göndərilən silahları izləmək üçün NATO ölkələrində minlərlə kameranı ələ keçirdi...

11.07.2026 / 22:40
Polşa Ukrayna Üsyançı Ordusunun qırmızı-qara bayrağını qadağan edir - Navrotski parlamentə çağırış etdi...

11.07.2026 / 21:10
Prezidentin sosial media hesablarında Quzeyxırman və Güneyxırman kəndlərində sakinlərlə görüşündən videoçarx paylaşılıb

11.07.2026 / 21:05
Ukrayna Rusiyanın Azovdakı “kölgə donanması”nı çökdürür - bir gecədə 28 gəmi vuruldu... +VİDEO

11.07.2026 / 20:46
İstilər Eyfel qülləsinin də “dəngəsini” pozdu

11.07.2026 / 20:02
Prezident: "Hər dəfə Qarabağda, Şərqi Zəngəzurda olanda və inkişafı görəndə ürəyim sevinir"

11.07.2026 / 19:58
"Dövlətimiz güclüdür, Ordumuz güclüdür, iradəmiz yerindədir" - Prezident

11.07.2026 / 19:56
ABŞ konqresmeni İordan çayının qərb sahilində israilli köçkünlər tərəfindən girov götürüldü...

11.07.2026 / 19:53
Prezident İlham Əliyev: "Son 5-6 il ərzində xalqımız haqlı olaraq qürur hissi ilə yaşayır"

11.07.2026 / 19:51
"Hər dəfə keçmiş köçkünlər öz dədə-baba torpaqlarına qayıdanda hamımız üçün bayramdır" - Prezident

11.07.2026 / 19:45
"Soyqırım və deportasiya qurbanlarına dəstək" adlı layihənin icrası davam edir

11.07.2026 / 19:03
Yazıçı-publisist Aydın Tağıyevin kitabının təqdimatı olub - FOTO

11.07.2026 / 18:01
“Xankəndi” hotelinin açılışı oldu - FOTO

11.07.2026 / 17:35
Prezidentin sosial şəbəkə hesablarında Şuşanın Kiçik Qaladərəsi kəndində sakinlərlə görüşü ilə bağlı paylaşım edilib - VİDEO

11.07.2026 / 17:25
Prezident İlham Əliyev Xocavənd rayonunun Quzeyxırman kəndində olub

11.07.2026 / 16:17
Zərdabda narkotikin təsiri altında avtomobil idarə edən sürücü saxlandı

11.07.2026 / 16:01
Prezident Şuşada “Yasəmən” hotelinin yeni korpusları ilə tanış oldu - FOTO

11.07.2026 / 15:32
Prezident Şuşanın Qarabağ küçəsində dövlət-özəl tərəfdaşlığı çərçivəsində həyata keçirilmiş işlərlə tanış olub - FOTO

11.07.2026 / 15:11
Patruşev illər əvvəl bin Ladenə qarşı planlaşdırılan Rusiya-ABŞ əməliyyatını açdı – ABŞ son anda imtina etdi...

11.07.2026 / 15:07
Şuşada “Sadıqcanın evi”nin bərpadan sonra açılışı olub - FOTO

11.07.2026 / 14:22
Azərbaycan vətəndaşını qətlə yetirən şəxs Batumi aeroportunda yaxalandı

11.07.2026 / 14:09
BTQ ilə Burkina-Faso Beynəlxalq Araşdırmalar İnstitutu arasında anlaşma memorandumu imzalandı

11.07.2026 / 13:57
Prezident Şuşanın Kiçik Qaladərəsi kəndində görülən işlərlə tanış olub və kəndə qayıdan sakinlərlə görüşüb - FOTO

11.07.2026 / 13:57
Prezident Şuşanın Kiçik Qaladərəsi kəndində görülən işlərlə tanış olub və kəndə qayıdan sakinlərlə görüşüb - FOTO

11.07.2026 / 13:44
Azərbaycanın sərt müqavimətindən sonra İsrail geri addım atdı – qondarma “soyqırım" məsələsi gündəmdən çıxarıldı...

11.07.2026 / 13:17
CHP-nin idarə etdiyi daha bir bələdiyyədə həbslər aparıldı – sədrin də aralarında olduğu 36 nəfər qandallandı...

11.07.2026 / 12:50
Sui-qəsd iddiaları Trampı qorxutdu... Orduya əmr verdi - İranı xəritədən siləcəklər...

11.07.2026 / 12:19
İran “səhvini” boynuna aldı? - Tramp danışıqların bərpasına göstəriş verdi

11.07.2026 / 12:15
Ukrayna Azovda 13 rus tankerini vurdu - Rusya Don-Azov kanalını gəmilərə bağladı...

11.07.2026 / 11:53
"Karib hövzəsində dekolonizasiya mövzusu çox vaxt lazımi səviyyədə diqqətdə olmur" - Sen-martinli jurnalist

11.07.2026 / 11:29
Ukrayna üçün “Patriot”lar ilkin mərhələdə Almaniyada istehsal oluna bilər...

11.07.2026 / 11:15
Prezident İlham Əliyev Monqolustan Prezidentinə təbrik ünvanlayıb

11.07.2026 / 11:03
Prezident Laçında Hoçaz çayının üzərindəki su elektrik stansiyalarının açılışını etdi - FOTO

11.07.2026 / 10:54
Zakir Həsənov Türkiyədə səfərdədir - FOTO

11.07.2026 / 10:45
“Həkəriçay” su anbarının təməli qoyuldu

11.07.2026 / 10:31
Jan-Mişel Brun Fransa mətbuatını ifşa etdi - müstəmləkə xalqlarına qarşı zorakılığı kölgədə saxlayır, təhrif edirdilər...

11.07.2026 / 10:22
Avropa Parlamenti ermənilərdən başqa həm də yunan lobbisinin əsirliyində imiş... SÜBUT...

11.07.2026 / 10:08
Hakan Fidan S-400-lərin üçüncü ölkəyə göndərilməsi ilə bağlı danışıqların davam etdiyini açıqladı...

11.07.2026 / 09:53
“Azərbaycanca-Norveçcə sözlük" yayınlandı

11.07.2026 / 09:48
"Media dekolonizasiya prosesində qlobal məlumatlılığın artırılmasında mühüm rol oynayır" - Abbas Abbasov

11.07.2026 / 09:44
Vətənə və xalqa xidmət edən ömür Doğum gününüz mübarək, hörmətli Rasim Məmmədov!

11.07.2026 / 09:37
Bakıda medianın dekolonizasiya prosesində roluna həsr olunmuş konfrans keçirilir

11.07.2026 / 09:30
Amerikalı mütəxəssislər TRIPP layihəsi ilə bağlı Ermənistana səfər edib...

11.07.2026 / 09:15
İran Trampın iddialarını təkzib etdi – onlardan danışıqların bərpasını istəməmişik...

11.07.2026 / 08:49
İran ABŞ-ın bombaladığı nüvə obyektlərini bərpa edir - peyk görüntüləri ortaya çıxardı...

10.07.2026 / 22:43
Paşinyan hələ də Ermənistanda qalan Azərbaycan kəndlərindən danışdı...

10.07.2026 / 22:18
Kreml rəsmisi ABŞ-ın Ukraynaya “Patriot hədiyyəsini” dəstəklədi - Peskov nə demək istəyir?...

10.07.2026 / 21:44
Paşinyan yeni konstitusiya layihəsini dekabrda Əliyev və Trampla görüşədək təqdim edəcək...

10.07.2026 / 21:16
Avroparlament Putinin devrilməsinə doğru daha bir addım atdı...

10.07.2026 / 20:55
Rusiyada dərin yanacaq qıtlığının Azərbaycana təsirləri gündəmdə...

10.07.2026 / 20:41
Prezident İlham Əliyev bir sıra beynəlxalq qurumların rəhbər şəxslərini qəbul edib - FOTO

10.07.2026 / 20:37
Azərbaycan JF-17 qırıcı təyyarələri ilə bütün Xəzəri nəzarətə götürür

10.07.2026 / 20:36
Ərdoğanın hədiyyə etdiyi revolverlərin bir çoxu geri qaytarıldı

10.07.2026 / 20:21
Ermənistan İranın əlindən çıxır, TRIPP layihəsinin də buna birbaşa dəxli var

10.07.2026 / 20:05
Akademik Musiqili Teatrda "Şahmaran" tamaşasına daxili baxış keçirilib

10.07.2026 / 19:55
Ermənilərin məhkəməsi çıxışlarla davam etdirilib FOTO

10.07.2026 / 19:39
Tramp İrandan yeni təklif aldığını iddia etdi – “Biz də qəbul etdik”...

10.07.2026 / 19:22
Vasitəçi ölkələr ABŞ-İran gərginliyini azaltmaq üçün hərəkətə keçdi - Qətər Tehrana heyət göndərdi...

10.07.2026 / 18:57
Yaxın Şərqdə gərginliyi daha da artıracaq iddia - ABŞ-dan sonra iki körfəz ölkəsi də İrana hücum etdi...

10.07.2026 / 18:40
Xaricdə təhsil şirkətləri ilə bağlı vətəndaşlara xəbərdarlıq edildi... - "özünü "təhsil ekspertləri" kimi təqdim edənlər..."

10.07.2026 / 18:12
Kreml Türkiyənin S-400-ləri satacağını rəsmən təsdiqlədi – sistemlər üçüncü ölkələr üzərindən Rusiyaya qaytarıla bilər...

10.07.2026 / 17:50
Əli Əsədovun rəhbərliyi ilə İqtisadi Şuranın iclası keçirildi - FOTO

10.07.2026 / 17:35
Nazir Vilayət Eyvazovun göstərdiyi rəqəmlərlə bağlı müzakirə başladı - necə və hansı üsullarla?...

10.07.2026 / 17:19
Professor Məhərrəm Zülfüqarlının “ Atillanın yeni sərgüzəştləri” kitabı nəşr olundu - FOTO

10.07.2026 / 16:32
“Zəngəzur dəhlizi bəyanatına” Ermənistan XİN-nin əks-reaksiyası tam yersizdir...

10.07.2026 / 15:58
“XXI Əsrin Qadınları” İctimai Birliyinin layihəsinin yekun tədbiri Ağsuda keçirilib

10.07.2026 / 15:57
Yunus Oğuzun “Türk” etnonimi və törələri kitabı Respublika Gənclər Kitabxanasının fonduna daxil edilib

10.07.2026 / 15:52
Beyləqan şəhərində fermerlər üçün aqrar sığorta ilə bağlı maarifləndirici təlim keçirilib

10.07.2026 / 15:49
ABŞ MKİ-nin “əllərini pişik yeyib ki, İsrail kəşfiyyatı önə çıxıb?!”...

10.07.2026 / 15:41
Marketlər yerli istehsalçılardan 100 min manat istəyir? – Deputatdan iddia...

10.07.2026 / 15:27
Ölkədə qulaqdibi xəstəliyinin artması iddiaları ilə bağlı rəsmi açıqlama...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...

XƏBƏR ARXİVİ