Yeniyetmələr arasında skolioz xəstəliyi artır

Tarix: 18.09.2015 / 02:23
Bölmə: Sosial

"Onurğanın əyriliyi orqanizmin düzgün fəaliyyət göstərməsinə imkan vermir"

Adil Qeybulla: "Onurğa əyriliklərinin əsası uşaq doğulan gündən qoyulur"

İnformasiya texnologiyaları əsrində yaşamağımızla fəxr etsək də, nəticədə sağlamlığımız təhlükə altındadır. Statistikaya görə, hər dörd, bəzən də üç nəfərdən biri bel ağrısından şikayətlənir. Xüsusilə oturaq iş formatı zamanla canımızdan olmağa yol açır. Peşə xəstəlikləri deyilən xüsusi sənət sahələri var: zərgərlik, dərzilik, pinəçilik, sürücülük... Son 20 ildə bu sənət arasına kompyuter qarşısında vəzifəsini yerinə yetirən müxtəlif sahələr də əlavə olunub. Belə iş-güc sahibləri bel ağrılarından şikayətlənir.

Aparılan araşdırmalara görə, son zamanlar məktəbli uşaqlar və yeniyetmələr arasında skolioz (bel əyriliyi) xəstəliklərinə daha çox rast gəlinir.

Həkimlərin dediyinə görə, hazırda 50-80 faiz uşaqlarda qamətin bu və ya digər əyrilikləri müşahidə olunur. 5-9 faiz uşaqlarda isə onurğa sütununun ən ağır formalı deformasiyalarından hesab edilən və son nəticədə hətta əlilliyə də səbəb ola bilən skolioz xəstəliyi aşkar edilir.

Açıqlanan statistik rəqəmlərə görə, Azərbaycanda təxminən hər 1000 nəfərdən 10 nəfər skolioz xəstəliyinin daşıyıcısıdır. Xəstəliyin üstünə vaxtında düşülmür, insanın vücudu əyilir və donqarlıq əmələ gəlir. Ən dəhşətlisi isə budur ki, bu xəstəlik əməliyyat olunmadıqda, erkən yaşlarda ölümlə nəticələnir. Skolioz xəstəliyi xüsusən gənc və yeniyetmə yaşlarında özünü daha qabarıq büruzə verdiyindən, bəzən insanlarda kompleks halına gəlir.

Professor, tibbi ekspert Adil Qeybulla bizimlə söhbətində bildirdi ki, skolioz xəstəliyi anadangəlmə və sonradan qazanılmış da ola bilər: "Bu xəstəlik çox vaxt sonradan əmələ gəlir. Onurğa sütununda olan əyriliklər 3 yerə bölünür: onurğanın önə, arxaya və yana əyilməsi. Onurğa sütununun təbii 2 əyriliyi var. Boyun və bel hissədə. Təbiət o əyriliyi onun üçün yaradıb ki, həmin vəziyyətdə biz rahat yeriyək, ayaq üstə dayanaq və boynumuzu rahat döndərək. Bu əyriliyin fizioloji funksiyası bundan ibarətdir. Bu, fizioliji əyrilikdir. Patoloji əyriliklər isə 3 növdə olur: kifos, lardos və skolioz. Kifos ən çox döş qəfəsində olur, onurğanın arxaya əyilməsidir. Lardos onurğanın önə əyilməsidir. Ən çox bel nahiyəsində olur. Yanlara-sola və sağa əyilməyə isə skolioz deyilir. Bir də onurğanın qövsvari əyilməsi var".

Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, onurğa əyriliklərinin əsası uşaq doğulan gündən qoyulur: "Yəni uşağın düzgün inkişaf etməməsindən yaranır. Xəstəlik yaş yarıma qədər uşaqlarda formalaşır. Valideyn buna fikir vermir. Əgər uşağın ayağının altında yastı pəncə varsa, ayağının biri o biri ayağından qısadırsa, valideyn buna mütləq fikir verməlidir. Uşağın budunun başı inkişaf etmirsə, o artıq natarazlıq yaradır. Bir tərəf yaxşı, digər tərəf isə az inkişaf edir. Bu da lardosun əmələ gəlməsinə səbəb olur. Onurğanın bel hissədən önə doğru əyilməsi burda gediş düzgün olmadığı üçün 2-ci olaraq lardosun əmələ gəlməsinə səbəb olur. Bizə isə 13 yaşında müraciət edirlər. Valideyn uşağı çimizdirəndə görür ki, uşaq düzgün oturmur, yaxud özü bel ağrısından şikayət edir. Onurğa əyrilikləri adətən cinsi inkişafa yaxın dövrdə sürətlənməyə başlayır. Kiçik əyrilik olan zaman 9 yaşdan 13 yaşa qədər kəskin pisləşmə gedir. Əgər birinci dərəcəli əyrilikdirsə, keçir ikinci dərəcəyə, ikinci dərəcəlidirsə, keçir üçüncü dərəcəyə, üçüncü dərəcəlidirsə, keçir dördüncü dərəcəyə. Cinsi yetişkənlik dövründə orqanizmə çoxlu vitaminlər və minerallar lazımdır. Sistemdə indokron, yenidən qurulma gedir. Bu, qızın qadınlıq fazasına, oğlandırsa, kişilik fazasına gedən bir yoldur. Həmin gedən yolda problemlər yaranır. Onurğanın əyriliyi orqanizmin düzgün fəaliyyət göstərməsinə imkan vermir. Çox zaman uşağın boynunun kökündə ağrılar olur, rahat ola bilmir. Bu da boyun nahiyəsində olan problemlərdir. Boyundakı təbii lardos düz olanda problem yaranır. Bundan isə başa gedən sinirlərin, damarların gedişatının pozulması, baş ağrıları, əsəbilik və uşağın yaddaş pozuntusu yaranır. Xəstəliyin birinci dərəcəsi yüngül dərəcə hesab olunur. İkinci dərəcədə yüngül şikayətlər olur. Əsəbilik, əllərin tərləməsi və tənginəfəslik yaranır. Üçüncü dərəcədə isə kəskinləşir".

A.Qeybulla onu da əlavə etdi ki, xəstəlik birinci dərəcədədirsə və vaxtında müalicə olunmazsa, bu zaman skolioz əmələ gəlir: "Onurğanın yaxşı inkişafında kalsinin, fosforun, maqninin və mineralların rolu mütləqdir. Uşaq doğuş travması alıbsa, uşağın başı zədələnibsə və tam müalicəsi sona qədər aparılmırsa, bunun müalicəsi 5-10 il çəkə bilər. Çox hallarda valideynlər laqeyd yanaşır".

Günel CƏLİLOVA

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 01.10.2026 / 23:12

Yağıya “can” demə... düşmənə əyilmə... Dilican dərəsi...

Tarix: 01.10.2026 / 22:38

Dissertasiyaların rus dilində yazılmasının yaratdığı problemlər

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 19:23

Hərbi hissəni özbaşına tərk etmiş Azərbaycan hərbçisi Ermənistan ərazisində saxlanılıb

Tarix: 01.10.2026 / 16:19

Nazir Vilayət Eyvazov MDB-nin DİN Şurasının iclasında iştirak edib - FOTO

Tarix: 01.10.2026 / 15:39

Əbədiyyət günəşinə dönən Vətən sevdalıları...

Tarix: 01.10.2026 / 14:56

“Universitetdən çıxarılmağımın qarşısını Mir Cəlal Paşayev aldı” – Nizami Təhməzov

Tarix: 01.10.2026 / 11:00

Kürdəmirdə toyda zəhərlənənlərin sayı 91-ə çatdı - AQTA araşdırmalara başladı...

Tarix: 01.10.2026 / 00:25

Kürdəmirdə toyda kütləvi zəhərlənmə - 30 nəfər xəstəxanaya müraciət etdi...

Tarix: 30.09.2026 / 21:47

Kolleclərə qəbul planı da, tələbə marağı da azalıb...

Tarix: 30.09.2026 / 17:34

“Nar” “AiNar” rəqəmsal köməkçisini istifadəyə verdi

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 19:18

Rusiya Ermənistanı “qaz rıçağı" ilə inqilaba sürükləyir...

Dağ-mədən sənayesində yeni mərhələ - “Böyük Qayıdış”ın məşğulluq perspektivləri...