Bazar ertəsi günü, 16 noyabr 2026
ANA SƏHİFƏ
SON XƏBƏRLƏR
BAKI-XƏBƏR TV
ƏLAQƏ
MENYU
Dünya
Gündəm
Siyasət
İqtisadiyyat
Sosial
Kriminal
Mədəniyyət
İdman
Yetkinlik yaşına çatmayanların cinayətlərinin kriminoloji aspektləri...
Tarix: 17.09.2015 / 02:47
Bölmə: Sosial
Adətən cinayətkarlıqla mübarizə fəaliyyətində yeniyetmələr və gənclər yüksək təhlükəlilik dərəcəsi ilə xarakterizə olunurlar. Bütün ölkələrin və cəmiyyətlərin taleyində onların həyat tərzi, vərdiş halına keçmiş davranışları, şəxsi keyfiyyətləri narahatlıq doğurur. Ona görə də yeniyetmə - gənclərin cinayətkarlığına daha çox diqqətin ayrılması təəccüblü deyil. Ölkənin gələcəyi üçün yeniyetmə və gənclərin rolunu danmaq, onların həyatına seyrçi mövqedə durmaq arzuolunmazdır.
Tarixən böyüklər kiçiklərin davranışlarını neqativ qiymətləndirir. Nəsildən- nəslə keçən bir hal, necə deyərlər, "nəslin münaqişəsi" kimi bəşəriyyətin həm keçmiş, həm də yeni tarixinə xas bir cəhətidir. Yaşlı nəsil kiçik nəslin hərəkətlərindən həmişə narazı olduğundan, onlar da qarşılığında cavabsız qalmırlar.
Gənc nəslə yüksək aktivliyin xas olması qanunauyğun haldır. Bu nəslin müəyyən qismi kriminal səmtə, narkotik maddələrin qəbuluna, digərləri mənəviyyata zidd əməllərə meylli olsalar da, müəyyən qismi də bədii, texniki, yaradıcı məşğuliyyətə üstünlük verir. Uşaqlar, yeniyetmələr, gənclər həm də yüksək enerjiyə malik olduğundan, qeyri-adi bir şeyi nümayiş etdirmək, olmayan bir nailiyyəti, innovativ bir fəaliyyəti göstərməklə özlərini cəmiyyətdə təsdiqləmək istəyirlər. Bu zaman neqativ əməllərin qurbanına çevrilənlər də az olmur.
Vəziyyətin dramatikləşməsində yaşlı nəslin də suçu az deyil. Yeniyetmə və gəncləri ağır cinayətlər törətdiklərinə görə qınayırıqsa, valideynlərin, təhsil işçilərinin onlara qarşı zorakılıqlarını, həyat tərzlərinə, davranışlarına nəzarətin olmamasını da unutmamalıyıq. Yeniyetmə və gənclərə qarşı nə qədər amansız davransaq və kinli olsaq, əməllərini lənətləsək də, anticəmiyyət hərəkətlərinin qarşısını ala bilmərik. Münasibət humanist, doğmalıqla əhatə olunan həddə olmalı, onlara isti və nəzakətli yanaşma olmalıdır. Necə deyərlər, "Çətin uşaqlar yox, çətin böyüklər və cəmiyyət var".
"Yeniyetmə" termini işlətdikdə 14-17 yaş arasında olanlar başa düşülür. Ona görə də cinayət qanunvericiliyi cinayətlərin subyekti üçün aşağı yaş həddini 14 yaş müəyyən edir. 18 yaşdan yuxarı şəxslər həddi-büluğa çatmışlar hesab olunur.
Yaş göstəricilərinə və sosioloji təsəvvürlərə görə, 18-29 yaş qrupunda olanlar gənclər adlanır.
Cinayətkarlığın gənclərə və yeniyetmələrə şamil olunan xüsusi, spesifik səbəbləri yoxdur. Doğuran səbəblər sırasında ümumi qanunauyğun sosial hallar, determinizm, sosial, iqtisadi və imkan baxımdan bərabərsizliklər və s. qeyd olunur.
Bütün cəmiyyətlərdə "böyük", "kiçik" ifadələri yalnız yaşla bağlanmır, həm də statusun müxtəlifliyi ilə ölçülür. "Böyük" anlayışı sosial status baxımından əhəmiyyətli və dəyərlidir.
Ümumdünya Beynəlxalq Səhiyyənin statistik məlumatına görə, hər il dünyada 31.000 nəfər - 15 yaşa qədər olan yeniyetmə zorakılıqlar nəticəsində həlak olur. Təkcə RF-də bir il ərzində 103.360 nəfər yetkinlik yaşına çatmayan şəxsə qarşı qəsdlər törədilib, müxtəlif cinayətlərin qurbanına çevrilib. Nəticədə 3670 yeniyetmə həlak olub, 6626 nəfərin sağlamlığına ağır xəsarətlər yetirilib, 19.586 yeniyetmə "böyüklər" tərəfindən müxtəlif növ cinayətlərin törədilməsinə cəlb olunub, 44.164 yeniyetmə alkoqollu içkilərə təhrik olunub və sərxoşluq həddinə çatdırılıb, 1653 nəfər əxlaqsız hərəkətlərdə iştirak edib və s. "İndiki gənc nəslin sanki gələcəyi yoxdur, sabaha ümidlə baxmırlar, nikbin deyillər. Bu nəslin davamı olaraq gələn uşaqların da həyat perspektivləri, nə isə əldə etmək imkanları yoxdur, güclərini hara, nəyə və niyə sərf etməlidirlər?" düşünənlər də var. Bu, çox qorxulu haldır. Hərəkətləri və "böyüklüyü" anlaşılmaz yaşlıların yaşadığı ətrafda olan yeniyetmə və gənclər müxtəlif qruplarda birləşə, düşüncələrinə uyğun submədəniyyət normalarını, cəmiyyət üçün arzuolunmaz maraqlarını, yeni ifadələri (slenq) yarada bilirlər. Belə qruplar həmişə "qanuna qulaq asan" olmur.
Azərbaycan Respublikası bir sıra ölkələr üçün örnək ola biləcək davamlı sabitliyin hökm sürməsi, əməliyyat-axtarış fəaliyyətinin və ictimai təhlükəsizliyin, vətəndaşların hüquq və azadlıqlarının təmin olunması nəticəsində hər 100 min əhaliyə düşən cinayətlərin sayına (257) görə öndədir. Vəziyyətin operativ nəzarətdə saxlanması ölkə hüdudlarından kənarda qısqanclıqla qarşılansa da, sabitlik daxildə və dost ölkələrdə qürur doğuran bir ovqat yaradır. Əcnəbi vətəndaşlarının təhlükəsizliklərinə zəmanət verməyən doğma vətənlərindən qaçıb Azərbaycana gəlməsinin də əsas səbəblərindən biri, mən deyərdim ki, ən mühümü ölkəmizdə davamlı sabitliyin olmasındadır. Bunun üçün təhlükəsiz məmləkətdə yaşamağı bizə bəxş edənlərə "Allah sizi qorusun" deməliyik. 2014-cü il ərzində qeydə alınmış 22.297 cinayət faktının 3%-i yetkinlik yaşına çatmayanlar tərəfindən törədilib. Bu, 22.297 cinayətin kiçik bir zərrəsidir.
Yeniyetmə və gənclərin cəmiyyətə zidd əməllərə meyli problemli məsələlərdən olduğuna görə, etik baxımdan fövqəladə dərəcədə mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Azərbaycanda cinayətkarlıqla mübarizə statistikasında yeniyetmə və gənclərin cinayət əməllərinin azlığı, cəmiyyətin inkişaf səviyyəsi ilə, ölçülüb-biçilmiş cinayətkarlıqla mübarizə siyasətinin, sosial-iqtisadi və daxili siyasətin vəziyyəti ilə xarakterizə olunur. Cinayətkarlıqla mübarizə siyasətinin bəhrəsidir ki, qəsdən törədilən cinayətlərdə azyaşlıların - koeffisiyenti azlıqla müşahidə olunur.
Şəmsəddin Əliyev
"Polisə Dəstək" İB-nin sədri
DİGƏR XƏBƏRLƏR
Tarix: 16.11.2026 / 10:44
Ombudsman beynəlxalq ictimaiyyəti minatəmizləməyə dəstəyi artırmağa çağırdı
Tarix: 16.11.2026 / 10:17
Şahdağda qarın hündürlüyü 20 santimetrə çatdı
Tarix: 16.11.2026 / 10:02
Bakıda güclü külək 32 ağacı sındırdı
Tarix: 15.11.2026 / 18:43
Ağstafada sursat partladı
- ölən və yaralanan var...
Tarix: 15.11.2026 / 16:26
Təhsilin rəqəmsallaşmasındakı ciddi geriliyin əsas səbəbi məmur məsuliyyətsizliyidir
- İlham Əhmədov yazır
Tarix: 14.11.2026 / 11:46
İrəvandakı Göy məscidin mərasim zalına erməni şairin adının verilməsi narahatlıq doğurur
- BƏYANAT
Tarix: 14.11.2026 / 10:58
Gənc əsgərlərlə görüşə müvəqqəti məhdudiyyət qoyuldu
- RƏSMİ
Tarix: 13.11.2026 / 21:05
Əlil şəxslər “keçiddə” bir beçə aylıq müavinətdən niyə məhrum olsunlar?!
Tarix: 13.11.2026 / 20:13
Məzuniyyətin pulla əvəzlənməsi
- İşçi özü istəyirsə, pisdir?
Tarix: 13.11.2026 / 19:15
İşdə məhəbbət macərası
- DOST Agentliyinin müdir müavini buna görə işdən azad olundu
Tarix: 13.11.2026 / 16:55
İrandan Almaniyaya 29 kq-dan çox metamfetamin aparanlar Naxçıvanda yaxalandı
Tarix: 13.11.2026 / 16:40
Ev təsərrüfatlarının uçotunun arxasında nələr var
- Şayiələr baş alıb gedir, bəs həqiqət harada?...
VİDEO
Tarix: 17.10.2026 / 17:10
Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO
Tarix: 27.11.2025 / 11:10
Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO
Tarix: 12.11.2025 / 11:05
Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO
Tarix: 12.11.2026 / 21:39
Azərbaycan üzərindən Ermənistanla ticarət dayan(dırıl)ıb - İrəvan adekvat ola bilmir...
Tarix: 12.11.2026 / 19:56
İrəvanda Göy məscid murdarlandı, Azərbaycandan başqa heç bir qonşu müsəlman ölkə səsini çıxarmadı...
Tarix: 12.11.2026 / 15:00
Saatlıq maaş sisteminə keçirik, pullar yeni qaydada hesablanacaq...
SON XƏBƏRLƏR
16.11.2026 / 10:44
Ombudsman beynəlxalq ictimaiyyəti minatəmizləməyə dəstəyi artırmağa çağırdı
16.11.2026 / 10:17
Şahdağda qarın hündürlüyü 20 santimetrə çatdı
16.11.2026 / 10:02
Bakıda güclü külək 32 ağacı sındırdı
16.11.2026 / 09:36
Azərbaycan və Ermənistan nümayəndələri yenidən görüşəcək
16.11.2026 / 09:05
Bakıda mağaza və evlərdən oğurluq edən şəxslər saxlandı
16.11.2026 / 07:22
Babil İmperiyasının süqut etmə tarixi dəqiqləşdirildi -
mübahisə bitdi
16.11.2026 / 07:11
Tramp-Putin-Tszinpin görüşünün tarixi bəlli oldu
16.11.2026 / 06:59
"Türkiyə özünü yeniləyir" -
Yeni Partiya bu şüar altında Qurultay keçirdi
16.11.2026 / 06:49
İranın Tramp və administrasiya üzvlərinə qarşı sui-qəsd planı açıldı -
bir çox yüksək rütbəli şəxs hərbi bazalara köçürüldü
16.11.2026 / 06:40
Zaxarova Consonun Moskvada çox içməsinə şahidlik etdi -
“Elə deyirdi süz…”
15.11.2026 / 22:36
Estoniya Rusiya ilə sərhəddəki bütün keçid məntəqələrini bağlayır...
15.11.2026 / 22:10
Prezidentin sosial şəbəkə hesablarında həftəlik fəaliyyəti ilə bağlı icmal yayımlanıb
- VİDEO
15.11.2026 / 22:02
Prezident İlham Əliyevin sosial şəbəkə hesablarına qarşı kiberhücumlar müşahidə olunur
15.11.2026 / 19:54
Prezident: "Ümummilli Liderin Azərbaycan teleradiosuna göstərdiyi diqqət və qayğı bu sahənin inkişafında xüsusi yer tutur"
15.11.2026 / 19:52
"Radio və televiziya dövlətçilik ənənələrimizin, milli kimliyimizin və Azərbaycan həqiqətlərinin təbliği baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır"
- Prezident
15.11.2026 / 19:46
Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın televiziya və radio işçilərini təbrik etdi
15.11.2026 / 18:43
Ağstafada sursat partladı
- ölən və yaralanan var...
15.11.2026 / 18:30
Bayden memuarında Zelenskini “nankor”, Putini isə “yeniyetmə kimi” xarakterizə edib
15.11.2026 / 18:11
Rumıniya Qara dənizdə azərbaycanlıların olduğu gəmiyə hücuma görə Rusiyanı günahlandırdı
– qırıcılar havaya qaldırıldı...
15.11.2026 / 17:15
Kremlin Avropaya xəbərdarlıq
- razılaşma olmasa, məqsədimizə hərbi yolla nail olacağıq...
15.11.2026 / 16:31
"Söyüdlü kəndinin boşaldılacağı barədə məlumatlar əsassızdır"
- Media və Yayım Şurası
15.11.2026 / 16:26
Təhsilin rəqəmsallaşmasındakı ciddi geriliyin əsas səbəbi məmur məsuliyyətsizliyidir
- İlham Əhmədov yazır
15.11.2026 / 15:33
Rumıniya sahillərində azərbaycanlı dənizçilərin olduğu gəmi vuruldu...
15.11.2026 / 14:35
Putinin nəvələrinin Zelenski soyadı daşıdığı ortaya çıxdı...
Uşaqların sənədləri illər sonra dəyişdirildi...
15.11.2026 / 14:19
Əliyevin Strateji dünya təfdaşlığı kursu şaxələnir
- Avropa, Amerika, Mərkəzi Asiya, Çin, sonra kim...
15.11.2026 / 13:50
Trampa sui-qəsd iddiası ABŞ-ı ayağa qaldırdı...
Bəzi rəsmilər evlərindən çıxarılıb təhlükəsiz yerlərə aparıldı...
15.11.2026 / 13:14
İranın nə qədər raketi var?...
ABŞ kəşfiyyatı açıqladı – müharibəyə baxmayaraq...
15.11.2026 / 12:09
Daha bir super güclə Strateji tərəfdaşlıq qurduq
- Azərbaycanı nələr gözləyir...
15.11.2026 / 11:42
İran Bəhreyndə ABŞ-ın radar stansiyasına dronlarla zərbə endirdi...
15.11.2026 / 11:18
Kadırov Qroznıda Putinin adını daşıyan yeni rayon salır...
15.11.2026 / 11:10
Prezident İlham Əliyev Mahmud Abbası təbrik etdi
15.11.2026 / 10:31
Azərbaycan Fələstini Milli Günü münasibətilə təbrik edib
15.11.2026 / 10:11
Tramp İrana yeni zərbələrdən bu halda imtina edəcək
– Ağ Evdə qapalı müzakirələr gedir...
15.11.2026 / 09:27
"Azərbaycanın artan geosiyasi nüfuzu onu Avropa üçün mühüm tərəfdaşa çevirib"
- Vüqar Rəhimzadə
15.11.2026 / 08:55
Hörmüz boğazında iki neft tankerində partlayış baş verib...
14.11.2026 / 18:21
Macarıstanda keçmiş nazirə qarşı əməliyyat
- ələ keçirilən pulları 12 nəfər beş aparatla səkkiz saata saydı...
14.11.2026 / 17:45
ABŞ-dan Ukraynaya şok təklif... Donbası ruslara verin, NATO-ya üzv olun
- Zelenski detalları açıqladı...
14.11.2026 / 16:50
Ev təsərrüfatları ilə bağlı yeni qaydalar əslində əhalinin öz mənafelərinə uyğundur -
baxın, necə...
14.11.2026 / 16:10
Sabunçuda avtomobildən 6 min oğurlayan şəxs yaxalandı
14.11.2026 / 16:02
Rusiya XİN Zelenskinin Moskvaya getməkdən imtina etməsinə belə münasibət bildirdi
- icazə vermirlər...
14.11.2026 / 15:46
Tramp, Putin və Cinpin İran məsələsini üzbəüz müzakirə edəcək
– tarix açıqlandı...
14.11.2026 / 15:09
“Türkiyə ilə münasibətlərin normallaşmasına və Azərbaycanla davamlı sülhə yaxınıq”
- Paşinyan
14.11.2026 / 14:31
Rusiya ABŞ-dan NATO-nun Avropada və Cənubi Qafqazda hərbi mövcudluğunun məhdudlaşdırılmasını tələb etdi...
14.11.2026 / 14:06
Rusiya hərbçilərinin Gümrüdə 30 ildə törətdikləri cinayətlərin hesabatı aparıldı...
14.11.2026 / 13:46
Qaradağda evdən 7050 manatlıq qızıl-zinət əşyaları oğurlandı
14.11.2026 / 13:14
Ermənistan XİN-in saxtakarlığı
İFŞA OLUNDU...
14.11.2026 / 12:30
Moskva məhkəməsi Ukraynanın sabiq müdafiə naziri Reznikov barəsində qiyabi həbs qərarı çıxardı...
14.11.2026 / 12:07
Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 59 nəfər saxlandı
14.11.2026 / 11:46
İrəvandakı Göy məscidin mərasim zalına erməni şairin adının verilməsi narahatlıq doğurur
- BƏYANAT
14.11.2026 / 11:23
Türkiyə Ermənistana uçan hərbi təyyarənin hava məkanından keçməsinə icazə vermədi...
14.11.2026 / 10:58
Gənc əsgərlərlə görüşə müvəqqəti məhdudiyyət qoyuldu
- RƏSMİ
14.11.2026 / 10:15
Britaniyada ABŞ bazasında təhlükəsizlik həyəcanı
- naməlum dron ordunu ayağa qaldırdı...
14.11.2026 / 09:40
Azərbaycan nefti bahalaşdı...
14.11.2026 / 09:17
Hörmüz boğazında daha bir tanker minaya düşdü...
14.11.2026 / 08:52
Husilər Ər-Riyad hava limanını vurdu
13.11.2026 / 22:49
Rusiyanın Ukraynada itkiləri yarım milyona çatdı
- sızdırılan gizli sənədlər Moskvanı ifşa etdi...
13.11.2026 / 22:26
Məşhur milyarder süni intellektlə bağlı xəbərdarlıq etdi
- xəstəxana və banklar təhlükədə...
13.11.2026 / 22:10
Ərəb Parlamenti husilərin maliyyə və silah təchizatını kəsmək üçün hərəkətə keçdi...
13.11.2026 / 21:55
Rusiya Əbu-Dabidə Finlandiyanın NATO-dan çıxmasını tələb etdi
- Moldovanın parçalanması da gündəmə gətirildi...
13.11.2026 / 21:38
Leyla Əliyeva COP31 çərçivəsində Xəzərin ekoloji problemlərinə dair müzakirələrdə iştirak edib
- FOTO
13.11.2026 / 21:22
Tramp Avropanın təhkükəsizliyi barədə Putindən məsləhət almaq istəyir...
Qəribəlik...
13.11.2026 / 21:05
Əlil şəxslər “keçiddə” bir beçə aylıq müavinətdən niyə məhrum olsunlar?!
13.11.2026 / 20:47
Vüqar Rəhimzadə: Azərbaycan-Böyük Britaniya əlaqələri çoxşaxəli siyasi-strateji müstəvidə
13.11.2026 / 20:30
Rusiya ABŞ-la qarşılıqlı hücum etməmək sazişi imzalaya bilər
- NATO-ya dağıdıcı təhlükəsi...
13.11.2026 / 20:13
Məzuniyyətin pulla əvəzlənməsi
- İşçi özü istəyirsə, pisdir?
13.11.2026 / 19:52
Süni intellektlə tələbələrin görüntülərini montaj edərək pul tələb edən şəxs saxlanıldı
- VİDEO
13.11.2026 / 19:37
Avropanın Bakı zirvəsi təsadüfi qərar deyil...
13.11.2026 / 19:15
İşdə məhəbbət macərası
- DOST Agentliyinin müdir müavini buna görə işdən azad olundu
13.11.2026 / 18:58
Zelenski Əliyevdən umacaqlarını Dublində bu cür dilə gətirdi...
13.11.2026 / 18:41
Güclü Avropanın gələcəyində Azərbaycanın yeri
- Dublin zirvəsi perspektivi göstərdi...
13.11.2026 / 18:26
Prezident İlham Əliyevin İrlandiyaya işgüzar səfəri başa çatdı
13.11.2026 / 18:23
Dublin zirvəsi Qafqazda sülh prosesini sürətləndirir
- Əliyev Avropa zirvəsində...
13.11.2026 / 17:56
Rusiya xarici ticarətdə dolları yuanla əvəzləyə bilmədi -
uğursuzluğun səbəbi...
13.11.2026 / 17:55
Avropa ölkələri birgə xartiya imzaladılar -
Rusiyadan gələcək təhlükələrə qarşı
13.11.2026 / 17:40
Firəngiz Əlizadə bəstəkarların əsas problemlərini gündəmə gətirdi
- "Kabinetimə gəlib ağlayırlar"
13.11.2026 / 17:13
Bakıdan gəlib bağ evi tikən imkanlı şəxslərin üzündən bəzi rayonlarda torpağın sotu 15–20 min manata çatıb....
Niyə?
13.11.2026 / 16:55
İrandan Almaniyaya 29 kq-dan çox metamfetamin aparanlar Naxçıvanda yaxalandı
13.11.2026 / 16:40
Ev təsərrüfatlarının uçotunun arxasında nələr var
- Şayiələr baş alıb gedir, bəs həqiqət harada?...
13.11.2026 / 16:26
“Yazıçılar Birliyi hara, restoran hara?”
– Anar parlamentdən kömək istədi...
13.11.2026 / 16:23
Yunus Oğuzun “Qara Yusif” romanı çapdan çıxdı
13.11.2026 / 16:10
KTMT-yə görə Ermənistan Kremldən daha bir "dişsiz həmlə" yeyəcək...
İki ildən çoxdur azad sahibkarlıq yeni Rəqabət Məcəlləsi ilə tənzimlənir...
Populyar xəbərlər
Tarix: 04.11.2026 / 14:39
Gələn il pensiyalar bu qədər artırılacaq...
Tarix: 17.10.2026 / 17:10
Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı...
- VİDEO
Tarix: 14.11.2026 / 18:21
Macarıstanda keçmiş nazirə qarşı əməliyyat
- ələ keçirilən pulları 12 nəfər beş aparatla səkkiz saata saydı...
Tarix: 14.11.2026 / 11:23
Türkiyə Ermənistana uçan hərbi təyyarənin hava məkanından keçməsinə icazə vermədi...
Tarix: 03.11.2026 / 17:47
Neft kəskin bahalaşdıqca SOCAR da sakit dayanmır...
XƏBƏR ARXİVİ