Yeniyetmələrin evdən qaçması Azərbaycan mentalitetində ən pis çıxış yolu kimi...

Tarix: 17.09.2015 / 02:36
Bölmə: Sosial

Mehriban Zeynalova: "Yeniyetmələrin evdən qaçmasının səbəbi ailə üzvlərinin bir-birini anlaya bilməməsidir"

Könül Vaqifqızı: "Bəzən yeniyetmələr evdən qaçaraq ailələrini cəzalandırdığını düşünür"

Son vaxtlar ölkədə gənc və ya yetkinlik yaşına çatmayan məktəblilərin evdən qaçması, həftələrlə axtarışda olması halları artıb. Nə qədər ağrılı olsa da, bu fakt var və artıq demək olar ki, ay ərzində iki-üç dəfə bu cür xəbərləri eşitməyə, belə hadisələrlə qarşılaşmağa öyrəşmişik. Sentyabrın 8-də Bərdə rayonunun Şirvanlı kənd sakini Yusif Quliyev RPŞ-yə müraciət edərək sentyabrın 7-də qızı, 15 yaşlı Nazpərinin yaşadığı evdən çıxıb geri qayıtmamasını bildirib.

DİN-dən məlum hadisə ilə bağlı mediaya verilən məlumata görə, N.Quliyeva polis əməkdaşları tərəfindən Ağdam rayonu ərazisində tapılaraq valideynlərinə təhvil verilib.

Analoji hadisə Abşeron rayonunda da qeydə alınıb. Rayon sakini Nuray Rəhimova şöbəyə müraciət edərək 14 yaşlı qızının evdən 10 min manat pul götürərək qaçdığını bildirib.

Yeniyetmələrin nə səbəbdən evdən qaçması ilə bağlı ekspertlərin fikrini öyrəndik.

"Təmiz Dünya" Qadınlara Yardım İctimai Birliyinin sədri Mehriban Zeynalova bizimlə söhbətində bildirdi ki, evdən qaçan bir neçə yeniyetmə qız sığınacağa müraciət edib: "Cari il ərzində bir neçə yeniyetmə qız evdən qaçıb bizə müraciət edib. Onlardan biri Kürdəmirdən idi. Assosial ailə idi. Ana əxlaqsızlıqla məşğul olurdu, xala yola vermirdi, nənə xərçəng xəstəsi idi. Qızı yola vermirdilər. Qız məcbur olub yaşadığı evi tərk etmişdi. Müstəqil yaşayıb öz əməyi ilə dolanmaq istəyi ilə evdən qaçan qızlar da var. Belə olan halda, biz onların validyenlərini çağırıb, ailələri ilə söhbət edib evlərinə qaytarırıq. Yeniyetmələrin müraciəti çox deyil, amma belə hallar müşahidə olunmaqdadır".

Birlik sədri qeyd etdi ki, yeniyetmə qızların evdən qaçmasının iki əsas səbəbi var: "Həmin səbəblərdən biri ailə üzvlərinin bir-birini anlaya bilməməsidir. Valideyn onunla zorakı yolla danışıbsa, o bunu norma kimi qəbul edərək eyni formada uşağı ilə ünsiyyət quracaq. Zorakılıq görən şəxs normal mühitə düşərsə, o, davranışını dəyişə bilər".

Psixoloq Könül Vaqifqızı qəzetimizə açıqlamasında bildirdi ki, evdəki təzyiqlər ən çox qızlara təsir edir. Yəni qızlar çox zaman ailə daxilində olan təzyiqlərdən yorularaq evdən qaçır. Evdə mübahisələr, təzyiqlər qızlara daha çox tətbiq edilir, oğlanlar isə dostları ilə münasibətlər, evdən çıxma-evə qayıtma, qız dostları barəsində daha sərbəstdirlər.

Psixoloqun sözlərinə görə, bəzən uşaqlar evdən qaçaraq ailələrini cəzalandırdığını düşünür: "Evdən qaçan gənc ailəsini cəzalandırmaq istəyi ilə yanaşı, ailəsindən xilas olmaq və öz həyatını istədiyi kimi yaşamaq niyyətində olur. Bu, bəzən yeniyetməyə çox baha başa gəlir. Gənclər çox zaman tanıdığı, yaxın bildiyi dostlarının evinə qaçır. Bu da uzun sürmür. Ancaq bu qaçışlar zamanı cinsi istismar, cinsi münasibətlərlə bağlı filmlər və ya cinsi münasibətlərlə vaxtından tez tanışolma, narkotik istifadəsi baş verərsə, bu, yeniyetmədə fiziki və psixoloji cəhətdən ciddi ziyanlara səbəb olur. Evdən qaçmaq ailə üçün bir siqnal olmalıdır. Evdən qaçma geri dönmə ilə nəticələnsə də, bu vəziyyət ailə üçün əhəmiyyətli bir siqnaldır. Yeniyetmənin yenidən evdən qaçmaması üçün nələr edilməsi lazım olduğu, üzərində dayanılması vacib olan ən əhəmiyyətli hissədir.

Yeniyetmədə psixiatrik bir problemin olub-olmadığının araşdırılması, varsa, müalicəsi bu tip evdən qaçma davranışlarının bitməsi üçün əhəmiyyətlidir. Ailə bu mövzuda bir mütəxəssisdən dəstək almalıdır. Ailədaxili ünsiyyəti gücləndirmək, sevgini hiss etdirmək, yeniyetməni mühakimə etmədən dinləmək, sərhədləri və qaydaları təyin edərkən bunların səbəblərini öyüd-nəsihət vermədən, həqiqi və yetkinin də anlaya biləcəyi dillə izah etmək lazımdır. Qeyd etdiyim kimi, evdən qaçma ancaq yeniyetməlik dövründə baş verir. Gənc zehnində yaratdığı bir macəraya çatmaq üçün evdən qaçmağa can atır. Hər macəra naməlumluqlarla doludur. Bu səbəbdən evdən qaçan uşaq çöldə başına nə gələcəyini, hansı problemlərdən keçəcəyini hesablaya bilməz. İkincisi, unutmamaq lazımdır ki, evini tərk edən hər uşaq hər zaman gündəlik həyatında xəyal qırıqlığı yaşamış yaralı bir varlıqdır. Anlayışsız, sevgisini göstərməyən, həddindən artıq cəzalar verən ana-atanın əsəridir. Yaşadığı real dünya dözülməz hala gələn uşaq xəyalını qurduğu aləminə dalaraq təhlükələrə yelkən açır. Beləcə, özünü nəfəs ala biləcəyi mühitə apardığını düşünür. Halbuki, yanıldığını tez bir zamanda anlayır. Dönə bilsə, evinə qayıdır, bilməsə, küçələrə düşür.

Yeniyetmələrin bir dövrü olur ki, onlar bu dövrdə həddən artıq azadlıq istəyir, asılılığı rədd edir, özlərinə qapalı yaşayır, özlərinə inanmır, istəklərini təxirəsalma xüsusiyyətindən məhrum olurlar, arzuları həyata keçməyəndə üsyana qalxırlar".

Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, yeniyetmə qızların evdən qaçmasının səbəblərindən biri də onların erkən yaşda ailə qurmağa məcbur olunmasıdır: "Valideyn öz övladının "yaxşılığını" düşünərək qızının özündən daha yaşlı, imkanlı biri və yaxud sevmədiyi biri ilə ailə qurmasına çalışır. Çox zaman gənc qız bundan can qurtarmaq üçün ya sevdiyi ilə, ya da tanımadığı insanlarla qoşulub qaçır. Qaçmağı bacarmayanlar isə intihar etməyə cəhd edir".

Günel CƏLİLOVA

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 01.10.2026 / 23:12

Yağıya “can” demə... düşmənə əyilmə... Dilican dərəsi...

Tarix: 01.10.2026 / 22:38

Dissertasiyaların rus dilində yazılmasının yaratdığı problemlər

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 19:23

Hərbi hissəni özbaşına tərk etmiş Azərbaycan hərbçisi Ermənistan ərazisində saxlanılıb

Tarix: 01.10.2026 / 16:19

Nazir Vilayət Eyvazov MDB-nin DİN Şurasının iclasında iştirak edib - FOTO

Tarix: 01.10.2026 / 15:39

Əbədiyyət günəşinə dönən Vətən sevdalıları...

Tarix: 01.10.2026 / 14:56

“Universitetdən çıxarılmağımın qarşısını Mir Cəlal Paşayev aldı” – Nizami Təhməzov

Tarix: 01.10.2026 / 11:00

Kürdəmirdə toyda zəhərlənənlərin sayı 91-ə çatdı - AQTA araşdırmalara başladı...

Tarix: 01.10.2026 / 00:25

Kürdəmirdə toyda kütləvi zəhərlənmə - 30 nəfər xəstəxanaya müraciət etdi...

Tarix: 30.09.2026 / 21:47

Kolleclərə qəbul planı da, tələbə marağı da azalıb...

Tarix: 30.09.2026 / 17:34

“Nar” “AiNar” rəqəmsal köməkçisini istifadəyə verdi

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 19:18

Rusiya Ermənistanı “qaz rıçağı" ilə inqilaba sürükləyir...

Dağ-mədən sənayesində yeni mərhələ - “Böyük Qayıdış”ın məşğulluq perspektivləri...