Azərbaycanda dini təqvimin «İran, Türkiyə, Şamaxı» modelləri...

Tarix: 16.02.2015 / 03:07
Bölmə: Sosial

Seyid Camal Əzimbəyli: «Ramazan bayramı ayın görünməsi ilə şərtləndirilirsə, onda bunu heç bir dini icma dövlətdən düzgün qiymətləndirə bilməz»

«Bir qədər də maarifləndirmə aparılsa, belə problemlərlə gələcəkdə üzləşmərik»

Azərbaycan əhalisinin böyük əksəriyyəti müsəlman olduğu üçün İslam ayinlərinə ölkəmizdə ciddi əməl olunur. Xüsusilə də Ramazan ayına ölkəmizdə böyük ehtiram hiss edilir. Dövlət tərəfindən vətəndaşlarımızın dini ayinləri istədikləri kimi yerinə yetirməsinə heç bir problem yaradılmır.

Azərbaycan dövləti dünyəvi idarəetmə modelinə malik olduğu üçün dini siyasətdən ayrı tutmağa çalışır. Əsasən də müstəqillik əldə etdikdən sonra Azərbaycanın müxtəlif yerlərində çoxlu sayda məscid tikilməyə başladı. Bütün məscidlərdən ilin istənilən vaxtı azan səsləri eşidilir. Bununla insanlar ibadətə çağırılır. Aydındır ki, azanın verilməsi də İslamın vacib atributlarından sayılır.

Ancaq, təəssüflər olsun ki, hər il Azərbaycanda dini bayramların qeyd edilməsilə bağlı yaranan vaxt problemi böyük narahatlığa səbəb olur. Sırf təbiət hadisəsilə bağlı olan bu məsələdə dindarlarımızın çoxu nədənsə öz ölkəmizdə fəaliyyət göstərən elmi mənbələrə deyil, başqa dövlətlərdəki əqidədaşlarına müraciət edirlər.

Bu günlərdə Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin (QMİ) sədri Şeyxülislam Allahşükür Paşazadə QMİ-də İran Təqvim Şurasının üzvləri ilə keçirilən görüşdə yenidən bu problemə toxunub. QMİ sədri bildirib ki, Azərbaycanda müxtəlif dinlərin nümayəndələri var, əsasən isə İslam dininin şiə və sünni məzhəblərinin nümayəndələri yaşayır. Dünyanın bir çox yerlərindən fərqli olaraq, bu məzhəblərin nümayəndələri eyni məsciddə namaz qalır. Lakin iftar, imsaq kimi məsələlərlə bağlı məzhəblər arasında razılığa gəlinməsinə ehtiyac var:

«Azərbaycanda məzhəblər arasında təqvim məsələsi ilə bağlı fikir ayrılığından istifadə etmək istəyən düşmənlər çoxdur. İnanıram ki, alimlərimizin də iştirakı ilə ümumi rəyə gələ biləcəyik. Azərbaycanın müstəqil dövlət kimi Şamaxı Astrofizika Rəsədxanası var və təqvim məsələsini özümüz təyin edəcəyik. Bu məsələdə sizin də dəstəyiniz lazımdır».

Şeyxülislam qeyd edib ki, Azərbaycanda 35 faiz sünni, 65 faiz isə şiə məzhəbinə mənsub insanların yaşadığı ehtimal edilir və məzhəblər arasında yaxınlaşma üçün bu cür görüşlərin keçirilməsinə ehtiyac var: «Fikir ayrılığı yaradan məsələlər barədə din adamları bir qərara gələ bilmirlər, ona görə də elmi nəticələrdən istifadə etməyə zərurət var. Azərbaycanda Şamaxı Astrofizika Rəsədxanası var və QMİ dini təqvimləri müəyyən etmək üçün bu rəsədxana ilə əlaqə saxlayır. Biz türkiyəli mütəxəssislərin də rəylərini öyrənmişik. İrandakı alimlər də bizə kömək edib. Dünən və srağagün də təqvimlərlə bağlı Şamaxı Rəsədxanasında görüşlər keçirilib».

Azərbaycan dinə aid təqvimin formalaşdırılmasında Şamaxı Rəsədxanasına müraciət etsə yaxşı olar, yoxsa Türkiyə və ya İranın dini mənbələrinə?

Tanınmış şərqşünas Seyid Camal Əzimbəyli qəzetimizə açıqlamasında bildirdi ki, Ramazan bayramının hansı gündə keçirilməsilə bağlı yaşanan fikir ayrılığı bütün inanclı kəsimə pis təsir edir. Müsahibimizin sözlərinə görə, bir vətəndaşın 30 gün oruc tutduqdan sonra bayramın hansı günə təsadüf etməsi barədə tərəddüd keçirməsi onların dini inanclarının istismarı anlamına gələ bilər: «Azərbaycan dünyəvi bir dövlət kimi İslam dininin bütün tələblərinə hörmətlə yanaşır. Hələ mən deyərdim ki, adında İslam olan ölkələrin çoxundan artıq dərəcədə dinin təəssübünü çəkir. Biz bunu Azərbaycan dövlətinin qəbul etdiyi qanunlarda, nümayiş etdirdiyi tolerantlıq nümunəsində görə bilərik. Təsadüfi deyil ki, Ramazan bayramı ilə bağlı iki gün qeyri-iş günü elan olunub. Həmçinin, Qurban bayramı da rəsmi istirahət günüdür. Bunları təsadüfən sadalamıram. Bu, dünyəvi dövlətin İslama olan münasibətidir. Ancaq bəzi məkrli niyyətlər vətəndaşlarımızın dini inanclarına hörmətsizlik yaratmış olur. Azərbaycan bir dövlət kimi bütün müasir texnologiyalara sahibdir. Ramazan bayramı ayın görünməsi ilə şərtləndirilirsə, onda bunu heç bir dini icma dövlətdən düzgün qiymətləndirə bilməz.

Hər halda, Şamaxı Rəsədxanasının elmi nəticələrinə istinad daha doğru olardı. Vətəndaşlarımız da bilməlidir ki, bu işdə dövlətin rəsmi mövqeyi əsas götürülməlidir. Bir qədər də maarifləndirmə aparılsa, belə problemlərlə gələcəkdə üzləşmərik».

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 02.10.2026 / 13:52

DİN 21 şagirdin naməlum şəxsin payladığı konfetdən zəhərləndiyi xəbərlərini təkzib etdi...

Tarix: 02.10.2026 / 13:44

Sumqayıtda orta məktəbdə kütləvi zəhərlənmə - şagirdlərin vaxtı keçmiş şirniyyatdan zəhərləndiyi ehtimal edilir...

Tarix: 02.10.2026 / 11:26

Azərbaycanlı hüquqşünas Portoda keçirilən Dünya Bioetika Konqresində ölkəmizin transplantasiya təcrübəsini təqdim edib

Tarix: 01.10.2026 / 23:12

Yağıya “can” demə... düşmənə əyilmə... Dilican dərəsi...

Tarix: 01.10.2026 / 22:38

Dissertasiyaların rus dilində yazılmasının yaratdığı problemlər

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 19:23

Hərbi hissəni özbaşına tərk etmiş Azərbaycan hərbçisi Ermənistan ərazisində saxlanılıb

Tarix: 01.10.2026 / 16:19

Nazir Vilayət Eyvazov MDB-nin DİN Şurasının iclasında iştirak edib - FOTO

Tarix: 01.10.2026 / 15:39

Əbədiyyət günəşinə dönən Vətən sevdalıları...

Tarix: 01.10.2026 / 14:56

“Universitetdən çıxarılmağımın qarşısını Mir Cəlal Paşayev aldı” – Nizami Təhməzov

Tarix: 01.10.2026 / 11:00

Kürdəmirdə toyda zəhərlənənlərin sayı 91-ə çatdı - AQTA araşdırmalara başladı...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 19:18

Rusiya Ermənistanı “qaz rıçağı" ilə inqilaba sürükləyir...

Dağ-mədən sənayesində yeni mərhələ - “Böyük Qayıdış”ın məşğulluq perspektivləri...