Suriya ətrafında vəziyyət hər keçən gün gərginləşir. Məhz belə bir vaxtda ABŞ prezidenti Donald Trampın müharibə elanından sonra Virciniya ştatındakı “Narfolk“ dəniz bazasını tərk edən döyüş gəmiləri Aralıq dənizinə doğru hərəkət etməyə başlayıb.
ABŞ-ın Aralıq dənizinə göndərdiyi hərbi donanma qrupuna “USS Harry Truman”, "Normandiya" raket kreyseri, "Arli Bek", "Balkeley", "Forest Şerman", "Farraqut" esminetsləri, digər hərbi gəmilər daxildir. Bundan əvvəl ABŞ donanmasının "USS Porter" və "USS Donald Cook" esminetslərinin Suriya sahillərinə göndərildiyi artıq məlumdur. Almaniyanın “FGS Hessen” döyüş gəmisi də Aralıq dənizinə doğru hərəkət edir. Böyük Britaniya aviasiyası və donanması Suriyaya zərbə endirmək üçün döyüş hazırlığı əmri alıb. Məlumata görə, Kiprdəki hərbi bazada dislokasiya olunmuş Britaniya təyyarələri bir nömrəli döyüş hazırlığı vəziyyətindədir. Təyyarələr tam döyüş təchizatı ilə Kiprin cənubundakı Akrotiri hərbi bazasının uçuş-enmə zolağında havaya qalxmaq üçün siqnal gözləyir.
Hazırda həmin aviabazada Böyük Britaniya Hərbi Hava Qüvvələrinin səkkiz “Panavia Tornado” qırıcı-bombardmançıları dislokasiya olunub. Onların qanadlı raketlərlə təchiz olunduğu bildirilir. Daha 6 “Typhoon” qırıcısı, zərurət yaranarsa, qırıcı-bombardmançıları qoruyacaq. Baş nazir Tereza Mey Britaniya donanmasına döyüş hazırlığı əmri verib və gəmilərin Suriyaya raket zərbələri endirməyə imkan verən məsafədə mövqe tutmasını hərbçilərə tapşırıb. Beləliklə, ABŞ başda olmaqla, NATO Aralıq dənizində böyük hərbi qüvvə cəmləyir və bu, Suriyada NATO-Rusiya savaşının istənilən an başlanmasını istisna etmir. Ağ Evin rəsmi nümayəndəsi Sara Sanders artıq bildirir ki, Ağ Ev Bəşər Əsəd rejiminin Dəməşq ətrafındakı şərqi Qutaya kimyəvi silah zərbəsinə cavab olaraq Suriyada Rusiya hərbi qüvvələrinə zərbəni istisna etmir. Onun sözlərinə görə, Suriyadakı Rusiya hədəflərinə zərbələrin endirilməsi imkanları istisna edilmir.
Suriyada fəaliyyət göstərən Rusiya hərbçilərinə mümkün hücum barədə suala cavab verən Sanders deyib: “Biz bütün variantları nəzərdən keçiririk. Vaşinqton Suriyadakı kimyəvi silah hücumuna görə Rusiyanı Dəməşqlə eyni dərəcədə günahkar hesab edir”. Sanders əlavə edib ki, Rusiya son zamanlar özünü “mənfi personaj” kimi təsdiq edib.
Bundan əvvəl isə Rusiyanın Livandakı səfiri Aleksandr Zasıpkin “Al-Manar” telekanalına müsahibəsində bildirib ki, ölkəsi Suriya ərazisinə buraxılan “istənilən raketi” vurmağa hazırdır. Diplomat bunu öz fikri kimi yox, Rusiya rəhbərliyinin rəsmi mövqeyi kimi çatdırdığını vurğulayıb: “ Amerika zərbə endirsə raketlər vurulacaq, raketlərin buraxıldığı nöqtələrə zərbələr endiriləcək”. Bütün bunlar Rusiya və ABŞ-ın artıq savaşın bir addımlığında olduğunu göstərir. Baş verənləri şərh edən Rusiyanın “Nezavisimaya qazeta” mətbu orqanı yazır: “ ABŞ, guya Duma şəhərinə kimyəvi hücumla əlaqədar olaraq Suriyada gücdən istifadə etməyə qərar verərsə, onlar yalnız Dəməşqdən deyil, Moskvadan da oxşar cavab alacaqlar. Belə hərəkətlər nəticəsində amerikalılar və onların müttəfiqləri üçün baş verəcək “ciddi nəticələr” haqqında Rusiyanın BMT-dəki daimi nümayəndəsiVasili Nebenzya bəyanat verib. Bu axarda digər rus siyasətçiləri və məmurları da fikir bildirib. Artıq Rusiyanın silahlı qüvvələri gizlicə tam döyüş hazırlığı vəziyyətinə gətirilib.
Hələlik bu barədə rəsmi təsdiq və şərhlər yoxdur. Ancaq Müdafiə Nazirliyinin ordu və donanmanın fəaliyyəti haqqındakı məlumatlarına əsasən, həqiqətən, qoşunların və hərbi donanmanın artan aktivliyi barədə fikir yaranır. Xüsusilə, Qara dəniz və Aralıq dənizi hərbi əməliyyat səhnələrində, həmçinin Xəzərdə – oradan artıq bir neçə dəfə Xəzər donanmasının gəmilərindən buraxılan qanadlı“Kalibr” raketlərilə Suriyadakı hədəflərə zərbələr endirilib.
İstisna deyil ki, orada belə zərbələrə hazırlıq indi də aparılır. Hərbi ekspert, general-leytenant Yuri Netkaçevin fikrinə görə, Pentaqon Rusiyanı məşhur kimyəvi hücumda ittiham edərək, Tartus və Hmeymimdəki rus bazalarına qarşı “intiqam əməlləri” həyata keçirməyə qərar verərsə, Yaxın Şərqdəki amerikan obyektlərinə və bazalarına “Kalibr”lərlə zərbələr endirilə bilər.
ABŞ və müttəfiqlərinin Rusiya obyektlərinə zərbələr endirməsinin mümkünlüyü haqqında, Ağ Evdəki mənbələrə istinad edərək, “Reuters” agentliyi də söz açıb. Netkaçev əmindir ki, belə zərbələri Rusiya cavabsız qoymayacaq. Eyni zamanda “Yeni Amerika” təhlükəsizlik mərkəzinin eksperti Nikolas Heras “Foreign Policy” üçün yazdığı məqalədə təsdiq edir ki, ABŞ-ın Suriyaya mümkün zərbəsi bir il bundan öncəki zərbədən daha güclü olacaq. Onun fikrincə, “ABŞ-ın ötən il Şayrat hava bazasına endirdiyi zərbələr öz məqsədinə çatmayıb – hücumdan bir neçə saat sonra Suriya ordusunun təyyarələri bu aerodromdan uçmağa davam etdilər”.
Heras yazır: “Bəşər Əsədə hissediləcək ziyan vurulması və Donald Trampın təsəvvürünə görə, yetərli siqnal verilməsi üçün ABŞ daha çox hədəfə hücum etməli olacaq. Elə etməlidi ki, Suriya ordusunun hərbi imkanları sarsılsın”. Hərbi ekspert, polkovnik Vladimir Popov hesab edir ki, “İndi amerikalılardan hər şey gözləmək olar. Axı onlar Suriyada Bəşər Əsəd rejiminin möhkəmlənməsinə qarşıdır, deməli, onlar Rusiya və İrana da qarşıdır”.Vladimir Popov hesab edir ki, amerikan esmineslərindən buraxılan raketlərdən rus hərbçiləri ölərsə, o halda istisna deyil ki, ABŞ gəmiləri Rusiya raket və aviasiyasının hücumuna məruz qalacaq. Rusiyanın belə hərəkət etməsinin mümkünlüyü haqqında, məlim olduğu kimi, Rusiya baş qərargahının rəisi Valeri Gerasimov artıq xəbərdarlıq edib”.
Tahir TAĞIYEV