Yaxın tezlikdə istifadəyə verilməsi gözlənilən Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolu xətti Azərbaycana yeni böyük üstünlüklər vəd etdiyi halda, işğalçı Ermənistanın regionda təcridini daha da dərinləşdirəcək. Elə bu səbəbdən sözügedən dəmir yolu xətti işğalçı Ermənistanda və erməni lobbisi arasında böyük narahatlıqla qarşılanır. Amma bütün narahatlıqlara rəğmən, layihə artıq işə düşməyə hazırdır.
"Azərbaycan Dəmir Yolları" Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin sədri Cavid Qurbanov bu günlərdə qeyd edib ki, Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolu xəttinin rəsmi açılış mərasiminin oktyabrın 28-də keçirilməsi gözlənir. O bildirib ki, hər hansı texniki problem yaranmasa, Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolu xəttinin rəsmi açılış mərasimi oktyabrın sonlarında keçiriləcək. Gürcüstanın iqtisadiyyat və davamlı inkişaf nazirinin müavini Giorgi Çerkezeşvili də qeyd edir ki, ilin əvvəlində Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolunun Gürcüstan hissəsində mövcud olan bəzi problemlər artıq öz həllini tapıb: “İndi əminliklə deyə bilərik ki, BTQ Bakı-Tiflis-Qarsın Azərbaycan və Gürcüstan hissəsi istifadəyə tam hazırdır. Biz Azərbaycanın birbaşa iştirakı, eləcə də Azərbaycan sərmayəsi hesabına bir sıra vacib layihələr həyata keçiririk. Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolu layihəsi də onlardan biridir. Bu layihə bizə Avropaya birbaşa çıxışla yanaşı, iqtisadi artım, insanlarımıza rahatlıq gətirəcək. Bir sözlə, bu layihənin necə böyük əhəmiyyətə malik olduğunu yaxşı başa düşürük. Artıq Azərbaycanda və Gürcüstanda Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolunun keçdiyi bütün yollarda lazımi infrastruktur yaradılıb, kommunikasiya qovşaqları qurulub. Bakı-Tiflis-Qarsın Azərbaycan və Gürcüstan hissəsi istifadəyə tam hazırdır. Türkiyə tərəfi də işləri başa çatdırmaq üzrədir. Düşünürəm ki, bizə böyük dividendlər gətirəcək dəmir yolunu deyilən vaxtda istifadəyə verə biləcəyik”.
Gürcüstanın iqtisadiyyat və davamlı inkişaf naziri Giorgi Qaxariya isə bu fonda bildirir ki, Çindən Avropaya Gürcüstan və Azərbaycan ərazisindən tranzit yükdaşımaları üçün əlverişli mühit var. Nazirin sözlərinə görə, Asiyadan Avropaya tranzit yükdaşımaları üçün Azərbaycan, Gürcüstan və Qazaxıstan nəqliyyatçıları arasında razılaşma var: “Çindən Avropaya yük daşımaları cəmi 40-45 gün çəkir. Bu da onu göstərir ki, Avropa-Asiya dəhlizi əlverişlidir. Ukraynanın da bu prosesə qoşulacağına inanırıq. Bakı-Tiflis-Qars vasitəsilə də əlverişli yük daşımaları həyata keçiriləcək”. Qeyd edək ki, dəmir yolu işə düşdükdən sonra həm Azərbaycan üzərindən yükdaşımaların həcmi artacaq, həm də Azərbaycan dünya bazarlarına öz məhsullarını daha sərfəli qiymətlərlə çıxarmaq imkanı qazanacaq. Digər tərəfdən, Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolunun Türkiyə ərazisindəki hissəsinin tikintisi başa çatdıqdan sonra Naxçıvan Muxtar Respublikasının bu xəttə birləşdirilməsi layihəsinin icrasına başlanması da gözlənir. Ümumiyyətlə, əvvəldən Naxçıvanın bu yola qoşulması nəzərdə tutulub. Bu mənada həmin layihə Naxçıvanın iqtisadi inkişafı baxımından da mühüm rol oynayacaq. Layihə çərçivəsində Naxçıvanın dəmir yol sistemi də yenidən qurulacaq. Qeyd edilənlər həm də onu göstərir ki, Bakı-Tiflis-Qars yalnız iqtisadi deyil, siyasi və strateji baxımdan da Azərbaycan üçün əhəmiyyətli layihədir. Qeyd olunduğu kimi, Bakı-Tiflis-Qars Azərbaycanın Gürcüstan və Türkiyə vasitəsilə Avropaya çıxmasına imkan verəcək. Eyni zamanda Orta Asiya ölkələri də Azərbaycan üzərindən Türkiyə və Avropa bazarına çıxmaq imkanı əldə edəcək. Yəni Azərbaycan tranzit ölkə olaraq Orta Asiya ölkələrindən Türkiyə və eləcə də Avropa bazarına gedən malların daşınmasında iştirak edəcək ki, bu da dövlət büdcəsi üçün əlavə gəlir mənbəsinin formalaşması deməkdir. Bu kəmərin digər strateji əhəmiyyəti ondan ibarətdir ki, Azərbaycanla Türkiyəni Ermənistan ərazisindən keçmədən Gürcüstan vasitəsilə birləşdirir. Bu layihə həm də Dağlıq Qarabağ problemi həll edilməyənə qədər Ermənistanın regional layihələrdən kənarda saxlanması siyasətinin davam etdirilməsi deməkdir. Bu da Azərbaycana imkan verir ki, Dağlıq Qarabağ probleminin Azərbaycanın maraqları çərçivəsində reallaşmasına yaxın gələcəkdə nail ola bilsin. Eyni zamanda, dəmir yolu Azərbaycanla Türkiyənin də iqtisadi, ticari və siyasi əməkdaşlığının genişlənməsinə şərait yaradacaq. Beləcə, dəmir yolu nəqliyyatının gətirəcəyi etibarlı iqtisadi daşıma modeli Avrasiya bölgəsindəki ölkələrin ticarət həcmlərinin artmasına və zənginləşməsinə kömək olacaq. Burada ən böyük qazanc payına malik ölkələrdən biri qismində isə məhz Azərbaycan çıxış edir.
Nahid SALAYEV
