Ermənistanın Gürcüstanda start götürən "Agile Spirit 2017" çoxmillətli hərbi təlimlərdə iştirakdan imtina etməsi bu ölkənin özündə ciddi rezonans doğurmaqla yanaşı, yeni reaksiyalara və etirazlara səbəb olub.
Gürcüstan Müdafiə Nazirliyinin ictimaiyyətlə əlaqələr və strateji kommunikasiyalar departamentinin rəhbəri Nino Tolordava baş verənlərin onlar üçün də müəmma olduğunu bildirib: "Erməni hərbi qulluqçuları “Agile Spirit 2017” təlimlərinin rəsmi açılışına gəlmədilər. Biz Ermənistan Müdafiə Nazirliyinin rəhbərliyindən heç bir izah almamışıq". Qeyd edək ki, sentyabrın 11-dək davam edəcək təlimlərdə Gürcüstan, ABŞ, Bolqarıstan, Latviya, Rumıniya, Ukrayna və Ermənistan hərbçiləri iştirak etməli idi. Lakin erməni hərbçiləri son anda təlimlərə qatılmaqdan imtina edib. İrəvanda çoxları açıq bəyan edir ki, baş verənlərin əsas səbəbi Kremldən gələn göstərişdir. Məhz Moskvanın istəyi ilə Ermənistan yenidən Qərbi Rusiyaya satıb. Bu xüsusda Ermənistanda artan etirazlar İrəvan rəsmilərini də ciddi şəkildə narahat edir. Ermənistan parlamentinin vitse-spikeri Eduard Şarmazanov narahatlıqlara əsas olmadığını bildirir. O iddia edir ki, Gürcüstanda “Agile Spirit 2017” çoxmillətli təlimlərinin rəsmi açılış mərasimində erməni hərbi qulluqçularının yoxluğu bir stəkan suda yersiz yaradılmış fırtınadır: "Ermənistan dəfələrlə bildirib ki, Kollektiv Təhlükəsizlik Müdafiə Təşkilatının (KTMT) alternativi yoxdur. Hətta Ermənistanın silahlı qüvvələri rəsmən təsdiq etmirdilər ki, erməni tərəfi Gürcüstanda NATO-nun sülh təlimlərində iştirak edəcək". Onun sözlərinə görə, Ermənistan əsasən NATO-nun o təlimlərində iştirak edir ki, orada Azərbaycanın və Türkiyənin nümayəndələri olmur: "Təhlükəsizlik planı baxımından Ermənistan öz seçimini çoxdan edib və bu KTMT-dir. Heç vaxt — nə birinci, nə ikinci, nə də respublikanın indiki prezidentinin vaxtında və ümumiyyətlə 2022-ci ilə qədər, nə qədər ki, Respublika partiyası Ermənistanda hakimiyyətdədir, onun NATO-ya daxil olması məsələsi gündəmdə olmayıb”. Vitse-spiker vurğulayıb ki, İrəvan üçün Ermənistanın və erməni xalqının təhlükəsizliyi prioritet məsələdir və təhlükəsizliyin bu strukturunda əsas rolu KTMT oynayır.
Xatırladaq ki, Eduard Şarmazanovun açıqlamalarına rəğmən, son aylar Ermənistanın NATO ilə hərbi-siyasi əməkdaşlığının kəskin aktivləşməsi müşahidə edilirdi. Şimali Atlantika blokunun müxtəlif hərbi təlimlərində erməni hərbi qulluqçularının iştirakı isə Kremldə açıq qıcıq doğururdu. Rusiya hakimiyyəti Ermənistan silahlı qüvvələrinin Şimali Atlantika blokunun bütün son təlimlərində aktiv iştirakına qəzəblə baxırdı. Moskva hətta açıq şəkildə Sarkisyan hökumətinin riyakarlığına və xarici siyasətdə ardıcıl olmamasına işarə etməyə başlamışdı. Amma NATO ilə Ermənistan Müdafiə Nazirliyinin əməkdaşlığının aktivləşməsindən dərhal sonra Rusiya prezidenti Vladimir Putinin Ermənistan prezidenti Serj Sarkisyanla üzbəüz, planlaşdırılmamış görüşü hər şeyə, daha doğrusu, Ermənistanı NATO-ya yaxınlaşmaq istəklərinə son qoydu. Amma belə vəziyyət indi Ermənistan daxilində Sarksiyan iqtidarına problemlər yaratmağa başlayıb. Ölkənin forpost olmasına etirazlar yenidən artır. Səslənən iddialardan belə bəlli olur ki, hələ avqustun 23-də Putin Soçidə Sarkisyanı qəbul edərkən ona çox sərt formada bu xüsusda xəbərdarlıq edib. “Kavkazplus” saytının yazdığına görə, Putin Sarkisyanı söyərək, İrəvanın NATO təlimlərindən imtina etməsini tələb edib. Ermənistan prezidentinin bununla razılaşmaqdan başqa çarəsi qalmayıb: “Putin Soçidə Sarkisyandan soruşub ki, Kremlin icazəsi olmadan müttəfiqi Rusiyanın düşmənləri ilə birlikdə təlimdə niyə iştirak edir? Sarksiyanın bütün bəhanələri rədd edilib”. NATO təlimlərində İrəvanın bu imtinası Ermənistan daxilində siyasi qarşıdurmalara da yol açıb. Məlumatlara görə, artıq hakimiyyət daxilindəki qərbyönümlü qruplaşmalar Sarkisyana açıq savaş elan etməyə hazırlaşır. Bu qruplaşmaya yaxın olan “Aravot” qəzeti isə təlimlərdə iştirakdan imtinanı biabırçılıq adlandırıb: “Moskva göz yaşlarına inanmır və Rusiya Ermənistanın imtinasına görə ona təşəkkür etməyəcək. Yaxında Moskva İrəvanı yenı satacaq”. Erməni siyasi şərhçi Sarkis Artsruni yazır ki, İrəvanın məhz təlimlər başlayan gün iştirakdan imtinası Qərbdə Ermənistanı pis vəziyyətə salacaq. O əlavə edir ki, Rusiya Ermənistanı qlobal toqquşmanın tərkibinə daxil edir: “Ermənistan Rusiya-ABŞ məngənəsində sıxılıb əziləcək. Sarkisyan hakimiyyətinin bu siyasəti bir çox məsələdə, o cümlədən, Dağlıq Qarabağ məsələsində bizim ölkəmizi çətin vəziyyətə salacaq. Lakin hər şey onsuz da İrəvanda həll olunmur, qərarı Moskva verir”. Bütün bunlar Ermənistanda yeni daxili qarşıdurmalara start verməklə yanaşı, həm də müxalifətin hakimiyyətə qarşı aktivləşməsinə rəvac verib.
Nahid SALAYEV
