Qafqazda da özünü gedərək daha qabarıq şəkildə göstərməyə başlayan Rusiya və ABŞ arasında qarşıdurma indi tərəflərin hərbi güc nümayişi ilə müşayiət olunmaqdadır. Tərəflərin burada bir-birinin ardınca keçirdiyi hərbi təlimlər də qeyd edilənlərin təsdiqi sayıla bilər.
Bilindiyi kimi, ötən ay Gürcüstanda NATO-nun “Layiqli tərəfdaş 2017” adlı hərbi təlimləri baş tutdu. Avqustun 12-dək davam edən təlimlərdə Gürcüstan, ABŞ, Böyük Britaniya, Almaniya, Türkiyə, Sloveniya, Ukraynadan 2800 hərbçi iştirak edirdi. Hərbi təlimlərə Almaniyanın “Boxer” zirehli transportyoru, ABŞ-ın “Abrams” tankları, “Bradley” və “Stryker” zirehli maşınları cəlb olunmuşdu. Moskva bu təlimlərə sərt reaksiya verərək, əvəzində Gürcüstanın separatçı bölgələrinə əlavə hərbi texnika yeritdi.
Baş vernələrin ardınca bu günlərdə yenə Gürcüstanda "Agile Spirit 2017" təlimlərinin başlanması Kremldə qəzəblə qarşılanıb. Bu arada qeyd edək ki, Amerika tankları və digər zirehli maşınlar "Agile Spirit 2017" təlimlərində iştirak etmək üçün Gürcüstana gətirilib. Gürcüstan Müdafiə Nazirliyi bildirir ki, "M1 Abrams" və LAV zirehli transportyorları da daxil olmaqla Amerika hərbi texnikası Qara dənizdəki Poti limanına gətirilib.Texnika dəmir yolu vasitəsilə Samtsxe-Cavaxetiya regionundakı Orfolo poliqonuna aparılıb. Gürcüstan Müdafiə Nazirliyi onu da bildirir ki,təlimlərin keçirilməsində məqsəd NATO çevik əməliyyat qüvvələrinin tərkibində birgə əməliyyatlarda iştiraka hazır olmaqdır. Təlimlər sentyabrın 3-dən 11-dək keçiriləcək. Moskva artıq bu təlimlərə qarşı müəyyən gedişlərə başlayıb. İlk olaraq Ermənistan həmin təlimlərdən Rusiyanın istəyi ilə kənarlaşıb. Xatırladaq ki, Ermənistan NATO-nun "Agile Spirit 2017" çoxmillətli hərbi təlimlərində iştirakdan son anda imtina edib. Təlimlərin açılışında məlum olub ki, Ermənistan kontinenti təlimlərə qatılmır və rəsmi İrəvan bu haqda heç xəbərdarlıq da etməyib. Ermənistan Müdafiə Nazirliyi iddia edir ki, bu təlimlərdə iştirakı heç əvvəlcədən planlaşdırmayıb: “Ermənistan NATO-nun Gürcüstanda keçirilən "Agile Spirit 2017" təlimlərində iştirak etmək üçün ərizə verməmidi. Müdafiə Nazirliyinin, Baş qərargahın, silahlı qüvvələrin nümayəndələri periodik olaraq xaricdə keçirilən onlarla çoxmillətli təlimlərdə, konfranslarda iştirak edir. Ermənistan silahlı qüvvələrinin bölmələrinin təlimlərdə iştirak formatı Müdafiə Nazirliyinin beynəlxalq qarşılıqlı əməkdaşlıq planlarından çıxış edərək müəyyən edilir. Nəzərə alanda ki, Gürcüstanda keçirilən təlimlər bu baxımdan prioritet təşkil etmir, bu təlimlərdə iştirak etməmək barədə əvvəlcədən qərar verilmişdi və müvafiq ərizə ilə müraciət edilməmişdi”. Halbuki, İrəvanın həmin təlimlərdə iştirakı əslində əvvəlcədən bəyan edilmişdi və İrəvan təlimlərə 100 hərbçi göndərməyi düşünürdü. Amma Rusiyanın məsələyə sərt reaksiyası vəziyyəti dəyişdi. İrəvan yenə NATO-dan uzaq durmağa başlayıb. Bu həm də Gürcüstandakı NATO təlimlərinə Moskvanın vurduğu ilk zərbələrdən sayılır. Amma Kreml bununla kifayətlənmir. NATO-nun Gürcüstanda hərbi gedişlərinə paralel olaraq Rusiya Şimali Qafqazda hərbi təlimlərə start verib. Rusiya Müdafiə Nazirliyinin Cənub Hərbi Dairəsinin mətbuat xidmətinin rəhbəri Vadim Astafyevin sözlərinə görə, təlimlərdə 2,5 min hərbçi iştirak edir. Təlimə 500 ədəd hərbi texnika cəlb edilib. Bunlar sırasında 152 millimetrlik özüyeriyən haubitsalar, “Tornado-Q“, “Uraqan” reaktiv sistemləri, “Şturm-S“ tank əleyhinə raket kompleksləri yer alıb. Hesab olunur ki, bu, Moskvanın NATO-ya, xüsusən də ABŞ-a güc nümayişidir.
Bundan əlavə, Moskva yenə diqqəti Gürcüstanın separtçı bölgələri üzərində cəmləşdirir. Belə ki, Rusiya Abxaziyaya hərbi əmlak verilməsi barədə müqaviləyə imza atıb. Rusiya Müdafiə Nazirliyi razılaşmanın Moskvada Rusiya Müdafiə nazirinin müavini Aleksandr Fominlə qondarma Abxaziyanın “baş qərargah” rəisi Anatoli Xrulev arasında imzalandığını bildirib. Eyni zamanda Rusiyanın Abxaziyadakı hərbi bazasındakı hərbçilərin döyüş hazırlığı yoxlanıb. Döyüş hazırlığının yoxlanmasına 3 min hərbçi, 700-dən artıq hərbi texnika cəlb edilib. Moskva cənubi Osetiyada da hərbi mövqelərini gücləndirir. Bütün bunlar artıq Qafqazın NATO və Rusiya arasında tədricən döyüş poliqonuna çevrilməkdə olduğunu da aydın nümayiş etdirir.
Nahid SALAYEV
