Vəfa Heydərli: “Türkiyənin sərhədləri açması heç cür inandırıcı görünə bilməz”
Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Azərbaycana səfər edəcək. Bu barədə Türkiyə və Azərbaycan mətbuatı məlumat yayıb. Səfərin 10-11 sentyabr tarixlərində baş tutacağı gözlənir.
Ərdoğanın Bakı səfəri ilə bağlı çoxlu mülahizələr irəli sürülür. Xüsusilə də Türkiyə prezidentinin regionda cərəyan edən aktiv siyasi proseslərin fonunda belə bir səfəri reallaşdırması müəyyən fərqli şərhlərin mediada müzakirə edilməsinə rəvac verir.
Güman edilir ki, Ərdoğanın səfəri zamanı bu yaxınlarda Nyu-Yorkda baş tutacaq BMT toplantısında işğal altında olan ərazilər məsələsinin müzakirəsi zamanı Türkiyə ilə Azərbaycanın koordinasiyalı fəaliyyəti və vahid mövqe ortaya qoyması müzakirə olunacaq. Həmçinin, Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolu xəttinin Naxçıvana qədər uzadılması və Türkiyənin Avrasiya İttifaqına üzv olmaq niyyəti fonunda Ermənistanla sərhədləri açıb-açmayacağı ətrafında müzakirələrin aparıla biləcəyi ehtimal olunur. Ərdoğanın səfəri zamanı bu vacib mövzular ətrafında müzakirələrin aparılması mümkündürmü?
Politoloq Vəfa Heydərli qəzetimizə bildirdi ki, görüşdə ikitərəfli münasibətlərlə yanaşı, regional məsələlərin də müzakirə olunacağı gözlənir: “O, Bakıya Qazaxıstandan gələcək. Ərdoğanın Qazaxıstan və Azərbaycana səfər etməkdə məqsədi regional məsələlərlə bağlıdır. Türkiyə-Rusiya münasibətlərində hazırda sakitləşdirici bir durum lazımdır. Ərdoğan bu səfərlər kontekstində Qazaxıstan və Azərbaycan prezidentləri ilə Rusiya ilə münasibətlərin sabitləşdirilməsi yolunu axtaracaq. Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolunun tikintisi, demək olar ki, tamamlanıb. Təbii ki, Azərbaycan həmin dəmir yolu xəttinin Naxçıvana qədər uzadılmasını istəyir. Buna Türkiyə də etiraz etmir, ancaq layihənin ərsəyə gətirilməsi istiqamətində detalların müzakirə edilməsinə ciddi ehtiyac var. Güman ki, iki ölkə başçısının bir neçə gündən sonra baş tutacaq görüşü belə bir müzakirənin aparılması üçün ideal zamandır. Azərbaycan qazını Türkiyə üzərindən Avropaya daşıyacaq boru xətlərinin inşaatı sürətlə gedir. Üstəgəl, Türkiyə bu layihədə Türkmənistanın iştirakını da arzulayır. Bu da müzakirə olunan mövzular sırasına düşə bilər. Bilirsiniz ki, Azərbaycan və Türkiyə dövlət başçılarının qarşılıqlı səfərləri hər zaman əhəmiyyətlidir və hansısa siyasi, iqtisadi sahələrdə yeni imkanlar açır. Bu baxımdan istisna edilmir ki, səfər nəticəsində Bakı-Ankara əlaqələri daha da güclənəcək. Bu, əhəmiyyətli səfərdir və heç bir amil ona kölgə sala bilməyəcək. Səfər əsnasında iki ölkə arasında müxtəlif sahələrdə, siyasi, iqtisadi və müdafiə məsələlərində əməkdaşlığın güclənməsi ön planda olacaq.
Ərdoğan Bakıya səfərinin ardınca BMT-nin Nyu-Yorkda keçiriləcək sentyabr sessiyasına qatılacaq. Sessiya çərçivəsində Azərbaycan və Ermənistan xarici işlər nazirlərinin görüşü və qurumda bu yöndə müzakirələrin aparılacağı gözlənir. Bütün beynəlxalq tribunalarda biz, iki qardaş ölkə kimi, bir-birimizi təmənnasız olaraq müdafiə etmişik. Sessiyada iştirak edəcək Türkiyə prezidenti, həmişə olduğu kimi, bu dəfə də Qarabağ məsələsinin həlli ilə bağlı ölkəsinin mövqeyini beynəlxalq ictimaiyyətə çatdıracaq.
Azərbaycan-Türkiyə münasibətləri çoxşaxəlidir və prezidentlər il ərzində, demək olar ki, bir neçə dəfə görüşürlər. Sentyabrdakı görüşdə son günlər aktuallıq kəsb edən Türkiyə-Ermənistan sərhədlərinin açılması məsələsi gündəmdə olacaq. Bilirsiniz ki, Ərdoğan bütün Türkiyə və Azərbaycan xalqı qarşısında Qarabağ probleminin həllində ciddi irəliləyiş olmadan sərhədlərin açılmayacağına dair söz verib. Bu sahədə irəliləyiş olmadığı üçün, Türkiyənin sərhədləri açması heç cür inandırıcı görünə bilməz”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
