Qabil Hüseynli: "Əminəm ki, Azərbaycan bu işdə çox gözəl vasitəçi ola bilər"
Səudiyyə Ərəbistanı və daha bir neçə ölkənin Qətərlə siyasi-iqtisadi münasibətlərini kəsməsi Ərəb dünyasında yeni parçalanma tendensiyası kimi qiymətləndirilir. Qətərin Bəhreyndə pozuculuq fəaliyyəti ilə məşğul olması və İranla məxfi münasibətlər qurması haqda irəli sürülən iddialar Yaxın Şərqdə yeni situasiya yaradıb.
Qeyd olunan səbəbləri əsas götürən Səudiyyə Ərəbistanı, Misir, Bəhreyn, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (BƏƏ) və Yəmən Qətərlə bütün əlaqələrin kəsildiyini bəyan ediblər. Eyni zamanda, Qətər vətəndaşlarının adları çəkilən ölkələri konkret müddət ərzində tərk etməsi tələb olunub.
Ərəb dünyasında yeni parçalanma mərhələsinə keçid kimi qiymətləndirilən bu proseslər Yaxın Şərq regionunda onsuz da mürəkkəb olan vəziyyəti daha da gərginləşdirib. Təbii ki, belə situasiyanın yaranması bütün dünyanı narahat edir. Ancaq belə bir sual da ortaya çıxır: yaranmış böhranın aradan qaldırılması mümkündürmü? Aydındır ki, belə hallarda vasitəçilik missiyasından geniş istifadə olunur. Azərbaycan bir müsəlman ölkəsi kimi bu prosesin nizama salınmasında vasitəçi kimi iştirak edə bilərmi? Qeyd edək ki, ərəb ölkələrilə Azərbaycanın yaxın münasibətləri var və bu yaxınlarda ölkəmiz İslam Həmrəyliyi Oyunlarını yüksək səviyyədə keçirdi. Bundan əlavə, ölkəmiz islam coğrafiyasına aid olan problemlərin müzakirəsilə bağlı bir çox digər tədbirlərə də ev sahibliyi edib. Həmçinin, Rusiya ilə Türkiyənin arasında yaranan soyuqluğun aradan qaldırılmasında göstərdiyimiz vasitəçilik missiyasının müsbət təsiri oldu.
Politoloq Qabil Hüseynlinin sözlərinə görə, Qətərə yönələn bu məhdudlaşdırıcı addımlar heç də əsassız deyil:
"Əvvəla onu qeyd edim ki, Səudiyyə başda olmaqla, bir sıra ərəb ölkələrinin Qətərə qarşı bu addımlarının ABŞ prezidenti Donald Trampın regiona səfərindən bir qədər sonraya təsadüf etməsini nəzərdən qaçırmaq olmaz. Zənnimcə, Trampın səfəri zamanı Qətərin ümumərəb maraqlarına zidd siyasətinin detalları ilə bağlı məlumatlar Səudiyyə Ərəbistanına təqdim olunub. O məlumatlar təhlil edildikdən sonra isə bu qərarlar qəbul olunub.
Mənə belə gəlir ki, Qətərin bu şəkildə küncə sıxışdırılmasında onun İranla məxfi əməkdaşlığa meyllənməsi həlledici rol oynayıb. Bildiyiniz kimi, Bəhreynlə yanaşı, Qətərdə şiələr əhalinin əhəmiyyətli hissəsini təşkil edir. Belə görünür ki, Qətərin timsalında məzhəbçilik düşüncəsi milli şüuru üstələyib. Məsələyə regional kontekstdən baxdıqda, bu gedişatın Türkiyənin bölgədəki siyasətinə necə təsir göstərəcəyi maraq doğurur. Bəli, Türkiyə ilə Qətər arasında sıx münasibətlər qurulub. Ancaq nəzərə alaq ki, Türkiyənin Səudiyyə Ərəbistanı ilə münasibətləri daha geniş və daha yüksək səviyyədədir. O baxımdan, Ankaranın bu çərçivədə yürüdəcəyi siyasəti təxmin etmək çətin deyil. Hələlik proseslər gərginləşmə istiqamətində cərəyan edir. Hazırkı dönəmdə barış və vasitəçilikdən danışmaq hələ tezdir. Çünki hadisələrin miqyası bunu deməyə əsas verir. Təbii ki, təzyiqlərdən sonra Qətər onların dediyini etməyə razı olarsa, belə bir zərurət yarana bilər. Əminəm ki, Azərbaycan bu işdə çox gözəl vasitəçi ola bilər. Çünki təcrübəmiz də az deyil".
Məhəmmədəli QƏRİBLİ