Qabil Hüseynli: "Barak Obamanın 8 illik hakimiyyəti dövründə Cənubi Qafqaz regionu beynəlxalq siyasətdən kənarda qalmışdı"
Məlum olduğu kimi, ABŞ-ın yeni seçilmiş prezidenti Donald Tramp son iki həftə ərzində Azərbaycan Prezidentinə iki məktub ünvanlayıb. Bir çox rəsmilər və ictimaiyyət nümayəndələri Trampın bu addımını Azərbaycan-ABŞ münasibətlərində yeni səhifənin açılacağına bir işarə kimi dəyərləndirir. Yeni səhifə deyəndə nə nəzərdə tutulur və bu münasibətlər köhnə administrasiyanın dönəmindəki əlaqələrlə hansı aspektinə görə fərqlənə bilər?
Politoloq Qabil Hüseynlinin fikrincə, qısa zamanda Trampın öz azərbaycanlı həmkarı İlham Əliyevə iki məktub ünvanlaması diqqəti cəlb edir: "Ağ Ev başçısı birinci məktubunda İlham Əliyevi və Azərbaycan xalqını 28 May - Respublika Günü münasibətilə təbrik etmişdi. Həmin məktubda Azərbaycana böyük dəstək ifadə edilib. İkinci məktubda da oxşar mövqe əksini tapıb. Görünür, Tramp əvvəlki prezidentdən bir qədər fərqli siyasət yürütməyi düşünür. Yəni Cənubi Qafqazdakı geosiyasi maraqları ön plana çəkir. Bu maraqlar baxımından Vaşinqton Azərbaycanın bölgədə oynadığı rola müsbət qiymət verir.
Sözsüz ki, ortaq enerji layihələri, ortaq iqtisadi maraqlar, istər-istəməz, ölkələri yaxınlaşdırır, ortaq siyasi maraqların və hədəflərin formalaşmasına gətirir. ABŞ, eyni zamanda, Dağlıq Qarabağ probleminin tənzimlənməsində mühüm vasitəçi dövlətlərdən biridir. Bu baxımdan da ABŞ-ın Azərbaycana diqqətini artırması bizim üçün həlli vacib olan problemin nizamlanması prosesinə də öz töhfəsini verə bilər. Barak Obamanın 8 illik hakimiyyəti dövründə Cənubi Qafqaz regionu beynəlxalq siyasətdən kənarda qalmışdı. Amma D.Tramp hakimiyyətə gələndən sonra xarici siyasətində fərqli yanaşmalar müşahidə olundu. Trampın Azərbaycan Prezidentinə təbrik məktubları yazması bir daha onu göstərir ki, ABŞ-Azərbaycan münasibətlərinin dinamik inkişaf etməsi üçün çox böyük imkanlar var. Bu məktublar, həmçinin, rəsmi Vaşinqtonun Azərbaycana xoşməramlı münasibəti kimi dəyərləndirilə bilər. Bu həm də D.Trampın Azərbaycan Prezidentinin yürütdüyü müstəqil xarici siyasəti bəyənməsi, dəstəkləməsi kimi xarakterizə edilə bilər.
Trampın məktublarında Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllinin vurğulanması diqqət çəkir. Bu onu göstərir ki, ABŞ bölgədə bəzi dövlətlərin təkbaşına hegemonluğuna imkan verməyəcək və nəticə etibarilə münaqişənin beynəlxalq hüquq normalarına uyğun, ədalətli formada həll edilməsi üçün səylərini əsirgəməyəcək. ABŞ prezidentinin məktubları yüksək dəyərləndirməyə ehtiyacı olan vacib hadisədir. Hesab edirəm ki, ABŞ-Azərbaycan əlaqələrinin durmadan inkişaf etməsi hər iki ölkənin siyasi və iqtisadi maraqlarına tam uyğundur".
Məhəmmədəli QƏRİBLİ