Məhəmməd Əsədullazadə: "Buna nail olmaq üçün yüksək səviyyədə danışıqlar aparılmalı, əməkdaşlıq edilə biləcək sahənin detalları müzakirə olunmalıdır"
"Azərbaycan, Türkiyə və İran üç qardaş ölkədir. Bu üç ölkənin bir çox müştərək tərəfləri və onları bir-birinə bağlayan tellər var". Bu sözləri Türkiyənin İrandakı səfiri Rza Hakan Tekin mətbuata açıqlamasında deyib.
Onun sözlərinə görə, Azərbaycan, Türkiyə və İran hər sahədə əməkdaşlığı inkişaf etdirməkdə maraqlıdır: "Hazırda üç ölkə arasında ticarət və iqtisadi sahədə çox geniş əməkdaşlıq mövcuddur. Biz bu əməkdaşlığı daha da inkişaf etdirmək istəyirik. İkitərəfli əməkdaşlıqları üçtərəfli formatda inkişaf etdirmək niyyətindəyik. Bu sahədə müəyyən görüşlər də keçirilib. Ötən il İranın Ramsər şəhərində üç ölkənin xarici işlər nazirlərinin toplantısı oldu".
Səfir qeyd edib ki, üçtərəfli əməkdaşlıq üçün geniş potensial mövcuddur: "İnşallah, çalışmalar davam edəcək və tez bir zamanda bu çalışmaların bəhrəsini görəcəyik. Bu, hər üç ölkənin xalqlarının xeyrinə olacaq. Hazırda məqsədimiz üç ölkənin prezidentlərinin zirvə görüşünü hazırlamaqdır. İranda yaxın günlərdə prezident seçkiləri keçiriləcək. Seçkilərdən sonra zirvə toplantısı ilə bağlı məsələlər daha ciddi şəkildə müzakirə ediləcək. Hazırda görüşün tarixi müəyyən olunmayıb, lakin hər üç ölkədə bu iradə var".
Hər üç ölkənin regionda yerləşdiyini nəzərə alsaq, bunların arasında ən yüksək səviyyədə birgə görüşün keçirilməsi tərəflərin xeyrinədir. Bu, üç ölkə arasında ticarət-iqtisadi əlaqələrin inkişafına müsbət təsir göstərəcək. Eyni zamanda, Yaxın Şərqdə gedən mürəkkəb proseslər fonunda belə görüşlər faydalıdır. Maraqlıdır, bəs ekspertlər üç ölkənin prezidentlərinin gözlənilən zirvə görüşünün əhəmiyyətini necə dəyərləndirir? Sözügedən məsələni "Bakı-Xəbər"ə şərh edən politoloq Məhəmməd Əsədullazadənin fikrincə, Türkiyə regionun aparıcı ölkəsi olaraq, üçtərəfli əməkdaşlığa üstünlük verərək, üçlük formatında siyasi-iqtisadi əməkdaşlıqda maraqlıdır: "Qeyd edim ki, Türkiyə-Azərbaycan-Gürcüstan formatı buna nümunədir. Üç ölkə təhlükəsizlik və hərbi sahədə birgə əməkdaşlıq və təlimlər keçirir. Türkiyə prezidenti R.T.Ərdoğan Sankt-Peterburqda Putinlə görüşdə də Türkiyə-Azərbaycan və Rusiya üçtərəfli əməkdaşlıq formatını gündəmə gətirmişdi. Türkiyə Avropa ilə soyuyan əlaqələrini region ölkələri ilə üçtərəfli format şəklində qurmaqda maraqlı görünür. Bununla yanaşı, Ankara-Tehran-Bakı formatında əməkdaşlıq da qurula bilər. Ancaq baxır hansı sahədə. Azərbaycanın İran və Rusiya, həmçinin, Türkiyə ilə də nəqliyyat sahəsində üçtərəfli əməkdaşlığı var. Türkiyə və İranın da Suriya problemində əməkdaşlığı mövcuddur. Hər üç ölkə ayrı-ayrı sahələrdə əməkdaşlıq edir. Bu üç ölkənin vahid bir şəkildə hansı sahədə əməkdaşlığı zəruri olacaq, onu prezidentlər müəyyən edə bilər. Rəsmi Tehranın buna necə reaksiya verəcəyi maraqlıdır. Amma Yaxın Şərqdə davam edən xaos və anarxiya nəzərə alınarsa, bu üç müsəlman ölkəsinin təhlükəsizlik və terrorla mübarizədə üçlük əməkdaşlığı baş tuta bilər. Bu sahədə əməkdaşlıq hər üç ölkənin milli maraqlarına xidmət edir. Buna nail olmaq üçün yüksək səviyyədə danışıqlar aparılmalı, əməkdaşlıq edilə biləcək sahənin detalları müzakirə olunmalıdır. Hesab edirəm ki, rəsmi Bakının belə bir əməkdaşlıq formatında yer alması mümkündür. Bu üçlük formatında Tehranla etibarlı şəkildə əməkdaşlıq onun Ermənistana loyal siyasətində dəyişiklik etməyə imkan verər. Türkiyə və Azərbaycana İranın Ermənistanla əməkdaşlıq məsələsində məsafə saxlaması üçün geniş diplomatik danışıqlar aparmağa unikal şərait yaradar".
Vidadi ORDAHALLI