Bu gün Ermənistanın bir dövlət kimi varlığını davam etdirməsi ona edilən maliyyə yardımından birbaşa asılıdır. Amma Ermənistana edilən maliyyə yardımlarının həcmi də gedərək azalır ki, bu da indi İrəvanın getdikcə daha çətin duruma düşməsi ilə müşayiət olunur. Məsələ burasındadır ki, indi Ermənistanın əsas himayədarı olan Rusiyadan bu ölkəyə gələn maliyyə yardımları, pul köçürmələrinin həcmi əhəmiyyətli dərəcədə azalıb.
Erməni lobbisinin güclü fəaliyyət mərkəzlərindən biri olan ABŞ da Ermənistana maliyyə yardımlarını azaldır. Xatırladaq ki, ABŞ 2018-ci maliyyə ilində Ermənistana göstərdiyi maliyyə yardımının həcmini azaltmağı planlaşdırır. Məlumatlara görə, 2018-ci ildə ABŞ tərəfindən Ermənistana göstərilən maliyyə yardımının həcmi 77,3 faiz azaldılacaq və əvvəl nəzərdə tutulduğu kimi 17 milyon 633 min dollar əvəzinə 4 milyon dollar yardım ediləcək. Erməni lobbisinin bu istiqamətdə hansısa təsir etmək cəhdi isə nəticə vermir. Əksinə, Tramp hökuməti erməni lobbisini, belə demək olarsa, yaxına da buraxmır. Hətta əksinə, erməni lobbisinin ABŞ-ın maraqları üçün təhdid yaratmasına dair okeanın o tayında çoxsaylı fikirlər səslənir. Məsələn, İsrailin Begin-Sadat Mərkəzinin və Bar-İlan Universitetinin baş elmi işçisi Aleksandr Murinson "Washington Examiner" nəşrində dərc olunan məqaləsində yazır ki, ermənipərəst lobbinin fəaliyyəti ABŞ-ın maraqlarına ziddir: "Ermənistanın Rusiya ilə dərinləşən hərbi alyansı NATO üçün birbaşa təhlükə yaradır". Onun sözlərinə görə, ABŞ-ın yaxın müttəfiqlərinə - Türkiyə, Azərbaycan və İsrailə birbaşa təhdid olan Rusiya istehsalı "İsgəndər" raket sistemlərinin Ermənistanda quraşdırılması regionda hərbi balansı dəyişib: "Belə addımlar ABŞ Konqresi və sabiq prezident Baraka Obama administrasiyası tərəfindən təsdiq edilmiş Ermənistana maliyyə dəstəyinin davam etdirilməsi ilə kəskin uyğunsuzluq yaradır. ABŞ-da Ermənistanın adından əsas lobbiçilik fəaliyyəti ilə erməni kokusu məşğul olur. Bura respublikaçılar Frenk Pallone, Ceki Speyer, Devid Trott və Devid Valadao daxildir". O həmçinin əlavə edib ki, Ermənistan və Rusiya arasında hərbi ittifaqın güclənməsi fonunda onların ehtiyaclarının dəstəklənməsinə davam edilməsi sual altına salınmalı və mühakimə edilməlidir. Murinson bildirib ki, Ermənistan Milli Amerika Komitəsi kimi erməni siyasi təşkilatları Rusiya maraqlarının daşıyıcılarıdır. Bu baxımdan, A.Murinson erməni kokusuna töhmət verilməsini və Ermənistana maliyyə yardımının dayandırılmasını məsləhət görür.
Rusiya Elmlər Akademiyası (REA) İqtisadiyyat İnstitutunun elmi işçisi Aleksandr Karavayev də baş verənlər fonunda Ermənistana maliyyə yardımının azalmasını bu ölkə üçün ciddi problem sayır. Ekspert vurğulayır ki, Ermənistandan fərqli olaraq, Azərbaycan üçün bu maliyyənin olub-olmaması hansısa əhəmiyyət kəsb etmir: "Böyük ölçüdə bu, sırf daxili məsələdir: Tramp bir çox istiqamətlər üzrə dövlət xərclərini azaldır. Eyni zamanda nəzərə almaq lazımdır ki, maliyyələşməni MDB-nin inkişaf indeksinə görə liderlərindən - Qazaxıstan, Azərbaycandan və inkişaf tempinə görə liderlərindən - Özbəkistan, Belarus, müəyyən dərəcədə də Türkmənistandan kəsmək istəyirlər".
Onun sözlərinə görə, indi Azərbaycan üçün inkişaf institutları rolunu tvinninq-layihələr, kiçik biznesin inkişafı üçün ünvanlı proqramlar həyata keçirən, bu və ya digər məqsədlər üçün infrastruktur bankların fərdi qrantlarını ayıran Avropa İttifaqı oynayır. A.Karavayev ABŞ tərəfindən maliyyə yardımının ləğvinin Azərbaycanın əhəmiyyətinin azalması demək olmadığını qeyd edib: "ABŞ-ın Mərkəzi Asiya, Əfqanıstan və Yaxın Şərqdəki siyasətində Bakının yeri sabitdir". A.Karavayevin sözlərinə görə, Ermənistan üçün yardım proqramlarının saxlanması ilə Azərbaycana məhdudiyyətlər tətbiq edilməsini müqayisə etmək lazım deyil: "Ermənistanın onlara daha çox, təcili ehtiyacı var. Lakin azalmadan sonra İrəvan üçün də bu yardım formal xarakter alacaq". Yardımın Ermənistan üçün formal xarakter alması öz növbəsində Ermənistana daha bir xarici mənbədən gələn pulların, özü də xarici valyutada olan pulların kəsilməsi deməkdir. Belə vəziyyət öz növbəsində Ermənistan üçün yaşanan maliyyə çətinliklərinin miqyasının daha da genişlənməsi anlamına gəlir. Hesab olunur ki, baş verənlər Ermənistanın iqtisadi vəziyyətini pisləşdirməklə yanaşı, həm də erməni lobbisinin ABŞ-da təsir dairəsinin həddən artıq zəiflməsəi anlamına gəlir. Bu isə perspektivdə Qarabağ münaqişəsinə də təsirsiz ötüşməyəcək.
Tahir TAĞIYEV