Türkiyə və ABŞ arasında Suriyada yaşanan ziddiyyət gedərək daha təhlükəli xarakter almağa başlayır. Əvvəlki kimi buna əsas səbəb Türkiyəyə qarşı qanlı savaş aparan kürd terrorçularına ABŞ-ın hərbi yardımlarıdır. Rəsmi Ankaranın bütün narazılıqlarına baxmayaraq, ABŞ bu istiqamətdə fəaliyyətini genişləndirir. Hətta ABŞ prezidenti Donald Tramp Suriyada İŞİD-ə qarşı mübarizə aparan kürd dəstələrinin silahlandırılması üzrə planı təsdiqləyib.
Pentaqonun mətbuat xidməti bu xüsusda bildirir: "Müdafiə Nazirliyi Suriya Demokratik Qüvvələrinin kürd bölmələrini Rakka şəhərində İŞİD üzərində qələbəni təmin etmək üçün zəruri olan hər şeylə təchiz etmək səlahiyyəti əldə edib". Xatırladaq ki, əsasını kürdlərin təşkil etdiyi Suriya Demokratik Qüvvələri İŞİD-in Suriyadakı "paytaxtı" hesab edilən Rakka şəhərini mühasirəyə almağa çalışır. Son günlərə qədər ABŞ və müttəfiqlər bu qüvvələri aviasiya dəstəyi ilə təmin edib, kəşfiyyat əməliyyatlarında və hərbi hazırlıq işində yardım edib. Amma kürdlərin silahlandırılması planı Türkiyə tərəfindən narazılıqla qarşılanır. Belə ki, Türkiyə PYD, YPG kimi kürd silahlı dəstələrini qadağan edilmiş PKK ilə əlaqəli hesab edir. PKK həm Ankara, həm də Vaşinqton tərəfindən terror qruplaşması kimi tanınır. Bununla belə, ABŞ həmin qruplaşmaya artıq hərbi yardımlar edir. Ankara isə bildirir ki, bir terror təşkilatını qarşısı başqa terror təşkilatı vasitəsilə alına bilməz. Digər tərəfdən kürd yaraqlılarına verilən silahların Türkiyəyə qarşı da istifadə olunmasına dair artıq kifayət qədər faktlar var.
Türkiyənin baş nazir müavini Nurəddin Canıklı bu xüsusda bildirir ki, ABŞ-ın YPG terror təşkilatına silah verməsi qəbulolunmazdır: "ABŞ YPG üzərindən PKK terror təşkilatına hər cür dəstək verir. Bu qəbul edilə bilməz. Belə bir siyasət heç kimə fayda verməz. ABŞ YPG vasitəsilə terror təşkilatı PKK-ya hər cür dəstək verir. Bu səhvin düzəldilməsini gözləyirik". ABŞ-ın Ankaradakı keçmiş səfiri Ceyms Cefri də etiraf edir ki, baş verənlər Türkiyə tərəfindən müsbət qarşılanmır. Onun sözlərinə görə, Türkiyə ABŞ-ın YPG-yə silah verməsini özünə xəyanət kimi qəbul edir: "Türkiyə buna cavab olaraq bölgədə ABŞ siyasətinə lazımi qədər dəstək verməyəcək. Rəsmi Ankara İŞİD-ə qarşı əməliyyatlarda istifadə olunan "İncirlik" bazasını ABŞ-ın üzünə bağlaya bilər. Türkiyə hava əməliyyatını dayandırsa, bu bizi çətinə sala bilər". Yaranmış durumda Türkiyənin Rusiya ilə hərbi əlaqələrinin daha da möhkəmlənməsi gözlənir. Çünki ABŞ-dan fərqli olaraq, Rusiya Suriyanın ərazi bütövlüyünü dəstəklədiyini bildirir. ABŞ isə əksinə, Suriya ərazisində kürd dövlətinin yaradılmasında marağını gizlətmir. Aydındır ki, belə bir dövlətin olması Türkiyə üçün ciddi təhdiddir. Türkiyənin "Yeni Şəfəq" qəzeti də ABŞ-ın əslində Ankara üçün təhlükəli olan planlarını bölgədə həyata keçirmək istədiyini yazır: "ABŞ-ın PKK-ya, PYD-yə verdiyi dəstək, terror təşkilatı üzərindən Suriyanın parçalanmasına gətirib çıxaracaq planların tətbiqi, Tükiyənin cənub sərhədi boyunca bir dəhlizin inşasına çalışması heç bir şəkildə Suriya məsələsi ilə əlaqədar deyil. Bu bir terror məsələsi də deyil. Bu, Suriyanın parçalanması, Suriya üzərindən Türkiyənin parçalanması prosesi üçün infrastrukturun yaradılmasıdır. Bu, regionun şəhər dövlətlərinə parçalanması layihəsidir və bütün bölgəni təhdid edir. Türkiyə qədər İran və Səudiyyə Ərəbistanını da parçalayacaq bir prosesdir. ABŞ bir NATO ölkəsinə qarşı bu niyyətlərini artıq gizlədə bilməyəcək mərhələyə gəlibsə, danışmağın, sövdələşmənin, müzakirənin və partnyorluğun anlamı dəyişir". Qeyd olunur ki, Türkiyənin cənubunda inşası planlaşdırılan "terror dəhlizi" Türkiyəni mühasirəyə almaq üçün həyata keçirilən plandır: "Bu plan uğurlu olacağı halda təsiri bir əsr davam edəcək. Bu, PKK məsələsi deyil. Bu, xəritə məsələsi, Türkiyəni boğmaq məsələsidir. Amma heç bir siyasi məqsəd bu layihəni Türkiyəyə qəbul etdirə bilməz. Planın qəbulu ölkənin gələcəyini təhlükəyə atar. PKK mövzusunda ABŞ-la razılıq əldə edilməsə, tək bir plan qalır: Suriya sərhədi boyunca ən azı dörd bölgədən tərəddüdsüz müdaxilə etmək. Nəticəsi nə olursa-olsun. Bunu bu gün etməsək, gələcəkdə heç nə edə bilməyəcəyik, başqalarının cızdığı xəritəyə məhkum olacağıq".
İndilikdə isə ABŞ Türkiyə ilə sərhəd bölgədə cəmləşməyə can atan kürd yaraqlılarına hər cür hərbi yardımları davam etdirir. Ankara isə belə qüvvələrə qarşı hərbi əməliyyatların miqyasını artıracağını bildirib. Məhz yaranmış durum ABŞ və Türkiyəninin hərbi müstəvidə qarşı-qarşıya gəlmək ehtimalını daha da artırır.
Tahir TAĞIYEV