Elşən Mustafayev: "Bu, ABŞ-ın əlində təzyiq vasitəsi kimi saxladığı rıçaqdır"
Azərbaycan torpaqlarının Ermənistan tərəfindən işğalı hələ də davam edir. Problemin həll olunması üçün fəaliyyət göstərən ATƏT-in Minsk Qrupunun həmsədr dövlətləri - ABŞ, Rusiya və Fransa Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü tanıdıqlarını bildirsə də, bunun təmin edilməsi üçün faktiki olaraq heç bir iş görmür və Azərbaycanın ədalətli mövqeyini dəstəkləmirlər.
ABŞ Dövlət Departamentinin sabiq rəhbəri Ceyms Baker 1992-ci ilin fevral ayında Azərbaycanı ziyarət etdikdən sonra Konqresdə çıxışı zamanı bildirib ki, "Dağlıq Qarabağdakı azlığın haqlarının qorunmadığı təqdirdə ABŞ Azərbaycana köməklik etməyəcək".
Halbuki, Xocalı soyqırımı haqqında ABŞ hökumətinin 12 mart 1992-ci ildə keçirdiyi müzakirədə tərəflər, sadəcə, atəşkəsə əməl etməyə dəvət edilib, Azərbaycan vətəndaşlarına qarşı soyqırım törədənlər haqqında bir kəlmə də deyilməyib.
ABŞ hökumətinin ikili standart yanaşması və erməni diasporunun ciddi fəaliyyəti nəticəsində "Azərbaycanın Ermənistan və Dağlıq Qarabağ bölgəsinə embarqo tətbiq etməsi və digər təcavüzkar mövqeyi" kimi qondarma səbəb əsas gətirələrək ölkəmizə yönəlik xüsusi məhdudiyyət nəzərdə tutan "907-ci Düzəliş" qüvvəyə mindi.
Azərbaycan hökuməti 2001-ci ilin sentyabr ayına qədər ABŞ rəhbərliyi ilə keçirdiyi bütün görüşlərdə "907-ci Düzəliş"in ləğv edilməsini tələb etsə də, istədiyi nəticəni əldə edə bilməyib. Ancaq ABŞ hökuməti terrorun soyuq üzünü öz torpaqlarında gördükdən sonra bu düzəlişi nəzərdən keçirməli olub. Qeyd edək ki, "907-ci Düzəliş"in qəbulu ABŞ-da respublikaçıların hakimiyyətdə olduğu dönəmə təsadüf edir. Hazırda da uzun fasilədən sonra hakimiyyətə respublikaçılar gəlib. Bu düzəlişin tamamilə ləğv olunması mümkündürmü?
Ekspert Elşən Mustafayevin sözlərinə görə, burada diqqətçəkən əhəmiyyətli məqam "907-ci Düzəliş"in tamamən yox, hər il dondurulmasıdır: "Azərbaycanın ABŞ-ın rəhbərliyilə yaradılan antiterror əməliyyatlarında fəal iştirakını nəzərə alan ABŞ, 2002-ci ildən başlayaraq, hər il bu düzəlişi dondurur. ABŞ hökuməti hələ də bu tarixi ədalətsizliyi və iki dövlət arasındakı münasibətləri zədələyən "907-ci Düzəliş"i birdəfəlik ləğv etməyə tələsmir.
"907-ci Düzəliş"in birdəfəlik ləğv olunmaması, bir il müddətinə dondurulması onu göstərir ki, ABŞ hökuməti bundan hər zaman Azərbaycana qarşı istifadə edə bilər. Heç şübhəsiz ki, Azərbaycan Ermənistan tərəfindən işğal edilən torpaqlarda qurulan qondarma rejimə qarşı terrorçuluğun, silah və narkotik qaçaqçılığının qarşısını almaq üçün hərbi əməliyyatlara başlayacağı təqdirdə ABŞ yenidən "907-ci Düzəliş"dən yararlana bilər.
ABŞ iqtisadi, siyasi və hərbi baxımdan güclü superdövlətdir. Amma bu xüsusiyyətlərini qorumaq üçün ədalətli olması da lazımdır. Yəqin ki, yeni administrasiya bu məsələni nəzərə alacaq. "907-ci Düzəliş"in ləğvi hansısa partiyanın hakimiyyətə gəlməsinə bağlı məsələ deyil. Bu, ABŞ-ın əlində təzyiq vasitəsi kimi saxladığı rıçaqdır. Bu administrasiya da situasiyanı, Cənubi Qafqazdakı durumu nəzərə alaraq addım atacaq".
Məhəmmədəli QƏRİBLİ