Əliyevlə Paşinyanın ikitərəfli formatla bağlı razılaşması danışıqlar tarixində ən unikal nəticələrdən biridir...
May ayında Albaniyanın paytaxtı Tiranada “Avropa Siyasi Birliyi”nin 6-cı Zirvə toplantısı çərçivəsində keçirilmiş görüşdən sonra iyulun 10-da Azərbaycan və Ermənistan liderləri Birləşmiş Ərəb Əmirliyinin Əbu-Dabi şəhərində bir araya gəliblər. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyan arasında danışıqlar bu dəfə də ikitərəfli formatda, heç bir vasitəçi olmadan baş tutub.
Dörd saatdan çox davam edən görüş nümayəndə heyətlərinin iştirakı ilə başlayıb, daha sonra Prezident İlham Əliyevlə Baş nazir Paşinyan arasında təkbətək formatda davam edib.
Prezident İlham Əliyevlə Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan arasında görüş konstruktiv atmosferdə keçib. Məlumata görə, sülh gündəliyinin mühüm istiqamətləri - sərhədlərin delimitasiyası, Zəngəzur dəhlizinin açılması və inkişafı, sülh sazişinin paraflanması ilə bağlı çox ciddi və məzmunlu müzakirələr aparılıb.
Bu danışıqların müxtəlif işçi qrupları formatında və daha yüksək səviyyələrdə davam etdirilməsi üçün ümumi razılıqlar əldə olunub.
XİN-dən bildirilib ki, 10 iyul 2025-ci il tarixində Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin Əbu-Dabi şəhərində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti və Ermənistan Respublikasının Baş naziri arasında görüş keçirilib və Azərbaycan-Ermənistan dövlətlərarası normallaşma gündəliyinin müxtəlif aspektləri müzakirə edilib.
Qeyd edilib ki, ikitərəfli danışıqların normallaşma prosesi ilə bağlı bütün məsələlərin həlli üçün ən səmərəli format olduğu təsdiqlənib və bu əsasda belə nəticəyönümlü dialoqun davam etdirilməsi razılaşdırılıb.
Sərhədin delimitasiyası prosesi ilə bağlı əldə olunmuş nailiyyətləri dəyərləndirən liderlər bu istiqamətdə əməli işlərin davam etdirilməsi üçün müvafiq dövlət komissiyalarına tapşırıqlar veriblər.
Tərəflər, həmçinin, iki ölkə arasında ikitərəfli danışıqları və etimad quruculuğu tədbirlərini davam etdirmək barədə razılığa gəliblər.
Azərbaycan Prezidenti və Ermənistan Baş naziri Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin Prezidenti Əlahəzrət Şeyx Məhəmməd bin Zayed Al Nəhyana səmimi qonaqpərvərliyə və ikitərəfli görüşün təşkilinə görə təşəkkür ediblər.
Qeyd edək ki, Birləşmiş Ərəb Əmirliyinin rolu, sadəcə, görüş üçün əlverişli mühitin yaradılmasından ibarət olub.
BƏƏ indiyədək nə keçmiş münaqişənin gedişində tərəf tutub, nə də danışıqlarda vasitəçilik etmək uğrunda mübarizə aparıb. Bu səbəbdən də Əbu-Dabi neytral danışıq meydançası olaraq seçilib.
"İlham Əliyevlə Paşinyanın çox görüşləri olub. Əbu-Dabidə ən yeni görüş əvvəlkilərə bənzəmir. Rəsmi qaydada bütün təfərrüatlarla bağlı məlumat verilməyib. Lakin ehtimallar deyir ki, münasibətlərdə xeyli irəliləyişlər var. Əvvəlcə nümayəndə heyətlərindən ibarət geniş tərkibdə, sonra təkbətək və daha sonra yenidən geniş tərkibdə görüş deməyə əsas verir ki, görüşə öncədən dərin və hərtərəfli hazırlıq gedib. Hər iki tərəfdən XİN başçılarının və digər səlahiyyətli şəxslərin iştirakı göstərir ki, aradakı bütün mübahisəli və mübahisəsiz məsələlərə toxunulub".
Bu fikirləri isə "Bakı-Xəbər" qəzetinin baş redaktoru, siyasi ekspert Aydın Quliyev öz facebook səhifəsində paylaşıb.
A.Quliyev daha sonra yazır: "Sərhədlər, kommunikasiyaların açılması, sazişin mətni, məşhur şərtlər, Qarabağdan özləri köçüb getmiş ermənilər, Ermənistandan qovulmuş Qərbi azərbaycanlılar, itkin düşmüş şəxslər, mina xəritələri, xalqların barışığa hazırlanması - bütün məsələlər bu və digər səviyyədə nəzərdən keçirilib.
İşçi qruplar səviyyəsində müzakirələrin davam etdirilməsi barədə razılaşma az önəmli deyil. Demək ki, hansısa "fors-major" olmasa, proses davam edəcək.
İkitərəfli danışıqların hər iki tərəfin nəzərində ən səmərəli format kimi təsdiqlənməsinin ümumiyyətlə müstəsna əhəmiyyəti var. İkitərəfli format barədə razılaşma Azərbaycan-Ermənistan normallaşmasına müdaxilə etməyə çalışan bütün tərəflərə konkret mesajdır. etmək istəyən tərəflərin isə Rusiya, ABŞ və Avropa olması şübhə doğurmur. Demək ki, Əbu-Dabi görüşü ikitərəfli formatın qətiyyətlə razılaşıldığı tarixi görüş kimi dəyərləndirilə bilər. Əlbəttə, vasitəçilik iddiası ilə Azərbaycan-Ermənistan danışıqlarına müdaxilə etmək istəyən tərəflərin sıradan çıxarıldığını söyləmək olmaz. Onlar cəhdlərini davam etdirəcəklər. Həm də hər iki ölkəyə vasitəçilik iddiaçılarının basqılarının güclənəcəyini bu başdan nəzərə almalıyıq.
Xüsusilə Rusiyanın heç istəmədiyi bir vəziyyət yaranır: Azərbaycanla Ermənistan eyni mövqedə siyasət aparmağa başlayır - vasitəçilər istəmirik. Azərbaycan-Ermənistan münaqişəsinin bütün tarixi ərzində belə fürsət ilk dəfə yaranır".
TAHİR
