Akif Nağı: "Alət rolunu itirdikdən sonra Ermənistan dövləti də olmayacaq, çünki o heç kimə lazım olmayacaq"
Maraqlıdır, Avropa İttifaqının Şərqi Avropa və Mərkəzi Asiya ölkələri üzrə səfirlərinin regional toplantısı Mərkəzi Asiya ilə Avropanın arasında heç bir rola və əlaqəyə malik olmayan Ermənistanda niyə keçirilib?
Bu bölgəmizdə bölücülük siyasəti deyil?
Baki-xeber.com saytının sualını cavablandıran politoloq Akif Nağı bildirdi ki, Ermənistan 20-ci əsrin əvvəllərində Rusiya tərəfindən bir alət olaraq yaradılıb və dövlətdən daha çox alət xarakterinə malikdir: "Son yüz ildə Rusiya ondan alət kimi istifadə etdi. İndi də Ermənistan həmin rolunda qalır. Hazırda isə Avropa ondan istifadə etməyə çalışır. Alət varsa ondan hər kəs istifadə etməyə çalışır. Fürsəti dəyərləndirərək Ermənistan da hər iki tərəfdən bəhrələnmək yolunu tutub. Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov gəldi, tapşırıqlarını verdi, istiqamətləri müəyyənləşdirdi və getdi. 102-ci bazanın Ermənistanda qalması barədə mövqeyini ortaya qoydu.
Eyni zamanda, o, Qafanda Rusiya konsulluğunun açılmasını razılaşdırdı. Bununla da mövqe ortaya qoydu ki, Ermənistan Rusiyanın tapşırıqlarını yerinə yetirməlidir.
Digər tərəfdən, Avropa da Ermənistandan istifadə etmək fikrindədir. Əslində Ermənistan hakimiyyəti müstəqil olduğunu nümayiş etdirmək istəyir, amma özləri də bilir ki, onlar müstəqil deyil, əsasən Rusiyadan, bir qədər də Qərbdən asılıdırlar.
Bu gün Ermənistan hakimiyyəti demokratiyadan ağız dolusu danışır. Amma ölkəni böyük dövlətlərin oyuncağına çevirmək demokratiya deyil. Mirzoyan qeyd edir ki, guya hibrid müharibə dövründə onlar demokratik seçki keçiriblər. Əslində isə Paşinyan Ermənistanda hakimiyyəti zəbt edib, müxalifət isə onu devirib hakimiyyəti ələ almaq istəyir. Ermənistanda hazırda hakimiyyət davası gedir. Paşinyan rəqiblərinə qarşı hüquq-mühafizə orqanları vasitəsilə ova çıxıb. Demokratiya və insan haqlarının qorunması ilə bağlı Ermənistanda heç bir irəliləyişdən söhbət gedə bilməz.
Ermənistan şaxələnmiş şəkildə həm Avropanın, həm də Rusiyanın istəklərini yerinə yetirir, alət rolunu davam etdirir. Alət rolunu itirdikdən sonra Ermənistan dövləti də olmayacaq, çünki o heç kimə lazım olmayacaq. Əvvəllər Ermənistanı Rusiya Azərbaycana və Türkiyəyə qarşı istifadə edirdi. İndi isə Avropa ondan həm Rusiyaya, həm də Azərbaycana qarşı istifadə edir.
Regionda Azərbaycanı və Gürcüstanı da Avropa öz alətinə çevirməyə çalışıb. Azərbaycan ən zəif dönəmlərdə belə heç kimin sifarişini yerinə yetirməyib. Gürcüstan da eyni siyasəti yürüdür, heç kimin alətinə çevrilmək istəmirlər. Ən yeni tarixdə Mixeil Saakaşvili muəyyən mənada Qərbin iradəsinin icraçısına çevrildi. Sonda onun da bədəlini ödədi. Son illərdə isə Gürcüstan həm Qərbə, həm də Rusiyaya alət olmaqdan imtina etdi. Ona görə də, nə qədər çətin olsa da, Gürcüstan öz yolu ilə gedir.
Amma Ermənistan alət rolunda özünü çox yaxşı hiss edir. Sadəcə olaraq Ermənistan istəyir ki, bəzi hallarda aləti olduğu ölkələr onun da maraqlarını nəzərə alsın. Ermənistan hakimiyyətinin mahiyyəti bundan ibarətdir.
Avropa İttifaqının Şərqi Avropa və Mərkəzi Asiya ölkələri üzrə səfirlərinin regional toplantısının İrəvanda keçirilməsi Ermənistanın alət rolunu qabartmaq məqsədi güdür. Bu addımın başqa bir anlamı yoxdur. Sadəcə olaraq, bunu Ermənistan hakimiyyəti "demokratik dəyərlərini inkuşafı" ilə əlaqələndirməyə çalışır. Avropa İttifaqı Mərkəzi Asiya ölkələri ilə iqtisadi münasibət qurmağa çalışır. Avropa həmin ölkələri siyasi baxımdan da təsir altına almaq istəyir, amma bu mümkün deyil. Mərkəzi və Orta Asiya ölkələri Türkiyə və Azərbaycanın lideri olduğu Türk Dövlətləri Təşkilatinda birləşib. Onların harasa dartılması Avropanın istədiyi nəticəni verməyəcək. Bu missiyanın Ermənistanda reallaşdırılması tamamilə uğursuz seçimdir. Mərkəzi Asiyada Ermənistanı heç kim bir dövlət olaraq qəbul etmir. Doğrudan da Mərkəzi Asiya ilə Avropa arasında bir körpü yaratmaq istəyirlərsə, bunun üçün ən uyğun məkan Azərbaycandır.
Bunu onlar bilməlidirlər. Bzejinskinin belə bir ifadəsi var idi: "Mərkəzi Asiya böyük bir qabdırsa, onun tıxacı (kranı) Azərbaycandır. Yəni Mərkəzi Asiyaya girmək istəyirsənsə mütləq Azərbaycandan keçməlisən. Bütün dünya siyasətçiləri bunu başa düşür. Avropa İttifaqı da bunu anlayır, amma onlarda Azərbaycana bir qısqanclıq var. Ona gırə bu tədbiri Ermənistanda keçirirlər. Gec-tez onlar da bu reallığı anlayacaqlar. Bu, Avropa İttifaqınin regionda yanlış siyasətinin bir elementidir".
Akif NƏSİRLİ
