İstanbul danışıqları nəticə ilə yekunlaşarsa, Tramp Ermənistanı bu məsələdə Rusiyaya güzəştə gedə bilər
Rusiya Federasiyasının Ermənistan Respublikasındakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Sergey Kopırkin bildirib ki, Moskva İrəvana yüksək güclü reaktorlardan tutmuş aşağı güc modullarına qədər geniş çeşiddə nüvə enerji blokları təklif edir.
Bu barədə RİA Novosti agentliyi Rusiya səfirinin Ermənistan Atom Elektrik Stansiyasının rəhbərliyi ilə görüş zamanı verdiyi bəyanata istinadən məlumat yayıb.
Mövcud atom elektrik stansiyasının istismar müddətinin uzadılması istiqamətində görülən işlərdən danışan Rusiya səfiri ölkənin nüvə təhlükəsizliyi sahəsində Avropa standartlarına inteqrasiya istiqamətində kursu ilə bağlı istismar müddətinə təsir edən əlavə fəsadların qarşısının alınmasının vacibliyini qeyd edib.
2023-cü ildə isə ABŞ Ermənistan və Avrasiyanın digər dövlətlərində kiçik modullu nüvə reaktorlarının tikintisi imkanlarını nəzərdən keçirdiyini bəyan etmişdi.
Həmin vaxt bu barədə ABŞ-ın Avropa və Avrasiya üçün yardım proqramlarının koordinatoru Mariya Longi məlumat vermisdi.
“Biz bir sıra ölkələrdə, o cümlədən Ermənistanda Amerika texnologiyasından istifadə etməklə tikilmiş kiçik modullu nüvə reaktorlarının yaradılmasının mümkünlüyünü qiymətləndiririk. Bu, həm Rusiyadan, həm də Çindən daha böyük enerji müstəqilliyinə imkan yarada bilər”, - Longi bildirib.
14 yanvar 2025-ci ildə ABŞ və Ermənistan arasında imzalanan strateji tərəfdaşlıq sazişinin bur maddəsi də Ermənistanda kiçik nüvə reaktorlarının qurulması ilə bağlıdır.
Bu ilin yanvar ayında Ermənistan ABŞ ilə nüvə enerjisi sahəsində əməkdaşlıq etmək niyyətində olduğunu rəsmən bəyan etmişdi.
Belə ki, Ermənistanın xarici işlər naziri Ararat Mirzoyan ABŞ-nin ovaxtkı dövlət katibi Entoni Blinkenlə Vaşinqtonda iki ölkə arasında strateji tərəfdaşlıq haqqında sənədin imzalanması ərəfəsində bu barədə deyib.
A.Mirzoyan imzalanan sənədin nüvə energetikasının ən müasir beynəlxalq təhlükəsizlik standartlarına uyğun inkişafı üçün baza yaradacağını bildirmişdi.
Blinken öz növbəsində qeyd edib ki, strateji tərəfdaşlıq haqqında sənəd tərəflərə bir neçə əsas istiqamət üzrə ikitərəfli əməkdaşlığı genişləndirmək üçün əsas verəcək.
Rusiya məhz buna görə narahatdir ki, artıq yaxın gələcəkdə ABŞ sözügedən layihənin icrasına başlamaq niyyətindədir.
Ermənistan hakimiyyəti isə hələ ki, hər iki tərəflə oynayır. Bir neçə həftə əvvəl erməni mediasında belə bir informasiya yayıldı ki, ABŞ Ermənistanda tikəcəyi atom reaktorlarını güzəştli şərtlərlə və uzun müddətli kredit tranşı əsasında icra edəcək. İndi isə Ermənistan Rusiyanı dinləyir ki, görək Moskva nüvə reaktorlarını bizə hanısı qiymətə təklif edir.
Son gunlər Ermənistanın Rusiyaya qarşı loyallaşması fonunda bu məsələdə Moskvanın da sərfəli şərtlər irəli sürəcəyi gözləniləndir. Amma bu məsələdə Ermənistan öz mənafelərini bir nömrəli şərt kimi irəli sürə bilmir. Çünki hər iki ölkə qarşısında o dərəcədə güclü mövqeyə malik deyil.
Sadəcə, geosiyasi dəngədən asılı olaraq daha sərfəli şərtlər daxilində ölkəni elektrik enerjisi ilə təmin etməyə çalışırlar.
Hazırda nəzərdə tutulan ABŞ layihəsi Co Bayden dönəmində tələm-tələsik imzalanıb. Hazırda Ermənistanda nuvə reaktorunu kimin tikəcəyi İstanbul danışıqlarının nəticələrindən çox asılıdır. İstanbul danışıqları nəticə ilə yekunlaşarsa, Tramp Ermənistanı bu məsələdə Rusiyaya güzəştə gedə bilər.
Akif NƏSİRLİ
