Məlum olduğu kimi, cari ilin əvvəlində Avropa İttifaqına (Aİ) üzv dövlətlərin nümayəndələri qurumun Ermənistanın Azərbaycanla sərhədi boyunca müşahidə missiyasının mandatının daha iki il uzadılması təklifini təsdiqləyiblər. Aİ ölkələrinin səfirləri həmçinin, missiyanın mandatını və sayını dəyişməmək qərarına gəliblər.
Missiya 165 beynəlxalq müşahidəçi və analitik, eləcə də 44 erməni əməkdaşı ilə fəaliyyətini davam etdirəcək. Azərbaycan dəfələrlə bu missiyanın fəaliyyətini tənqid edib. 2027-ci ilə kimi fəliyyət göstrəcək missiyadan Rusiya da ciddi narazılıq edir. Azərbaycan və Rusiyanın narazılığına səbəb olan halalrdan biri də Fransanın bu missiya vasitəsilə regionda mövqeyini gücləndirmək cəhdidir.
Məsələ ilə bağlı Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi Mariya Zaxarova yenidən ölkənin mövqeyini diqqətə çatdırıb. Zaxarova Avropa İttifaqının Ermənistandakı missiyasının genişləndirilməsi ilə bağlı Parisin mövqeyini Moskvanın necə qiymətləndirdiyi ilə bağlı sualı cavablandırarkən bildirib: “Fransa və Avropa İttifaqının Ermənistandakı fəaliyyəti Ermənistan-Azərbaycan münasibətlərinin normallaşmasına yardım etməklə bağlı deyil, əksinə, regionda kənar müdaxilənin gücləndirilməsinə və sabitliyinin pozulmasına yönəlib. Bəli, avropalıların, ilk növbədə fransızların öz geosiyasi məqsədlərinə nail olmaq üçün regional gərginliyin saxlanmasında maraqlı olduqlarını deməyə bütün əsaslar var. Onlar bizi inandırmağa çalışsalar da, Cənubi Qafqazda Parisin xoş niyyətlərinin olması ilə bağlı bizim heç bir illüziyamız yoxdur”. Diplomat qeyd edib ki, regionda gündəm gərginliyin azaldılması, normallaşma, sülh, quruculuq, yaradıcılıq prosesi ilə uzlaşmır: “Biz Avropa İttifaqının Ermənistandakı əsl məqsədlərinin nə olduğunu lap yaxşı bilirik. Onlar Bakı ilə İrəvan arasında münasibətlərin normallaşmasına yardım etmək istəmir. Avropa İttifaqının nümayəndələrini casus müşahidəçi adlandırmaq olar. Onlar həm daxildə, həm də xaricdə Ermənistanla qonşu olan bütün dövlətlərə və ölkələrə qarşı işləyirlər”. Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin nümayəndəsi əlavə edib ki, Paris təmsilçilərinin bölgədə olarkən topladıqları məlumatlar heç bir şəkildə erməni həmkarları ilə paylaşılmır: “Çünki məqsəd başqadır. Onlar hər şeyi birbaşa Brüsselə göndərirlər. Nə üçün? Mənə elə gəlir ki, Brüsselin postsovet məkanında vəzifəsini heç kəs gizlətmir də. Bu, sonsuz xaos, ixtilaf, qarşıdurmadır”. M.Zaxarova vurğulayıb ki, Aİ müşahidəçiləri regiona heç bir sabitlik gətirmir, əksinə, yeni ayırıcı xətlər, yeni gərginlik ocaqları, yeni problemlər yaradırlar. Ümumiyyətlə, Fransanın Cənubi Qafqazda siyasətinə gəldikdə bu Avropa ölkəsi uzun illərdir Cənubi Qafqazda müəyyən mövqelər qazanmağa çalışır. Fransa 1991-ci ildən sonra Ermənistan və Gürcüstanla bu istiqamətdə müəyyən dərəcədə yaxınlaşdı və eləcə də Azərbaycanla bağlı bir sıra addımlar atıldı. Lakin müəyyən dövrdən sonra Ermənistana daha çox etimad göstərən Fransa bu ölkə vasitəsilə Cənubi Qafqaza daxil olmağı qarşısına məqsəd qoydu. Fransa Ermənistana 44 günlük Vətən müharibəsi dövründə və sonra da göstərdiyi dəstəklə açıq şəkildə Cənubi Qafqazdakı mövqeyini nümayiş etdirdi. Hazırda Fransanın Ermənistanla hərbi-texniki cəhətdən yaxınlaşması da bundan irəli gəlir. İstənilən halda hərbi-texniki dəstək və ya hərbi təyinatlı vasitələrin iştirakı ilə Ermənistanla birgə silahlanmanın yenilənməsi proseslərinə qatılması Cənubi Qafqazda düşmən ölkənin güclənməsinə hesablanan prosesdir. Əslində Fransa bu yanlış addımı ilə Cənubi Qafqazda növbəti gərginlik ocağının və təxribatların yaranmasına rəvac verir.
O da xüsusi qeyd olunmalıdır ki, indiki Fransa hökuməti regionumuzdakı mövcud reallıqları düzgün qiymətləndirmir və Azərbaycana təsir etmək üçün müxtəlif qərarlar qəbul edir. Həmçinin beynəlxalq təşkilatlarda ölkəmizin əleyhinə qətnamələrin qəbul olunmasına çalışır və Azərbaycana qarşı Ermənistanı silahlandırdığını, həmçinin dəstək verdiyini açıq şəkildə bildirir. Bütün bunlar Cənubi Qafqazda olmaq istəyən Fransanı, əksinə olaraq regiondan daha çox uzaqlaşdırır. Fransa ölkəmizə qarşı məkrli siyasət aparmaqla Mərkəzi Asiya ölkələri ilə əlaqə qurmaq imkanlarından da məhrum olur. Halbuki, Fransa Afrikadan qovulmaqla əlindən çıxan uran ehtiyatlarını Mərkəzi Asiya ölkələri vasitəsilə bərpa etməyə çalışır. Amma Azərbaycanla düşmənçilik Fransanı bu imkanlardan məhrum edir. Ermənistan Fransanın Cənubi Qafqazda neokolonializm siyasəti yeritməsi üçün bir vasitə olub. Başqa bir ölkənin forpostundan çıxmağa çalışaraq Fransanın təsirinə düşüb. Ümumiyyətlə, Ermənistan beynəlxalq münasibətlərin subyektindən daha çox obyektinə çevrilib. Əlbəttə, bütün bunlar Ermənistan üçün yaxşı nəsə vəd etmir. Məğlub Ermənistanı silahlandırıb növbəti müharibəyə sövq etmək cəhdi nəticəsiz başa çatacaq. Ermənistana gəldikdə, məntiqli davranmalı, müharibə yolundan birdəfəlik imtina etməlidir. Bu yoldan imtina etməsə, bir dövlət kimi məhvə sürüklənəcək. Hər halda Azərbaycan və Rusiya Ermənistana müvafiq xəbərdarlıqlar edib. Müvafiq nəticə olmasa, Ermənistanən məhvi qaçılmazdır.
Nahid SALAYEV
