Amid Əliyev: "Makron hakimiyyəti təcili siyasi islahatlara və güzəştlərə getməlidir ki, qarşılaşa biləcəyi siyasi fəlakəti vaxtında idarə edə bilsin"
Fransızlar yenidən ifrat sağçıları hakimiyyətdə görmək istəmədiklərini bəyan ediblər. Onlar Avropa seçkilərində və Fransada keçirilən parlament seçkilərinin birinci turunda böyük qələbə qazandırdılar.
Amma prezident seçkilərində olduğu kimi, önəmli olan səsverməyə gəldikdə, onlar uduzdular.
Le Penin rəhbərlik etdiyi "Milli Cəbhə"ni üçüncü yerdə qoyan bu gözlənilməz məğlubiyyət (150-yə yaxın mandatla, bir həftə əvvəl onların 300-ə yaxın olacağı proqnozlaşdırılsa da) seçicilərin onları dayandırmaq üçün çoxluq təşkil etməsi ilə izah olunur.
Partiya iddia edəcək və müəyyən mənada bu iddia doğrudur ki, bu nəticə yalnız digər partiyalar sağçılara qarşı birləşdiyi üçün mümkün olub.
Onlar qeyd edirlər ki, solçu partiyalar birdən-birə fikir ayrılıqlarını bir kənara qoyub, "Milli Cəbhə"yə qarşı yeni koalisiya yaradıblar. Sonra solçular və makronistlər eyni şeyi etdilər.
Belə iddialar var ki, iki seçkini udan sağçıların sonda belə məğlubiyyətə uğramaları şübhə doğurur. Bu onu deməyə əsas verirmi ki, hakimiyyət hansısa formada seçkiyə müdaxilə edib və bu nəticəni alıb?
Siyasi şərhçi Amid Əliyev "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında bildirdi ki,
Fransada baş verən seçki xaosu birbaşa Makron və onun administrasiyasının həyata keçirdiyi xarici və daxili siyasətlə bağlıdır: "Aİ-də seçkilərdə sağçıların qələbə çalmasından dərhal sonra milli assambleyanın buraxılması və yeni seçkilərin təyin edilməsi faktı belə Makron hakimiyyətinin çətin vəziyyətdə olduğunu bir daha göstərdi.
Səbəb ondan ibarətdir ki, xarici siyasətdə ardıcıl olaraq uğursuzluğa düçar olan Makronun kabineti ölkə daxilində yeni etirazların yaranmasına geniş şərait yaratdı. Üstəgəl, sosial iqtisadi vəziyyətin ağırlaşması, qanunsuz miqrasiya, yanacağın qiymətinin artırılması və sarı jiletlilər üsyanı zamanı həbs olunan jurnalistlərin hələ də azad olmaması bu etirazları daha da kəskinləşdirdi. Nəticədə sadə fransızın Makron hakimiyyətinə olan etimadı azaldı.
Buna cavab olaraq Fransa hakimiyyəti Aİ seçkilərində sağçıların mütləq çoxluğuna məğlub oldu.
İndi isə keçirilən parlament seçkilərində sağçıların solçularla əvəz olunması onu deməyə əsas verir ki, bu iki qütb arasında belə tam şəkildə razılıq yoxdur. Onlar vahid koalisiya yaradıb, yeni kabinet təşkil edə bilməyəcək. Nəticədə isə belə seçki xaousundan əziyyət çəkən Fransa hakimiyyəti olacaq. Makron hakimiyyəti təcili siyasi islahatlara və güzəştlərə getməlidir ki, qarşılaşa biləcəyi siyasi fəlakəti vaxtında idarə edə bilsin. Əks halda bu xaos hələ uzun müddət davam edə bilər. Makronun əsas istəyi ondan ibarətdir ki, parlamentdə mütləq çoxluq onun rəhbərlik etdiyi partiyadan olsun. Real faktlar isə bunun əksini deyir. Ortaq kompromisin tapılması isə hələ ki, mümkün olmayıb. Ən azından, bütün tərəfləri özündə birləşdirən koalisiya yaradıla bilər.
Bu isə gələcəkdə Assambleyanın Prezidentin siyasətinə daha çox müdaxilə etməsinə geniş kart-blanş vermiş olacaq. Belə olan halda, hazırkı Fransa hakimiyyəti çətin durumdadır. Çıxış yolunun islahatlardan və güzəştlərdən ibarət olmasını qəbul etməyən indiki hakimiyyət isə ya bu variantla razılaşmalı, ya da növbəti iğtişaşlara hazır olmalıdır".
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
