Rusiya və Ermənistan arasında münasibətlər getdikcə daha gərgin xarakter almaqda, bu fonda rəsmi səviyyədə qarşılıqlı ittihamlar daha da kəskinləşməkdədir. Artıq Rusiya rəsmən Ermənistan rəhbərliyini Qərbin öyüd-nəsihətlərinə qapılmaqda, daxili və xarici siyasətdə uğursuzluqlara görə məsuliyyəti öz üzərindən ataraq, Moskvanın üzərinə yıxmaq cəhdində, respublikanı bilərəkdən Rusiyadan üz döndərməyə hazırlamaqda ittiham edib.
Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan isə xalqa son müraciətində Rusiyanı nəzərdə tutaraq bildirib ki, bəzi tərəfdaşlar Ermənistanın daxili və xarici təhlükəsizliyi və sabitliyini təhlükə altında qoyub. Ümumiyyətlə, son bir ay ərzində Ermənistan-Rusiya münasibətlərində müşahidə edilən soyuqluq rəsmi İrəvanın təhlükəsizliklə bağlı səsləndirdiyi ittihamların Bakıdan daha çox Moskvaya istiqamətləndiyini göstərir.
Hələ sentyabrın əvvəlində Nikol Paşinyan İtaliyanın “La Republica” qəzetinə verdiyi müsahibəsində təhlükəsizlik məsələsində ölkəsinin yalnız Rusiyaya bel bağlamasını strateji səhv adlandırmışdı və Rusiyanın regionu tamamilə tərk edə biləcəyi fikrini səsləndirmişdi. Ermənistan liderinin açıqlamasına münasibət bildirən Kreml isə Rusiyanın regionu tərk etmək niyyətində olmadığını bildirir. Məsələyə yenidən toxunan Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrov TASS-a müsahibəsində qeyd edir ki, Ermənistan rəhbərliyi ABŞ-a arxalanan ölkələrin qibtə olunmaz taleyini xatırlamalıdır. Onun sözlərinə görə, Ermənistanda Rusiyanı itirməyi, yeni dostlar qazanmağı arzulayanlar çoxdur: “Əvvəla, tarixi, çoğrafi və geosiyasi olaraq Rusiyanı itirmək, onun Cənubi Qafqazdakı maraqlarını tam rədd etmək mümkün deyil. İrəvanda bir sıra rəhbərlər belə ümidlərlə bəslənirlər. Onlar bunu birbaşa deyirlər. Bu cür məna daşıyan fikirlər baş nazir Nikol Paşinyanın çıxışında da olub. Əgər onlar ABŞ-a arxalanırlarsa, yəqin ki, onlar müasir tarixə baxmalıdır. Birləşmiş Ştatların öz qanadları altına aldıqları insanların taleyi qibtə olunası deyil”. Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi Mariya Zaxarova Fransa prezidenti Emmanuel Makronun İrəvanın “yoldan çıxarılmasında” əsas rollardan birini oynadığını qeyd edir. Moskvanı Azərbaycanın şəriki adlandıran Makrona cavabında Mariya Zaxarova qeyd edir: “Nə deyə bilərəm, Fransa prezidenti xəyalpərəstdir. Bu, yalnız zəngin təxəyyüllə edilə bilərdi. Ümumiyyətlə, mövzunun nədən getdiyi aydın deyil. Bəlkə Fransa prezidenti heç kimin bilmədiyi nələrisə bilir. Onun nə demək istədiyini anlamaq istərdim. Məncə, bu da növbəti ikiüzlülükdür. Bu kimi açıqlamalarla o, baş verənlərin mexanizmini ortaya qoyur. Yəni əvvəllər demişdik ki, İrəvan öz əməllərinə görə məsuliyyəti başqalarının üzərinə atmağa çalışır və indi görürük ki, onu buna kim sövq edir. Budur, ərazi bütövlüyünə təhdidlə bağlı hansısa qəribə lüğətdən istifadə edərək, nə demək istədiyini dəqiqləşdirməyən Fransa prezidenti Rusiyanı günahlandırır. Həm də görürük ki, onlar rəsmi İrəvanı necə müəyyən addımlar atmağa sövq edib, məsuliyyəti Rusiya və ya başqasının üzərinə atırlar. Biz Fransa hakimiyyətinin bu üsullarını Afrika ölkələrinin timsalında yaxşı bilirik. Fransa nümayəndələrinin regiona sülhün qaytarılması məqsədi güdən vasitəçi mövqeyindən deyil, yalnız siyasi maraqlarından çıxış edərək Ermənistan-Azərbaycan münasibətlərinin normallaşması prosesinə cəlb olunması göz qabağındadır”.
Mariya Zaxarova digər maraqlı məqamlara da toxunub: “Daxil olan məlumata görə, Vaşinqton və Brüssel Ermənistan rəhbərliyini KTMT-dən çıxmağa inandırır”. Onun sözlərinə görə, Qərb İrəvanı KTMT-dən çıxmaqla yanaşı, Qarabağ ermənilərinin hüquq və təhlükəsizliyini nəzərə almadan NATO ilə əməkdaşlığı sürətləndirməyə, hərbi-texniki əməkdaşlığın istiqamətini dəyişməyə və Bakı ilə sülh müqaviləsi imzalamağa çağırır. Zaxarova bu günlərdə amerikalı siyasətçilərin, xüsusən də USAİD-in rəhbəri Samanta Pauer, dövlət katibinin köməkçisi Yuri Kim və Senat nümayəndə heyətinin Ermənistana aktiv səfərlərinə diqqət çəkib. Rusiya XİN rəsmisi hesab edir ki, bu məqsədlərə çatmaq üçün Qərb insan haqları sahəsində öz dəyərlərini unudub, məsələn, Ermənistanda nümayişçilərin döyülməsi və həbs edilməsinə göz yumur: “Əgər ABŞ İranda baş verənləri görübsə, deməli, heç olmasa İrəvanda baş verənləri də görməli idi. Lakin ABŞ susur. Bu, hətta ikili standartlar deyil, bu, standartların olmaması, öz demokratik dəyərlərinin pozulmasıdır, əslində isə suveren dövlətin işlərinə qarışmaqdır”. Ermənistan parlamentinin Müdafiə və təhlükəsizlik məsələləri üzrə daimi komissiyasının sədr müavini Armen Xaçatryan bu fonda çpox maraqlı açıqlama verib. Onun sözlərinə görə, təhlükəsizliyin təmin edilməsi və Ermənistanın KTMT-dən çıxması ilə bağlı kifayət qədər çox müzakirələr gedir: “Təbii ki, Ermənistanın KTMT-dən çıxması ilə bağlı kifayət qədər müzakirələr gedir. Xalq arasında nə müzakirə olunursa, parlamentdə də eyni şey müzakirə olunur. Müzakirələr var, amma KTMT-dən çıxmaq bir günün işi deyil. Bir gün qalxıb “mən getdim” deməklə də getmiş sayılmırsan. KTMT ilə bağlı çoxlu sazişlər var, çoxlu dövlətlərarası hüquqi aktlar var, bütün bunları müzakirə etmək və təhlil etmək lazımdır. Bundan əlavə, hazırda KTMT-dən çıxmağın bizə bir fayda verəcəyini düşünmürük. Milli və dövlət maraqlarını rəhbər tuturuq. Hər şeyi sakit düşünməliyik. Lazımi vaxtda görülən iş artıq uğurun yarısıdır və ya əksinə. Yaxın gələcəkdə belə planlar yoxdur, müzakirələr var, amma konkret layihələrin hazırlanması üzərində işləyən elə ciddi müzakirələr yoxdur”. Erməni politoloq Armen Vardanyan da etiraf edir ki, 1991-ci ildə fiktiv müstəqillik əldə etdikdən sonra Ermənistan Rusiyadan ciddi şəkildə asılı vəziyyətə düşüb: “Ermənistan bütün aspektlərdə Rusiyadan tam asılı vəziyyətə düşüb. Ermənistan KTMT-nin üzvü olduğu üçün silah ala bilmir. Bu hakimiyyətin ən böyük səhvi müharibədən sonra da Rusiya ilə silah müqaviləsi imzalamasıdır. Bizim Rusiyadan asılılığımız o qədər böyükdür ki, Ermənistan formal olaraq müstəqildir. Rusiya Ermənistana hücum edir. Rusiyanın nə qədər irəli gedəcəyi və hansı vəhşiliyə əl atacağı hələ bəlli deyil. Rusiyanın nə qədər irəli gedəcəyini heç kim deyə bilməz, amma bizim təslim olmağa yerimiz yoxdur”.
Tahir TAĞIYEV
